به گزارش روابط عمومی اداره کل کتابخانههای عمومی استان خوزستان، سومین جلسه انجمن کتابخانههای عمومی استان خوزستان با حضور حمید سیلاوی، مدیرکل امور اجتماعی فرهنگی استانداری؛ سلطان محمد رضوانی، معاون سیاسی اجتماعی فرمانداری اهواز؛ حسین براتی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان؛ منصور کوهی رستمی، رئیس انجمن ارتقای کتابخانه های عمومی ایران؛ در استانداری خوزستان برگزار شد.
حمید سیلاوی، مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خوزستان، با تبریک ایام شعبانیه و دهه مبارک فجر، بر لزوم گرامیداشت هرچه باشکوهتر این مناسبتها در دستگاههای اجرایی، شرکتها و سازمانها تأکید کرد.
وی با اشاره به تقارن ایام شعبان با دهه فجر گفت: این ایام، فرصت ارزشمندی برای تقویت نشاط اجتماعی و همبستگی عمومی است و انتظار میرود تمامی مجموعهها، متناسب با ظرفیت خود، در ادارات، میان کارکنان و حتی در فضای پیرامونی، برنامههای متنوع و اثرگذاری را اجرا کنند.
سیلاوی افزود: در شرایطی که متأسفانه فضای رسانهای و سیاسی ملتهبی علیه جمهوری اسلامی ایران و مردم عزیز کشورمان از سوی دشمن تقویت نشاط اجتماعی و همبستگی عمومی است و انتظار میرود تمامی مجموعهها، متناسب با ظرفیت خود، در ادارات، میان کارکنان و حتی در فضای پیرامونی، برنامههای متنوع و اثرگذاری را اجرا کنند، اجرای برنامههای فرهنگی و اجتماعی هدفمند میتواند نقش مهمی در صیانت از ارزشها و تقویت سرمایه اجتماعی ایفا کند.
مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خوزستان با تأکید بر ویژهبرنامههای دهه فجر گفت: انتظار داریم تمامی دستگاهها امسال متناسب با شرایط کشور، برنامههای دهه فجر را پررنگتر و مردمیتر برگزار کنند. در این میان، نقش نهاد کتابخانههای عمومی بسیار حائز اهمیت است و انتظار داریم کتابخانهها با برگزاری جشنها، نشستهای فرهنگی، دعوت از نویسندگان، ناشران و مؤلفان و حتی برپایی غرفههای عرضه کتاب، حضوری فعالتر از گذشته داشته باشند و مردمیتر برگزار کنند.
وی مردمیسازی مراسم دهه فجر را یک ضرورت دانست و افزود: هرچه این برنامهها با مشارکت مردم و بهصورت مدنی برگزار شود، اثربخشی آن بیشتر خواهد بود. چارچوبها و شیوهنامه دهه مبارک فجر به همه دستگاهها ابلاغ شده و انتظار میرود نهاد کتابخانههای عمومی استان نیز در اجرای دقیق آن پیشگام باشند.
سیلاوی با اشاره به اهمیت سرمایهگذاری در حوزه فرهنگ گفت: هر ریالی که در حوزه فرهنگی و اجتماعی هزینه میشود، سرمایهگذاری برای آینده است، نه هزینه اضافی. هیچ کشوری بدون توسعه زیرساختهای فرهنگی، از جمله کتاب و کتابخانه، به توسعه پایدار نرسیده است. اگرچه در سطح کشور اقدامات خوبی آغاز شده، اما متأسفانه در استان خوزستان سرانه فضای کتابخانهای و سرانه کتاب هنوز پایین است.
وی ادامه داد: همانطور که در حوزه مدرسهسازی برنامهریزی و اقدام شده، باید برای ساخت و توسعه کتاب فرهنگی، از جمله کتاب و کتابخانه، به توسعه پایدار نرسیده است. اگرچه در سطح کشور اقدامات خوبی آغاز شده، اما متأسفانه در استان خوزستان سرانه فضای کتابخانهای و سرانه کتاب هنوز پایین است.
مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خوزستان در پایان بر ضرورت راهاندازی و تقویت انجمن خیرین کتابساز تأکید کرد و گفت: با جذب خیرین در حوزه کتابخانهسازی میتوان تحول جدی در این بخش ایجاد کرد. همچنین لازم است ساختار انجمن کتابخانهها مورد بازنگری قرار گیرد و با استقلال بیشتر، زمینه مشارکت مؤثر شهرداریها و سایر نهادها فراهم شود.
سلطان محمد رضوانی، معاون سیاسی اجتماعی فرمانداری اهواز، با اشاره به موضوع نیمدرصد سهم شهرداریها در حوزه کتابخانهها و مراکز فرهنگی، از پیگیری جدی این مسئله در مراجع قضایی و جلسات تخصصی خبر داد.
وی با بیان اینکه این موضوع در نشستهای مرتبط مورد بررسی قرار گرفته است، اظهار کرد: در راستای آمادهسازی و ساماندهی این موضوع، مجموعهای از برنامهها و نشستها برگزار شده و با فعالان، کتابخانهها و همچنین دستگاهها و سازمانهای مرتبط همکاریهای لازم صورت گرفته است. در این مسیر، کمکها و توصیههای متعددی ارائه شده و دوستان نیز شاهد این تعاملات بودهاند.
رضوانی با اشاره به وجود برخی خلأها و کمکاریها از سوی تعدادی از شهرداریها افزود: در برخی موارد، نیمدرصد قانونی پرداخت نمیشود یا برداشتها از محلهایی انجام میگیرد که شفافیت کافی ندارد. حتی مدل برداشت در تهران نیز بهطور دقیق مشخص نیست و تا زمانی که روشن نشود چه میزان و به چه شکلی از این منابع برداشت شده، امکان قضاوت یا اقدام قطعی وجود نخواهد داشت.
معاون سیاسی اجتماعی فرمانداری اهواز تصریح کرد: ضروری است دستور پیگیری صادر شود تا وضعیت شهرداریها و نحوه برداشتها بهصورت شفاف بررسی شود. متأسفانه برخی مسئولان تاکنون پاسخگوی این مسئله نبودهاند که این موضوع خود به یکی از چالشهای جدی تبدیل شده است.
وی ادامه داد: در سالهای اخیر، میزان درصدها و تناقضهای موجود بررسی شده و در مواردی از جمله در شهر اهواز، پیگیریها و واکاویهای لازم انجام گرفته است. مشکلاتی نیز در کتابخانهها و برخی دستگاههای محلی مشاهده شده که نیازمند رسیدگی جدی است. اعضای شورای شهر نیز در این زمینه پیگیر بودهاند و فرمانداری اهواز نیز پیگیریهای متعددی انجام داده است. رضوانی ابراز امیدواری کرد با همراهی و همکاری مسئولان ذیربط و حمایتهایی که از سوی استانداری صورت میگیرد، دستکم به یک نتیجه مشخص در سطح استان دست پیدا کنیم.
منصور کوهیرستمی، رئیس انجمن ارتقای کتابخانههای عمومی ایران، با اشاره به چالشهای تکرارشونده در حوزه تملک و نوسازی کتابخانهها، بر لزوم بازنگری در برخی تصمیمات مدیریتی گذشته تأکید کرد.
منصور کوهیرستمی با بیان اینکه حدود ۱۳ سال است در نشستهای این مجموعه حضور دارد، گفت: در سالهای ابتدایی صرفاً شنونده بودم و بعدها به عضویت انجمن درآمدم، اما بخشی از مباحث مطرحشده در جلسات، سالهاست بهصورت تکراری تکرار میشود؛ گویی یک فیلم بارها پخش میشود.
وی با اشاره به طرح موضوع تملک و نوسازی در جلسات اخیر افزود: سالها پیش نیز دورهای از نوسازی انجام شد و در آن مقطع تصمیماتی اتخاذ شد که امروز دوباره محل بحث و چالش شده است. این پرسش مطرح است که آیا آن تصمیمها برگشتپذیر بوده یا صرفاً تصمیماتی مدیریتی بودهاند.
رئیس انجمن ارتقای کتابخانههای عمومی ایران ادامه داد: اگر تصمیمی مدیریتی و در عین حال نادرست یا خارج از چارچوبهای قانونی بوده، باید به آن بازگشت و اصلاح صورت گیرد. در آن دوره، اعتبار قابلتوجهی به نهاد کتابخانهای داده شد، دفتر فنی فعالی وجود داشت و کارها با انسجام پیش میرفت؛ حتی در مقطعی کتابخانهها صاحب مجموعه و مدیریت مشخص خود بودند و مشکلات کمتری وجود داشت. بازگشت به آن وضعیت، در صورت امکان، بسیار مهم است، چراکه تصمیمات اشتباه میتواند تبعات طولانیمدت و چالشهای مزمن ایجاد کند.
کوهیرستمی در عین حال گفت: با وجود همه این مسائل، کتابخانههای خوب و استانداردی نیز ساخته شده که نمونههای آن اکنون موجود است.
وی با اشاره به نوسازی کتابخانه مرکزی گفت: برخی اقدامات نوسازی بهصورت فازبندی انجام شده که با توجه به شرایط مالی فعلی، رویکردی منطقی به شمار میرود. اما زمانی که نوسازی کتابخانه مرکزی بهعنوان یک پروژه عظیم و یکباره تعریف میشود، در حالی که تخصیص منابع مشخص و پیوسته نیست، نارضایتی و مشکلات تصمیمگیری را در سالهای اخیر تشدید میکند. من با چنین رویکردی موافق نیستم.
رئیس انجمن ارتقای کتابخانههای عمومی ایران همچنین درباره ساخت کتابخانههای جدید اظهار کرد: با توجه به جمعیت و تعداد اعضا، تمرکز اصلی باید بر بازسازی، احیا و ارتقای کتابخانههای موجود باشد. بر اساس آمار ارائهشده، در اهواز حدود ۲۰ هزار عضو کتابخانهای وجود دارد که ۱۱ هزار نفر از آنها عضو کتابخانه مرکزی هستند و در مجموع، ۲۵ کتابخانه حدود ۷۸ هزار عضو را پوشش میدهند. منطقیتر آن است که این کتابخانهها بازطراحی شوند و خدمات آنها ارتقا یابد.
وی افزود: کتابخانهای که سال گذشته افتتاح شد، احتمالاً حدود ۱۰ سال زمان برای اجرا نیاز داشته است. به جای آغاز پروژههای جدید و زمانبر، میتوان با توسعه فضا، بهبود استانداردها و ارتقای خدمات، کتابخانههای موجود را کارآمدتر و موفقتر کرد.
لیلا بذرکار، سرپرست ادارهکل کتابخانههای عمومی استان خوزستان، با ارائه گزارشی از آمادگی و وضعیت کتابخانههای عمومی استان گفت: استان خوزستان در حال حاضر دارای ۲۱۶ باب کتابخانه عمومی است که از این تعداد، ۱۸۱ باب کتابخانه نهادی و ۳۵ باب کتابخانه مشارکتی هستند. همچنین ۳۴ باب کتابخانه دوستدار کتاب و یک باب کتابخانه سیار در سطح استان فعالیت میکنند. مجموع نیروی انسانی شاغل در کتابخانههای عمومی استان ۴۲۸ نفر است.
وی در ادامه با اشاره به وضعیت اعتبارات عمرانی نهاد کتابخانههای عمومی استان گفت: در سال ۱۴۰۳، نهاد کتابخانههای عمومی کشور مبلغ ۶۸ میلیارد تومان اعتبار عمرانی برای استان خوزستان در نظر گرفت که از این میزان، ۵۹ میلیارد تومان تخصیص یافته است. برای سال ۱۴۰۴ نیز اعتباری معادل ۸۴ میلیارد تومان پیشبینی شده که تاکنون وضعیت تخصیص آن مشخص نشده است.
بذرکار افزود: در حوزه نوسازی، در سال ۱۴۰۳ مبلغ ۵۸ میلیارد تومان اعتبار به استان اختصاص یافته که هنوز تخصیص نیافته و برای سال ۱۴۰۴ نیز مبلغ ۲۳ میلیارد تومان در نظر گرفته شده که آن هم در انتظار تخصیص است.
سرپرست ادارهکل کتابخانههای عمومی استان خوزستان با اشاره به چالش نیمدرصد درآمد شهرداریها بیان کرد: در سال ۱۴۰۳ میزان نیمدرصد شهرداریها حدود ۸ میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان بوده، اما در سال ۱۴۰۴ این رقم تاکنون به حدود ۷ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان کاهش یافته که این موضوع مشکلات جدی در عملکرد کتابخانههای عمومی استان ایجاد کرده است.
وی در ادامه به دستور کار این جلسه اشاره کرد و گفت: تشریح برنامههای فرهنگی پیشبینی شده برای دهه مبارک فجر، از دیگر محورهای جلسه بود. برای سال ۱۴۰۴ در مجموع ۱۲۸ فعالیت فرهنگی برنامهریزی شده که از این تعداد، ۲۹ فعالیت در اولویت قرار گرفته است و افزود این فعالیتها شامل معرفی کتاب، برنامههای بخش کودک، جلسات کتابخوانی و مطالعاتی، نشستهای ادبی، برنامههای ملی و استانی، برنامههای مناسبتی شهرستانی، معرفی کتابهای تخصصی، نشستهای کتابخانهای مدرسهای، نمایشگاه و فروشگاه کتاب، جلسات تبادل کتاب خواهد بود.