به گزارش ایرنا، آسمان، سالهاست رحمت خود را از مردمان سخت کوش و قناعت پیشه این استان دریغ کرده است و این باعث شده تا یزدیها که خود را با کم آبی و خشکسالی وفق داده بودند حالا مجبور باشند با کمبارشی نیز سازگار شوند.
یزد در مرکز جغرافیایی ایران و در کویر مرکزی کشور واقع شده، استانی خشک و نیمه خشک؛ استانی که مردمان سخت کوش و نجیب آن در سال های دور از دل زمین، آب را استخراج می کردند و قنات را بر همین اساس پایه ریزی کردند و حالا که بسیاری از این قناتها خشک شده، چشم به آسمان دارند و هر قطره باران برای آنها حکم کیمیا دارد.
با آغاز هر بهار و هر زمستانی، همه در انتظار بارش باران و برف هستند تا شاید مرحمی بر زخم کهنه کم آبی و خشکسالی در این دیار باشد؛ شاید بغض آسمان به دنبال بغض مردمان آن بترکد و بارانی هر چند اندک ، یزد تشنه را سیراب کند.
آسمان استانهایی مثل گیلان و مازندران، در طول سال حتی تابستانها ابری و بارانیست؛ اما در یزدی که آفتاب آن تا مغز استخوان را می سوزاند باید همیشه چشم به آسمان داشت و دست به دعا برداشت؛ شاید مرحمی بر زخم بی بارانی آن گذاشته شود.
و البته این امری طبیعی است، استانهایی که در کنار دریا قرار دارند همیشه مرطوب و بارانی هستند اما دور تا دور یزد را بیابان و کویر فرا گرفته است و تا چشم کار می کند بیابان است و کم آبی و خشکی و گرما و این را در ادامه همین گزارش به زبان فنی و علمی از قول کارشناس هواشناسی خواهیم خواند.
اوضاع نگرانکننده بارندگیها در استان یزد
آمار و ارقامی که از وضعیت بارندگی در این استان اعلام شده، نگران کننده و بهترین شاهد بر فقر بارش باران و برف در یزد کویری هست.
یزد در چند سال اخیر، لقب کم بارشترین استان کشور را به نام خود کرده است؛ شرایط فعلی استان به گونهایست که حتی اندکی باران موجب شادی مردم و بویژه کشاورزان شده و نفسی تازه به حیات این خطه ویری میدهد
در حالی که بارش سالانه باران در این استان نزدیک به ۹۰ میلیمتر اعلام شده؛ گاهی یک باران دفعی و ناگهانی، ۷۰ میلیمتر باران را در عرض چند ساعت، روانه شهر و دیار یزدیها می کند و گاهی در طول سه ماه بارشها به کمتر از ۱۰ میلیمتر می رسد.
بارشها امسال نیز در این استان، چنگی به دل نزد و شاهد کمترین میزان آن در این استان بودیم.
در سال آبی جاری (از ابتدای مهرماه امسال تاکنون) مجموع بیشترین باران در استان یزد مربوط به منطقه آمحسن روستای ییلاقی دهبالا در شهرستان تفت با رقم ۱۰۳ میلیمتر گزارش شده است و پس از آن روستای مزرعه نو اردکان با رقم ۶۵.۷ میلیمتر و سپس منطقه توده روستای دهبالا با رقم ۶۶ میلیمتر بوده است.
بنا بر آمارهای رسمی، در روستای ییلاقی طزرجان تفت ۶۶ میلیمتر ، دره شیر سانیج و سلطانب همین روستا به ترتیب ۵۲ و ۵۶ میلیمتر و در روستای علی آباد تفت ۶۲ میلیمتر باران در چهار ماه گذشته باریده است.
در رباط پشت بادام اردکان ۳۸ ، عقدا ۳۳ ، فخرآباد ۴۹، چادرملو ۳۴ ، کذاب ۳۸ ، خود سفلی ۴۵ ،دره زرشک ۴۱ و زردین ۴۲ میلیمتر باران در این مدت ثبت شده است.
در همین مدت، کمترین میزان بارش مربوط روستای توت شهرستان اردکان با رقم ۱۳.۹ میلیمتر و سپس منطقه جلگه بهاباد با رقم ۱۴.۹ میلیمتر گزارش شده است.
فراموش نکنیم که این میزان باران مربوط به چهار ماه گذشته بود که اصلا قابل دفاع نیست و برای استان خشکی چون یزد "عددی به حساب نمیآید".
یزد، کمبارشترین استان کشور
رئیس گروه توسعه هواشناسی کاربردی اداره کل هواشناسی یزد هم گفت: یزد، کم بارش ترین استان کشور است و میانگین بلند مدت بارش آن ۸۶ میلیمتر در یکسال آبی است.
محمد رضا شیرغلامی افزود: طی ۲۵ سال اخیر به استثنای ۲ سال آن، استان یزد درگیر خشکسالی های شدید و متوالی بوده است و علاوه بر این شاهد افزایش بیش از حد دما در استان بودیم که باعث تشدید اثرات خشکسالی در استان ما شده است.
وی با بیان اینکه خشکسالی را نباید فقط با بارش سنجید زیرا بارشها تغییری نداشته بلکه افزایش دما باعث شدید شدن خشکسالیها شده است، تصریح کرد: شاخص خشکسالی در استان یزد نسبت به میانگین کشور، شدیدتر است.
بارشها بیشتر در مناطق روستایی و ارتفاعات بوده، شهرها بینصیب ماندهاند
وی ادامه داد: میانگین بارش سالجاری در دیماه امسال در استان یزد، پنج میلیمتر بوده است و میانگین بارش از اول مهر تاکنون هم نزدیک به ۳۱ میلیمتر بوده که نسبت به بلند مدت ۱۰ درصد کاهش بارش داریم اما نسبت به پارسال بیش از ۴۰ درصد افزایش بارش ثبت شده است.
خشکسالی را نباید فقط با بارش سنجید زیرا بارشها تغییری نداشته بلکه افزایش دما باعث شدید شدن خشکسالیها شده است؛ شاخص خشکسالی در استان یزد نسبت به میانگین کشور، شدیدتر استشیرغلامی یادآور شد: مرکز برخی شهرهای استان مثل ابرکوه و مهریز در دیماه امسال هیچ بارشی نداشتهاند و بارش در سایر مراکز شهرستانها هم ضعیف بوده است.
وی ادامه داد: در شهر یزد از اول مهر تاکنون فقط ۲ دهم میلمیتر باران باریده است و همین شهر از ابتدای مهر تا امروز فقط ۲۲.۵ میلیمتر باران داشته که ۲۲ میلیمتر آن فقط در یک نوبت بوده است که نشان میدهد بر اثر پدیده تغییر اقلیم، توزیع مکانی و زمانی بارشها بویژه در مناطق خشکی مثل یزد بسیار غیر یکنواخت شده است بطوریکه گاهی در چند ماه سال بارندگی نداریم اما طی چند ساعت بارشهای شدید داریم.
کاهش میانگین بارشها طی ۳۰ سال اخیر در یزد
کارشناس دیگر اداره کل هواشناسی یزد هم گفت: استان یزد تا سال ۱۳۷۳ میانگین بارش آن ۱۰۰ میلیمتر بود که در ۳۰ سال گذشته به زیر این رقم رسید.
صادق جوادی افزود: برای بارش در استان یزد لازم است عوامل متعددی دست به دست هم دهند تا شاهد بارش باشیم.
به گفته وی برخی استانها در مجاورت دریا و رودخانه هستند و رطوبت به آنها تزریق میشود ولی یزد در نوار بیابانی و نیمه بیابانی واقع شده و این یعنی اینکه در استان یزد، فرونشست هوا داریم نه صعود آن؛ صعود هوا از اصلی ترین عوامل بارندگی است که اگر باشد رطوبت هم هست و بارندگی داریم.
وی ادامه داد: در یزد باید سامانه و موج جوی از استان عبور کند و صعود هوا را داشته باشیم تا شرایط بارندگی ایجاد شود .
جوادی از عوامل مهمتر برای بارندگی را وجود رطوبت دانست و افزود: وقتی رطوبت از سمت دریا نباشد حتی اگر موج جدید هم باشد فقط باد و گرد و خاک و غبار را خواهیم داشت و لذا اگر به استان یزد رطوبت تزریق شود بارندگی هم اتفاق می افتد.
استان یزد از پنج عامل بارندگی فقط یک عامل آن را دارد
وی با طرح این پرسش که چه رطوبتی برای یزد اهمیت دارد؟، تصریح کرد: تجربه ثابت کرده تا رطوبت از سمت جنوب نباشد فایده ای ندارد؛ رطوبت شمال و غرب، اثرگذار هست اما بارندگی های عمده استان یزد بواسطه وجود رطوبت از سمت دریاهای جنوب است.
مرکز برخی شهرهای استان یزد مثل ابرکوه و مهریز در دیماه امسال هیچ بارشی نداشتهاند و بارش در سایر مراکز شهرستانها هم ضعیف بوده استاین کارشناس هواشناسی یادآور شد: انتظار داریم از بهمن ماه تا فروردین ماه سال اینده، امواجی که به سمت کشور می اید در استان یزد هم تاثیرگذار باشد.
وی گفت: شنبه شب /امشب/ موج جدیدی از جنوب غرب کشور وارد استان میشود که برای یکشنبه/فردا/ انتظار بارش داریم.
وی با بیان اینکه برای پیش بینی بارندگی در استانی مثل یزد باید همه عوامل را در نظر گرفت، اظهار داشت: استانهایی مثل مازندران و گیلان از پنج عامل بارندگی، چهار مورد آن را دارند و برای بارش، منتظر یک عامل هستند ولی در یزد از پنج عامل فقط یک مورد آن وجود دارد و چهار مورد دیگر باید از خارج استان تزریق شود.
بارشهای فعلی، پاسخگوی خشکسالیها نیست
رییس اداره پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای اداره کل هواشناسی یزد نیز با تایید دور از انتظار بودن میزان بارشها در سال آبی جاری، گفت: در ۲ ماه در پیش رو بارشها نرمال خواهد بود و تا الان هم بارشها در حد نرمال بوده است.
سید عباس میرحسینی، افزود: با توجه به بارش های کم در استان و خشکسالی در سال های متوالی، بارش های رخ داده به هیچ وجه جبران خشکسالی را نخواهد کرد و لذا صرفه جویی بهترین گزینه است.
میزان بارش مراکز استانها در پاییز ۱۴۰۴ :
رشت ۳۴۲.۵
بندرعباس ۲۰۰.۶
ایلام ۱۹۵.۱
گرگان ۱۴۵.۵
یاسوج ۱۲۷.۲
ساری ۱۱۰.۲
شیراز ۸۳.۲
ارومیه ۷۶.۴
خرمآباد ۷۳.۴
کرمانشاه ۷۳.۳
بوشهر ۷۲.۹
مشهد ۶۹.۳
سنندج ۵۸.۲
شهرکرد ۵۴.۷
تبریز ۴۸.۱
زنجان ۴۷.۹
بیرجند ۳۹.۷
اصفهان ۳۹.۵
اراک ۳۶.۸
همدان ۳۶.۴
کرمان ۳۴.۲
بجنورد ۳۱.۰
اهواز ۲۴.۶
یزد ۲۲.۳
قزوین ۲۱.۸
قم ۲۰.۱
اردبیل ۱۷.۸
شرق تهران ۱۷.۵
زاهدان ۱۵.۲
تهران ۱۴.۶
کرج ۱۳.۱
سمنان ۴.۱