به گزارش ایرنا، برای رسیدن به نتیجه مطلوب بیاییم از چند سال قبل شروع کنیم؛ در روز هفتم اسفند سال ۷۷، چند روز پس از برگزاری بیستمین سالروز پیروزی انقلاب، نخستین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا در ایران برگزار شد و دیری نگذشت که مردم دریافتند این انتخابات بر رشد شاخصها و بهبود زیرساختهای شهری و روستایی تاثیر دارد.
از اینرو تصمیمگیران اصلی این انتخابات که خود مردم بودند بدنه اصلی انتخابات شوراها را تشکیل دادند تا هم به عنوان داوطلب در آن مشارکت فعالانه داشته باشند و هم به عنوان شهروندانی مسئول در انتخاب افراد برای عضویت در این شورها نقش موثر را ایفا کنند.
اصل شوراها در جمهوری اسلامی ایران با نام آیتالله سیدمحمود طالقانی گره خورده است. شورا از دیدگاه طالقانی نهادی برای تامین خواست همه اقشار، اقوام، گروهها و مشارکت آنها در اداره و تصمیمگیریهای کشور بود.
به عقیده وی با حضور مردم در شوراها (از روستا تا استان) و اداره آنها بهوسیله مردم اهداف حکومت تضمین میشود، آیتالله طالقانی حتی گفته بود که که مساله شورا از اساسیترین مسائل اسلامی است و خداوند حتی به پیغمبرش با آن عظمت میگوید با این مردم مشورت کن، به مردم شخصیت بده تا بدانند که مسئولیت دارند.خداوند حتی به پیغمبرش با آن عظمت میگوید با این مردم مشورت کن، به مردم شخصیت بده تا بدانند که مسئولیت دارند.
شوراهای اسلامی شهر و روستا براساس قانون اساسی و قوانین مدیریت شهری به عنوان «پارلمانهای محلی» طراحی شدهاند تا با استفاده از ظرفیت مشارکت مردم، تصمیمگیری در امور اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و عمرانی و رفاهی را از سطح دولت مرکزی به سطح محلات شهری و روستایی منتقل کنند.
فلسفه شکلگیری شوراها، انتقال بخشی از قدرت و مسئولیت مدیریت امور عمومی به سطح محلی و ایجاد سازوکاری برای پیشبرد برنامههای توسعه با مشارکت مستقیم شهروندان است؛ امری که در بسیاری از کشورها موجب افزایش کارآمدی، کاهش تبعیض و ارتقای پاسخگویی شده است.
انتخابات ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان رهبری که با هدف انتخاب افراد در سطح کلان و ملی برگزار میشود، طبیعتاً از اهمیت بسیاری برخوردار است؛ اما انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا که سطحی محلی دارد نیز دارای جایگاه و اهمیت ویژهای است. زیرا، تأثیری مستقیم بر انتخاب شهرداران و دهیاران توانمند و بهبود شرایط محلی دارد.
از سال ۱۳۷۷ تاکنون ۶ دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا برگزار شده و از ۲ ماه پیش تا الان نیز در فرایند برگزاری دوره هفتم به سر میبریم فرایندی که فعلا با با نامنویسی داوطلبان آغاز شده، داوطلبانی که باثبتنام سه هزار و ۷۸ نفریشان رشد ۴۹.۷ درصدی نسبت به دوره گذشته را در کرمان ثبت کردند تا عددی متفاوت از میزان تمایل به کنشهای سیاسی در استان را نشان دهند، میزانی که در تحلیلهای عمیقتر افزایش انگیزه عمومی برای مشارکت یا توسعه تفکر توجه به حوزه مدیریت شهری را مشخص خواهد کرد.
رشد حدود ۵۰ درصدی ثبتنامکنندهها برای حضور و مشارکت در تصمیمگیریهای شهری و روستایی به خودی خود گواهی میدهد که نخبگانی کمتر شناختهشده و یا حتی ناشناخته به این تصمیم رسیدهاند که باید استینها را بالا زده و برای ساختن کرمانی در شان و جایگاه مردم این دیار تلاش کنند و چه بسا چهرههای جدید و تاثیرگذاری از بین این سه هزار و ۷۸ نفر سربرآورده و در دورههای بعدی دیگر شاهد حضور چهرههای تکراری با ایدهها و تفکرات تکراری در شوراهای کرمان نباشیم و این، کرمان را به گُل سرسبد استانها تبدیل کند. که مسلما تحقق چنین اتفاقی مستلزم حضور فعال و دلسوزانه مردم این استان پُرگهر است.
این گزارش با تحلیل رشد ۴۹.۷ درصدی نامنویسی داوطلبان برای هفتمین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر در استان کرمان، تغییرات در ترکیب جنسیتی داوطلبان، حضور گروههای سنی جوان، حضور گروههای خاص مانند اهل سنت و داوطلبانی از ادیان الهی مانند کلیمیان و زرتشتیان در این فرآیند انتخاباتی را بررسی و تاثیرات احتمالی این تحولات بر آینده مدیریت شهری کرمان را بیان کرده است.
موجی از مشارکت مدنی
آمار نهایی هفتمین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر در استان کرمان با ثبتنام سه هزار و ۷۸ نفر داوطلب و رشد ۴۹.۷ درصدی نسبت به دوره گذشته عددی متفاوت از میزان تمایل به کنشهای سیاسی در استان را نشان میدهد.
آمار نهایی نامنویسی داوطلبان برای هفتمین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر در استان کرمان، یک موج بیسابقه از مشارکت مدنی را به نمایش گذاشت؛ مقایسه این دوره با سه دوره پیشین (ششم، پنجم و چهارم) نشاندهنده رشد چشمگیر و مداوم در تعداد داوطلبانِ ساختن کرمانی در شان مردمانش است.
جهش تاریخی در حجم مشارکت
بنابراین هفتمین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر در استان کرمان شاهد یک پدیده آماری منحصربهفرد بود؛ شاهد بودیم که این رکوردشکنی، نشاندهنده افزایش سطح انگیزه و تمایل شهروندان استان برای ورود به عرصه تصمیمگیریهای محلی و مدیریت شهری است.
در مقایسه با دوره ششم، میزان داوطلبان رشد ۴۹.۷ درصدی را تجربه کردند؛ در حالی که دوره ششم (۲ هزار و ۴۳ داوطلب) نام نویسی کرده بودند که برخلاف نظر کارشناسان شبکههای فارسیزبان که این روزها مرتب بیان آرزوهای خود را به ملت ایران نسبت میدهند، این افزایش در دولت چهاردهم نشاندهنده یک شتاب مثبت در علاقهمندی عمومی برای مشارکت در بهبود وضعیت زندگی مردم است.
این روند صعودی نسبت به دوره ششم نشان میدهد که تعداد داوطلبان با این افزایش ۴۹.۷ درصدی قابل توجه بوده است و قطعا این دادههای مستند تاکید میکنند که مشارکت در انتخابات شوراها در کرمان، نه یک نوسان مقطعی، بلکه یک روند رو به رشد مستمر را طی کرده است و هم نشان داد که کرمانیها با وجود هر اختلاف نظر سیاسی که دارند اما نسبت به آینده استان خود بیتفاوت نیستند و این اتفاق طبیعتا برای خیلی از دشمنان ایران عزیز ناخوشایند است، خصوصا برای آنها که ایرانِ متحد را یک کشوری چندپاره میخواهند.
تحول در ساختار جنسیتی داوطلبان؛ افزایش نقش زنان
براساس اهداف مطروحه در اصول مربوط به تشکیل شوراهای اسلامی شهر در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران یکی از اهداف پیشبرد سریع برنامههای اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی، فرهنگی، آموزشی و سایر امور رفاهی از طریق همکاری مردم با توجه به مقتضیات محلی، اداره امور هر شهر، شهرستان یا استان با نظارت شورا صورت میگیرد که اعضای آن را مردم همان محل انتخاب میکنند، از اینرو در شرایطی که زنان جامعه به عنوان قشر پرورشدهنده نسل آینده نیمی از جمعیت کشور را به خود تخصیص میدهند بنابراین مشارکت آنها در تحقق این اهداف میتواند بسیاری از مشکلات را تعدیل و تخفیف دهد.
یکی از مهمترین تحولات مشاهده شده در این دوره، حضور معنادار در ترکیب جنسیتی داوطلبان است؛ اگرچه اکثریت مطلق داوطلبان همچنان با مردان است، اما سهم زنان در این دوره نیز با ۴۷۳ مورد ثبت نامی بانوان قابل توجه است.
در دوره هفتم، ۱۵ درصد از کل داوطلبان را بانوان تشکیل دادند؛ این رقم در مقایسه با دوره ششم یک افزایش نسبی ۲ درصدی در سهم زنان را نشان میدهد، این تغییر کوچک اما مهم، میتواند بازتابی از افزایش آگاهیهای اجتماعی نسبت به نقش و اهمیت حضور زنان در حکمرانی محلی و تسهیل شرایط برای حضور فعالتر آنها در عرصه رقابت باشد.
اهمیت حضور گروههای خاص؛ داوطلبان سایر ادیان و اهل سنت
مشارکت گسترده مردم در انتخابات، یکی از ارکان اصلی مشروعیت نظامهای سیاسی مردمسالار است. هرچه طیف وسیعتری از گروههای اجتماعی، بهویژه اقلیتها، در انتخابات شرکت کنند، مشروعیت و مقبولیت نظام سیاسی افزایش مییابد. در گزارش نامنویسی داوطلبان شورای اسلامی کرمان که تنها بر کمیت متمرکز نیست تنوع اجتماعی شرکتکنندگان نیز برجسته است؛ حضور داوطلبان از اهل سنت و از ادیان زرتشتی و کلیمی در این دوره، جنبه دیگری از پویایی انتخابات شوراها در کرمان را منعکس میکند.
حضور افراد اهل سنت در انتخابات شوراهای اسلامی کرمان نیز پیام معناداری دارد؛ آمار ثبتنامهای اهل سنت با ۱۷ داوطلب نشان میدهد که در دوره هفتم سطح تعاملات اجتماعی و سیاسی این اقشار در ساختارهای رسمی در استان کرمان ارتقا داشته و اهمیت توجه به مطالبات و نمایندگیهای متنوع در شوراها را دوچندان میسازد.
جوانگرایی در حوزه مدیریتی شهری نیز یکی از ضروریاتی است که میتواند انرژی و پویایی قابل توجهی را در ابعاد گوناگون ایجاد کند، جوانان صاحب فکر، به روز و با تحصیلات در حوزههای مختلف میتوانند از سد تفکرات خستهکننده و فکرهای نامید کننده عبور کردهو توسعه یک شهر را رقم بزنند، موضوعی که در ثبت نامهای داوطلبان این دوره از شوراها در کرمان به خوبی نشان دهنده توجه شهروندان کرمان به این مهم بود.
نامنویسی داوطلبان جوان هم در این دوره معناداراست؛ طبق دادههای مستند از کل افرادی که در این دوره نامنویسی کردهاند ۶۸۰ داوطلب بین ۳۵ تا ۴۰ سال سن دارند و ۵۹۵ داوطلب هم بین ۴۰ تا ۴۵ سال سن دارند بعد از آنها ۵۰ تا ۵۵ سالهها با ۳۳۹ داوطلب در مرتبه سوم قرار دارد.
آمار نهایی نامنویسی داوطلبان برای هفتمین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر در استان کرمان، یک موج از مشارکت مدنی کارمندان با نام نویسی ۹۸۳ داوطلب هم در این دوره نشان میدهد البته بعد از آن مشاغل آزاد با ۵۷۱ نفر و فرهنگی با ۴۲۴ نفر بیشترین افراد ثبت نام شده را به لحاظ شغلی تشکیل دادند.
شوراهای اسلامی شهر در ذهن و باور مردم
رشد داوطلبان کرمانی در انتخابات شوراهای اسلامی شهر و رسیدن به عدد ۴۹.۷ درصدی نسبت به دوره گذشته همچنین نشان میدهد که انتخابات شوراهای اسلامی شهر در ذهن و باور مردم این استان جدیت زیادی پیدا کرده، اهمیتی که نشان میدهد شهروندان نتایج این انتخابات را مستقیم بر زندگی خود موثر میدانند، البته باید در نظر داشت حجم بالای داوطلب رقابت را در شهرها متراکم و کمی سختتر میکند اما قطعا انتخابات را به سمت پرشورتر شدن و انتخاب کاندیدهای با برنامه بهتر هدایت خواهد کرد.
افزایش تمایل بانوان برای نام نویسی در انتخابات شوراهای شهر در کرمان هم عدد معناداری را نشان میدهد اتفاقی که هر چند هنوز با ایدهآل فاصله دارد و در مقابل با درصد حضور مردان میزان کمی است ولی همین که نسبت به دوره مشابه افزایش ۲ درصدی داشته اثبات کننده این موضوع است که بانوان تمایل بیشتر به فعالیتهای مدنی به ویژه در حوزههای مدیریت شهری و اثرگذاری بر آن دارند.
آمار حضور بانوان، حضور گروههای خاص و افزایش ثبت نامیهای جوان که بیشتر از دهه ۶۰ و ۷۰ هستند نیز تصویری از یک جامعه مدنی فعال، پویا و خواهان مشارکت موثرتر در حکمرانی محلی را ترسیم میکند جامعهای که طی این سالها به این باور رسیده با تصمیم گیریهای آگاهانهتر و انتخاب افرادی با فکرهایی بدیع و جدیدتر بهتر میتواند به توسعه خود نزدیک شود.
در نهایت، آمار مستند دوره هفتم انتخابات شوراهای اسلامی کرمان این ضرورت را ایجاد میکند که دستگاههای نظارتی و اجرایی نیز فرآیند تایید صلاحیتها را با لحاظ کردن این پویاییهای جمعیتی، منصفانه و شفاف پیش ببرندتا انگیزههای مثبت این ثبتنامها به فرآیند نهایی رایگیری منتقل شود.