در واپسین روزهای ماه مبارک رجب و همزمان با فرارسیدن عید سعید مبعث پیامبر اکرم(ص)، خیابان احمدآباد مشهد حالوهوایی متفاوت به خود گرفت. نوری که از موکبها میتابید، تاریکی شب زمستانی را میشکافت و گرمایی از جنس خدمت، رفاقت و ارادت را در دل رهگذران مینشاند. به همت مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی، موکبهایی مردمی در سه ایستگاه میدان فلسطین، میدان شریعتی و چهارراه کلاهدوز برپا شد؛ مواکبی که زیر پرچم سبز امام علیبنموسیالرضا(ع) و با نام «به عشق علی» مأمنی شد برای دلدادگانی که آمده بودند تا سهمی هرچند کوچک در جشن بعثت داشته باشند.
نوجوانان، میزبانان اصلی موکب
این موکبها جلوهای ساده و صمیمی از یک کار جمعی بودند؛ اما آنچه بیش از هر چیز به چشم میآمد، حضور پررنگ نوجوانان و جوانانی بود که با شور و شوقی مثالزدنی، آستین همت بالا زده و در حال خدمت بودند. از کودک تا نوجوان، از دهههشتادیها تا جوانان باتجربهتر، همه کنار هم با یک نیت مشترک یعنی خدمت زیر سایه امام رضا(ع)ایستاده بودند. در یکی از همین موکبها، نوجوانانی با قد و قوارههای متفاوت مشغول پذیراییاند. یکی سینی چای را با دقت میان جمع میچرخاند، دیگری ظرف شیرینی را با لبخند تعارف میکند و آنسوتر، جوانی مسئول هماهنگی و نظم کارهاست. هرکس وظیفهای دارد و آن را با جدیت انجام میدهد؛ گویی سالهاست در این میدان تجربه اندوخته است. در میان این جمع، پسربچهای هشتنه ساله با کاپشنی رنگی و صورتی سرخشده از سرما، با شوق جلو میآید و لیوانی چای را تعارف میکند. نگاهش پر از اشتیاق است؛ اشتیاقی که از دل خواستن آمده است. همین سادگی، همین لبخندهای کودکانه و همین تعارفهای بیریا، جان موکب را شکل داده است. موکب «به عشق علی» به مدرسهای کوچک و اثرگذار شباهت دارد. مدرسهای که در آن، نوجوانان مهارتهای زندگی را در میدان عمل میآموزند. همکاری، مسئولیتپذیری، نظم و احترام به دیگران، مفاهیمی است که در لابهلای توزیع چای و شیرینی، بهصورت ناخودآگاه تمرین میشود.
برف که آمد، گرما بیشتر شد
هوا سرد است و برف آرامآرام بر شانههای خادمان مینشیند. دانههای سفید، نورهای رنگی موکب را نرمتر و دلنشینتر میکند و صحنهای میسازد که در ذهن هر رهگذری ماندگار میشود. سرمای زمستان، اما نتوانسته از گرمای جمع کم کند؛ برعکس، حضور برف شکوه و زیبایی این خدمت ساده را دوچندان کرده است. بخار چایهای داغ در هوا میپیچد و دستهایی که از سرما سرخ شدهاند، همچنان بیوقفه مشغول پذیراییاند. بسیاری از این نوجوانان، با نیتهایی روشن به موکب آمدهاند. وقتی پای صحبتشان مینشینی، از دعاهایی میگویند که در دل دارند؛ از عاقبتبهخیری، از سلامتی خانواده و بیش از همه، از فرج امام زمان(عج). برای این جوانان، خدمت در این شبها، فرصتی است برای نزدیکتر شدن به آرمانهایی که در ذهن و دلشان جوانه زده است.
نشانی یک حرکت مردمی
اگر از جوانان مشهدی سراغ این موکبها را بگیرید، نام مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی به میان میآید. نهادی که سالهاست تلاش میکند نوجوانان و جوانان را از جایگاه تماشاگر به میداندار فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی بیاورد. حضور پررنگ نسل نوجوان در این برنامهها، نتیجه رویکردی است که بر اعتماد به جوانان و سپردن مسئولیت به آنان استوار شده است. در موکبهای عید مبعث، این اعتماد بهوضوح دیده میشود؛ جایی که برنامهریزی، اجرا و مدیریت امور، با همراهی و محوریت خود جوانان انجام شده است. در چنین فضایی، موکب «به عشق علی» به نقطه تلاقی شور جوانی و عمل اجتماعی تبدیل میشود. رهگذران، با گرفتن یک لیوان چای، لحظهای کوتاه از این همدلی و صفا را با خود همراه میبرند.
جایی برای یادگرفتن با هم بودن
در میان نوجوانان و جوانانی که در موکب «به عشق علی» مشغول خدمتاند، محمدصادق، متولد ۱۳۸۳، با آرامش و لبخندی که از رضایت درونیاش خبر میدهد، از تجربه حضورش در این فضا میگوید. او که چند سالی است در برنامههای مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی فعالیت دارد، موکب را فراتر از یک برنامه مناسبتی میداند و معتقد است این جمعهای کوچک، نقش مهمی در شکلگیری شخصیت اجتماعی جوانان ایفا میکند. محمدصادق میگوید: «اینجا فقط بحث پذیرایی نیست. ما کنار هم بودن را یاد میگیریم؛ اینکه هرکدام مهارتی داریم و میتوانیم آن را در اختیار جمع بگذاریم. یکی در برنامهریزی قوی است، یکی ارتباط خوبی با مردم دارد و یکی هم مسئولیت اجرایی را بهتر انجام میدهد. همه این مهارتها وقتی کنار هم قرار میگیرد، یک کار جمعی درست شکل میگیرد.» او تأکید میکند که همین همکاریها، زمینه شکلگیری رفاقتهای سالم و ماندگار را فراهم میکند؛ رفاقتهایی که بر پایه خدمت و هدف مشترک بنا شده است. این جوان دهههشتادی، از حالوهوای معنوی موکب نیز میگوید و اضافه میکند: «حضور امام را کنار خودمان حس میکنیم. وقتی زیر بیرق امام رضا(ع) خدمت میکنیم، انگار خستگی معنا ندارد. همین حس حضور، جمع ما را گرم میکند و باعث میشود با دلوجان کار کنیم.» به گفته او، بسیاری از نوجوانان حاضر در موکب، برای نخستین بار است که چنین مسئولیتی را تجربه میکنند و همین تجربه عملی، اثر تربیتی عمیقی در آنها بهجا میگذارد.
تمرین مسئولیتپذیری در میدان عمل
در موکب «به عشق علی»، نظم و هماهنگی بهخوبی دیده میشود. هرچند بیشتر خادمان نوجواناند، اما تقسیم وظایف بهگونهای انجام شده که کارها بدون وقفه پیش میرود. بزرگترها مراقباند تا کوچکترها با خیال آسوده فعالیت کنند و در عین حال، مسئولیت کارشان را بپذیرند. این تعامل برادرانه، فضایی امن و صمیمی ایجاد کرده است؛ فضایی که در آن، آموزش با الگو و همراهی شکل میگیرد. از دل همین سینیهای چای و لیوانهای شربت، مفاهیمی عمیقتر آرامآرام در جان نوجوانان ریشه میدواند؛ احترام به مردم، خدمت به خلق و انس با اهلبیت(ع). بسیاری از این نوجوانان، موکب را نقطه آغاز ارتباط جدیتر خود با فعالیتهای اجتماعی و مذهبی میدانند؛ تجربهای که میتواند مسیر آیندهشان را تغییر دهد و نگاهشان را به مسئولیت اجتماعی عمیقتر کند.
ساخت اندیشه؛ مأموریت اصلی مؤسسه جوانان
دکتر باقرزاده، مشاور مدیرعامل مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی، با اشاره به رویکردهای اساسی این مؤسسه اظهار کرد: مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی در مسیر اهدافی که دنبال میکند، یکی از مهمترین مأموریتهای خود را «ساخت اندیشه نوجوان و جوان» قرار داده است. وی گفت: البته برای مؤسسه جوانان، صرفاً شکلگیری اندیشه هدف نهایی نیست؛ بلکه سبک زندگی، مدل زیست و سلوکی که یک انسان میتواند بر اساس آن زندگی کند تا این معارف و معرفتها را بهصورت عملی در زندگی خود پیاده کند، از اهمیت ویژهای برخوردار است. دکتر باقرزاده افزود: بر همین اساس، در دستور کار مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی این مسئله بهطور جدی قرار گرفته که از ظرفیت خود نوجوانان و جوانان استفاده شود و آنان بتوانند در میدان عمل، کارهای اجتماعی را تعریف و اجرا کنند. وی ادامه داد: یکی از جلوههای این فعالیتهای اجتماعی، حضور فعال نوجوانان و جوانان در ایام اعیاد و مناسبتهای شهادت حضرات معصومین(ع) است؛ بهگونهای که این عزیزان خودشان بستر را میبینند، برنامهریزی میکنند، تلاش میکنند و قدم در مسیر خدمت برمیدارند. مشاور مدیرعامل مؤسسه جوانان آستان قدس رضوی با اشاره به برنامههای انجامشده در ایام مبعث گفت: در این ایام، جمعی از نوجوانان و جوانان با زحمت و همت خود، در قالب پذیرایی از زائران و مجاوران حضرت رضا(ع)، با کیک، شیرکاکائو و چای در خدمت زائران و مجاوران بودند. وی در پایان خاطرنشان کرد: این نوجوانان و جوانان، خود را خادمان امام رضا(ع) میدانند؛ گرد سفره کرامت آن حضرت نشستهاند و رزق معنوی و مادی خود را از همین سفرهای ارتزاق میکنند که به برکت عنایات و لطف حضرت علیبنموسیالرضا(ع) گسترده شده است.