دولت چهاردهم با تغییر این سیاست، ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰تومانی را از ابتدای زنجیره تولید به انتهای زنجیره (خانوارها) منتقل کرد.این اقدام به دلایل متعددی انجام شد اما مهمترین دلایل، ایجاد رانت و فساد بودکه مورد تأکید دولتمردان و موافقان حذف این سیاست قرار داشت.آنها معتقد بودند اختلاف بین نرخ ارز ترجیحی و بازار غیررسمی، فرصت سودجویی برای برخی واردکنندگان ایجاد کرده و یارانه بهجای مردم به دلالان رسیده است. ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰تومانی از نیمه دوم دیماه امسال حذف شد و دولت منابع حاصل از آن را در قالب اعتبار ماهانه یک میلیون تومانی به هر ایرانی اختصاص داد. این اعتبار ریالی در قالب کالابرگ برای بیش از ۸۰میلیون ایرانی تاکنون اجرایی شده است. به همین دلیل دولت چهارمیلیون تومان اعتبار برای ماههای دی، بهمن و اسفند سال جاری و فروردین سال آینده را بهصورت یکجا برای هر نفر به حساب سرپرست خانوار واریز کرد. خانوارها با استفاده از این اعتبار میتوانند اقلامی مانند مرغ، تخممرغ، حبوبات و... را متناسب با نیاز خود خریداری کنند.
اجرای سیاست جدید کالابرگ براساس زمانبندی خرید دهکهای درآمدی، از ۱۸دی آغاز شد و آخرین دهکهای درآمدی یعنی دهکهای ۸ تا۱۰نیز از۲۸دی امکان خرید باکالابرگ را پیدا کردند.براساس اعلام وزارت تعاون،کارورفاه اجتماعی، روش دوم کالابرگ بهصورت کالایی و با قیمت مشخص نیز در نوبت دوم از بهمن ۱۴۰۴ اجرایی میشود. در روش دوم، اقلامی شامل مرغ ۱.۵کیلوگرم، روغن ۸۱۰گرم، تخممرغ یک کیلوگرم، برنج یک کیلوگرم، قند و شکر ۵۰۰گرم، ماکارونی ۷۰۰گرم، شیر کمچرب بسته نایلونی ۹۰۰گرم، پنیر یواِف ۴۰۰گرمی و ماست کمچرب ۹۰۰گرمی، با پرداخت ۳۰۰ تا ۳۵۰هزار تومان علاوه بر اعتبار کالابرگ، به متقاضیان تحویل داده میشود که قیمت این اقلام تا پایان فروردین ۱۴۰۵ بدون تغییر میماند.
آغاز مرحله دوم کالابرگ از نیمه بهمن
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی همچنین دیروز اعلام کرد اعتبار مرحله دوم کالابرگهای یک میلیون تومانی از نیمه بهمنماه آغاز میشود بهطوری که ابتدا برای دهکهای یک تا سه از ۱۵بهمن و برای دهکهای چهار تا هفت از ۲۰بهمن فعال خواهد شد. سرپرستان خانوار دهکهای ۸ تا ۱۰ نیز از ۲۵بهمن میتوانند از اعتبار کالابرگهای خود استفاده کنند. همچنین افرادی که کالابرگ دیماه خود را استفاده نکردهاند، میتوانند اعتبار دی و بهمن را بهصورت همزمان در این ماه مصرف کنند. هموطنان متقاضی دریافت بسته کالای ۹قلمی با قیمت ثابت نیز تا ۱۰بهمن فرصت دارند با ارسال عدد ۵ به سرشماره (ستاره ۵۰۰ ستاره ۱۴۶۳ مربع) درخواست خود را ثبت کنند.
این وزارتخانه تأکید کرد در صورت مشاهده تخلفات فروشگاهی، هموطنان میتوانند شکایت خود را در برنامه کاربردی «شمیم» یا سامانه zrm. mcls. gov. ir ثبت کرده و با ورود به بخش کالابرگ، آدرس فروشگاه متخلف یا فیش خرید خود را بارگذاری کنند. با درج اطلاعات دقیق، بازرس ظرف ۲۴ساعت مراجعه کرده و در صورت اثبات تخلف، دستگاه کارتخوان فروشگاه قطع و به تعزیرات معرفی میشود.هرگونه فروش خارج از۱۱قلم کالابرگ یا اجبار مردم به پرداخت قیمت بالاتر نسبت به فروش نقدی،با ارسال گزارش ازسوی سه نفر،موجب قطع ترمینال وقطع ارتباط فروشگاه خواهد شد.
مشکلات کالابرگی چیست؟
با گذشت سه هفته از اجرای طرح کالابرگ الکترونیک، بررسی فروشگاههای سطح شهر تهران نشان میدهد همچنان برخی شهروندان با مشکلاتی در استفاده از کالابرگ روبهرو هستند؛ مشکلاتی که از محدودیت عرضه برخی کالاها تا افزایش قیمت بعضی اقلام را دربرمیگیرد.بررسیها نشان میدهد کالاهای اساسی بهوفور در بازار موجود است اما بهدلیل استقبال گسترده مردم در اجرای طرح، توزیع برخی اقلام گاهی با وقفه و کمبود مواجه شده است. در فروشگاههای بزرگ تقریبا همه محصولات کالابرگی بدون محدودیت عرضه میشد اما دربرخی فروشگاههای زنجیرهای کوچک، کالاهایی مانند روغن، برنج و ماکارونی یا حتی مرغ با محدودیت عرضه روبهرو بودند.
برخی شهروندان از نبود برخی اقلام در بعضی فروشگاهها گلایه داشتند و میگفتند هنگام مراجعه به فروشگاه، تنها امکان خرید یک یا دو قلم کالا را دارند و سایر اقلام موجود نیست. بهعنوان مثال برخی فروشگاهها تخم مرغ، روغن پخت و پز، لبنیات و حبوبات داشتند اما خبری از گوشت مرغ، روغن سرخکردنی یا برنج نبود.
برخی دیگر نیز از اختلالات سامانه کالابرگ گلایه داشتند که امکان خرید را برای آنها فراهم نکرده است. در برخی فروشگاهها مردم با محدودیت در انتخاب برند مواجه میشدند و فروشگاه اجازه انتخاب هر برند را نمیداد، در حالی که در بیشتر فروشگاهها شهروندان میتوانند از هر برند و به هر تعداد_ بهجز موارد محدود_ خرید کالابرگی انجام دهند.
یکی از فروشندگان فروشگاههای زنجیرهای گفت: کالاهای اساسی کالابرگی بهصورت روزانه تأمین واز طریق شرکتهای توزیع ارسال میشود اما بهدلیل استقبال خانوارها، کالاهایی مانند مرغ و برنج هندی و ایرانی بهسرعت به فروش میرسد و تمام میشود. در مقابل، برخی کالاها مانند لبنیات، تخم مرغ و حبوبات بدون محدودیت عرضه میشوند.
یکی از فروشندگان یک فروشگاه زنجیرهای دیگر اظهار کرد: مردم از ابتدا استقبال خوبی از اجرای این طرح داشتند و بیشترین مراجعات برای خرید برنج، حبوبات و روغن بوده است. یکی دیگر از مدیران فروشگاه زنجیرهای نیز با اشاره به استقبال مردم گفت: در هفته سوم اجرای طرح، در برخی اقلام کالابرگی تغییر قیمت اعمال شده است.
افزایش ارزش کالابرگ متناسب با تورم
براساس آمارهای ارائه شده، اجرای طرح جدید کالابرگ الکترونیک را میتوان یکی از تجربههای موفق در اصلاح نظام یارانهای کشور دانست. انتقال یارانه از ابتدای زنجیره (واردات و تولید) به انتهای زنجیره (مصرفکننده نهایی) باعث شده منابع حمایتی با هدفگذاری دقیقتری به دست خانوارها برسد. از سوی دیگر تاکنون بدون محدودیت دهکی، نزدیک به ۸۰میلیون نفر از ایرانیان تحت پوشش این طرح قرار گرفتهاند که گستره بالای پوشش جمعیتی، یکی دیگر از نشانههای موفقیت آن است.
حسین قهرمانی مشاور وزیر جهاد کشاورزی در امور تنظیم بازار گفت: براساس بررسیها و مطالعات کارشناسی، تصمیم برای حذف یا جابهجایی محل اصابت ارز ترجیحی تصمیمی درست بوده اما برای موفقیت در ادامه مسیر باید ضمن بهکارگیری تجارب گذشته تمهیداتی نیز اندیشیده شود.
او تأکید کرد: ضروری است تمهیداتی اندیشیده شود تا این حمایتها در برابر تورم، تقویت شده و از تورم عقب نمانند. قهرمانی کسری بودجه و ایجاد تورم را از دیگر معایب توزیع ارز ترجیحی عنوان و اعلام کرد: ارزش یارانهای که در قالب کالابرگ پرداخت میشود، باید بهمرور و متناسب با تورم افزایش یابد.
استقبال ۹۷ درصدی ۷ استان
سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی با اشاره به سیاست ارزی جدید دولت مبنی بر تخصیص ارز ترجیحی به مصرفکننده نهایی بهجای ابتدای زنجیره تولید گفت: براساس آمار هفتههای اخیر، اجرای این سیاست موجب رسیدن کالاهای اساسی به دهکهای پایین جامعه شده و هدف دولت محقق شده است. براساس آماری که روزنامه جامجم از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی دریافت کرده تا پایان روز چهارم بهمن جاری ۷۶میلیون ایرانی برای استفاده از کالابرگ مراجعه و بیش از ۷۲.۵هزار میلیارد تومان خرید انجام شده که نشاندهنده استقبال مردم از اجرای این طرح است؛ رقمی که تا امروز نیز افزایش یافته است. همچنین هفت استان سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، خراسان شمالی، آذربایجان غربی، کردستان، چهارمحال و بختیاری و ایلام با بیش از ۹۷درصد، بالاترین میزان استفاده و استان تهران با ۸۴درصد پایینترین میزان استفاده از کالابرگ را داشتهاند.این آمار بیانگر آن است که کالابرگ توانسته اعتماد عمومی را جلب کرده و به ابزاری قابل اتکا برای تأمین کالاهای اساسی تبدیل شود.
اجرای سیاست جدید کالابرگ براساس زمانبندی خرید دهکهای درآمدی، از ۱۸دی آغاز شد و آخرین دهکهای درآمدی یعنی دهکهای ۸ تا۱۰نیز از۲۸دی امکان خرید باکالابرگ را پیدا کردند.براساس اعلام وزارت تعاون،کارورفاه اجتماعی، روش دوم کالابرگ بهصورت کالایی و با قیمت مشخص نیز در نوبت دوم از بهمن ۱۴۰۴ اجرایی میشود. در روش دوم، اقلامی شامل مرغ ۱.۵کیلوگرم، روغن ۸۱۰گرم، تخممرغ یک کیلوگرم، برنج یک کیلوگرم، قند و شکر ۵۰۰گرم، ماکارونی ۷۰۰گرم، شیر کمچرب بسته نایلونی ۹۰۰گرم، پنیر یواِف ۴۰۰گرمی و ماست کمچرب ۹۰۰گرمی، با پرداخت ۳۰۰ تا ۳۵۰هزار تومان علاوه بر اعتبار کالابرگ، به متقاضیان تحویل داده میشود که قیمت این اقلام تا پایان فروردین ۱۴۰۵ بدون تغییر میماند.
آغاز مرحله دوم کالابرگ از نیمه بهمن
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی همچنین دیروز اعلام کرد اعتبار مرحله دوم کالابرگهای یک میلیون تومانی از نیمه بهمنماه آغاز میشود بهطوری که ابتدا برای دهکهای یک تا سه از ۱۵بهمن و برای دهکهای چهار تا هفت از ۲۰بهمن فعال خواهد شد. سرپرستان خانوار دهکهای ۸ تا ۱۰ نیز از ۲۵بهمن میتوانند از اعتبار کالابرگهای خود استفاده کنند. همچنین افرادی که کالابرگ دیماه خود را استفاده نکردهاند، میتوانند اعتبار دی و بهمن را بهصورت همزمان در این ماه مصرف کنند. هموطنان متقاضی دریافت بسته کالای ۹قلمی با قیمت ثابت نیز تا ۱۰بهمن فرصت دارند با ارسال عدد ۵ به سرشماره (ستاره ۵۰۰ ستاره ۱۴۶۳ مربع) درخواست خود را ثبت کنند.
این وزارتخانه تأکید کرد در صورت مشاهده تخلفات فروشگاهی، هموطنان میتوانند شکایت خود را در برنامه کاربردی «شمیم» یا سامانه zrm. mcls. gov. ir ثبت کرده و با ورود به بخش کالابرگ، آدرس فروشگاه متخلف یا فیش خرید خود را بارگذاری کنند. با درج اطلاعات دقیق، بازرس ظرف ۲۴ساعت مراجعه کرده و در صورت اثبات تخلف، دستگاه کارتخوان فروشگاه قطع و به تعزیرات معرفی میشود.هرگونه فروش خارج از۱۱قلم کالابرگ یا اجبار مردم به پرداخت قیمت بالاتر نسبت به فروش نقدی،با ارسال گزارش ازسوی سه نفر،موجب قطع ترمینال وقطع ارتباط فروشگاه خواهد شد.
مشکلات کالابرگی چیست؟
با گذشت سه هفته از اجرای طرح کالابرگ الکترونیک، بررسی فروشگاههای سطح شهر تهران نشان میدهد همچنان برخی شهروندان با مشکلاتی در استفاده از کالابرگ روبهرو هستند؛ مشکلاتی که از محدودیت عرضه برخی کالاها تا افزایش قیمت بعضی اقلام را دربرمیگیرد.بررسیها نشان میدهد کالاهای اساسی بهوفور در بازار موجود است اما بهدلیل استقبال گسترده مردم در اجرای طرح، توزیع برخی اقلام گاهی با وقفه و کمبود مواجه شده است. در فروشگاههای بزرگ تقریبا همه محصولات کالابرگی بدون محدودیت عرضه میشد اما دربرخی فروشگاههای زنجیرهای کوچک، کالاهایی مانند روغن، برنج و ماکارونی یا حتی مرغ با محدودیت عرضه روبهرو بودند.
برخی شهروندان از نبود برخی اقلام در بعضی فروشگاهها گلایه داشتند و میگفتند هنگام مراجعه به فروشگاه، تنها امکان خرید یک یا دو قلم کالا را دارند و سایر اقلام موجود نیست. بهعنوان مثال برخی فروشگاهها تخم مرغ، روغن پخت و پز، لبنیات و حبوبات داشتند اما خبری از گوشت مرغ، روغن سرخکردنی یا برنج نبود.
برخی دیگر نیز از اختلالات سامانه کالابرگ گلایه داشتند که امکان خرید را برای آنها فراهم نکرده است. در برخی فروشگاهها مردم با محدودیت در انتخاب برند مواجه میشدند و فروشگاه اجازه انتخاب هر برند را نمیداد، در حالی که در بیشتر فروشگاهها شهروندان میتوانند از هر برند و به هر تعداد_ بهجز موارد محدود_ خرید کالابرگی انجام دهند.
یکی از فروشندگان فروشگاههای زنجیرهای گفت: کالاهای اساسی کالابرگی بهصورت روزانه تأمین واز طریق شرکتهای توزیع ارسال میشود اما بهدلیل استقبال خانوارها، کالاهایی مانند مرغ و برنج هندی و ایرانی بهسرعت به فروش میرسد و تمام میشود. در مقابل، برخی کالاها مانند لبنیات، تخم مرغ و حبوبات بدون محدودیت عرضه میشوند.
یکی از فروشندگان یک فروشگاه زنجیرهای دیگر اظهار کرد: مردم از ابتدا استقبال خوبی از اجرای این طرح داشتند و بیشترین مراجعات برای خرید برنج، حبوبات و روغن بوده است. یکی دیگر از مدیران فروشگاه زنجیرهای نیز با اشاره به استقبال مردم گفت: در هفته سوم اجرای طرح، در برخی اقلام کالابرگی تغییر قیمت اعمال شده است.
افزایش ارزش کالابرگ متناسب با تورم
براساس آمارهای ارائه شده، اجرای طرح جدید کالابرگ الکترونیک را میتوان یکی از تجربههای موفق در اصلاح نظام یارانهای کشور دانست. انتقال یارانه از ابتدای زنجیره (واردات و تولید) به انتهای زنجیره (مصرفکننده نهایی) باعث شده منابع حمایتی با هدفگذاری دقیقتری به دست خانوارها برسد. از سوی دیگر تاکنون بدون محدودیت دهکی، نزدیک به ۸۰میلیون نفر از ایرانیان تحت پوشش این طرح قرار گرفتهاند که گستره بالای پوشش جمعیتی، یکی دیگر از نشانههای موفقیت آن است.
حسین قهرمانی مشاور وزیر جهاد کشاورزی در امور تنظیم بازار گفت: براساس بررسیها و مطالعات کارشناسی، تصمیم برای حذف یا جابهجایی محل اصابت ارز ترجیحی تصمیمی درست بوده اما برای موفقیت در ادامه مسیر باید ضمن بهکارگیری تجارب گذشته تمهیداتی نیز اندیشیده شود.
او تأکید کرد: ضروری است تمهیداتی اندیشیده شود تا این حمایتها در برابر تورم، تقویت شده و از تورم عقب نمانند. قهرمانی کسری بودجه و ایجاد تورم را از دیگر معایب توزیع ارز ترجیحی عنوان و اعلام کرد: ارزش یارانهای که در قالب کالابرگ پرداخت میشود، باید بهمرور و متناسب با تورم افزایش یابد.
استقبال ۹۷ درصدی ۷ استان
سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی با اشاره به سیاست ارزی جدید دولت مبنی بر تخصیص ارز ترجیحی به مصرفکننده نهایی بهجای ابتدای زنجیره تولید گفت: براساس آمار هفتههای اخیر، اجرای این سیاست موجب رسیدن کالاهای اساسی به دهکهای پایین جامعه شده و هدف دولت محقق شده است. براساس آماری که روزنامه جامجم از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی دریافت کرده تا پایان روز چهارم بهمن جاری ۷۶میلیون ایرانی برای استفاده از کالابرگ مراجعه و بیش از ۷۲.۵هزار میلیارد تومان خرید انجام شده که نشاندهنده استقبال مردم از اجرای این طرح است؛ رقمی که تا امروز نیز افزایش یافته است. همچنین هفت استان سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، خراسان شمالی، آذربایجان غربی، کردستان، چهارمحال و بختیاری و ایلام با بیش از ۹۷درصد، بالاترین میزان استفاده و استان تهران با ۸۴درصد پایینترین میزان استفاده از کالابرگ را داشتهاند.این آمار بیانگر آن است که کالابرگ توانسته اعتماد عمومی را جلب کرده و به ابزاری قابل اتکا برای تأمین کالاهای اساسی تبدیل شود.