صاحب‌خبر - به گزارش ایرنا، با آغاز مرحله جدید توزیع یارانه‌ها از ۱۷ دی‌ماه، دولت چهاردهم مسیر یارانه‌های پنهان را تغییر داد و یارانه را به طور مستقیم به مصرف‌کننده نهایی (کالابرگ الکترونیکی) منتقل کرد. این طرح که ۱۱ قلم کالای اساسی شامل لبنیات، پروتئین‌ها، برنج، روغن و حبوبات را پوشش می‌دهد، قرار است با حذف ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی، قدرت خرید را حفظ کند. برخی از سرپرستان خانوار در سیستان و بلوچستان که از این طرح استقبال کردند، بر ۲ نکته کلیدی تأکید داشتند؛ اینکه یارانه تبدیل به اعتبار نقدی برای خرید کالای مشخص شده، خیال ما را راحت می‌کند. پول نقد ممکن است صرف هزینه‌های دیگر شود، اما این اعتبار مستقیم برای خوراک صرف می‌شود. دیگری، اینکه برخی خریداران معتقدند با توجه به اینکه فروشندگان ملزم به ارائه کالا با قیمت مصوب (یا نیمایی) هستند، قیمت‌ها در برخی فروشگاه‌های طرف قرارداد ثابت مانده است. در مقابل، انتقاداتی نیز از نحوه اجرای طرح مطرح است که می‌تواند رضایت عمومی را کاهش دهد اینکه کالابرگ فقط یازده قلم کالای اساسی را پوشش می‌دهد یا همه فروشگاه‌ها هنوز دستگاه کارتخوان یا سامانه لازم برای پذیرش کالابرگ را ندارند، و در آخر اینکه با هدف حذف رانت، در برخی جاها مشاهده می‌شود که قیمت برخی اقلام مشمول کالابرگ کمی بالاتر از قیمت آزاد ثبت می‌شود. با این تفاسیر طرح کالابرگ، یک گام مهم در جهت شفاف‌سازی یارانه‌ها و هدفمندسازی حمایت‌هاست. موفقیت بلندمدت آن بستگی به گسترش زیرساخت‌ها، نظارت دقیق بر قیمت‌ها در تمامی فروشگاه‌ها و همچنین بازنگری در لیست اقلام مشمول برای پوشش بهتر نیازهای واقعی سبد معیشت خانوار دارد. به گفته اله‌نظر شه‌بخش، مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی سیستان و بلوچستان از تاریخ ۱۷ دی ماه و شروع مرحله جدید طرح کالابرگ تاکنون، در مجموع ۴۸۲ هزار و ۷۲ خانوار از این طرح در استان استقبال کرده‌اند. میزان اعتبار مصرف شده از سوی خانوارها نیز معادل یک‌هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان است. بازدید مدیرکل و معاونان در اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی سیستان و بلوچستان از اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی از استقبال تا گلایه با شروع اجرای رسمی طرح کالابرگ که هدف آن انتقال مستقیم یارانه حذف شده ارزی به مصرف‌کننده است، خبرنگار ایرنا با چند شهروند در فروشگاه‌های منتخب طرح گفت‌وگو کرد تا نظرات آن‌ها را در مورد تجربه استفاده از اعتبار یک میلیون تومانی جویا شود. فاطمه جهانتیغ از شهروندان زاهدانی در یکی از فروشگاه‌های زنجیره‌ای با بیان اینکه مبلغ یک میلیون تومان کالابرگ برای خرید اقلام اساسی (نان، روغن، مرغ) تضمین شده و رضایت عموم را دنبال دارد، گفت: انتظار می‌رود در ادامه اجرای طرح، قدرت انتخاب مردم بر روی ۱۱ قلم متمرکز نشود و شامل تمام مواد خوراکی همچون چای، نمک، رب، میوه و سبزیجات باشد. وی بیان کرد: فروشگاه‌های زنجیره‌ای مشکلی در اجرای طرح ندارند اما باید تجهیزات و زیرساخت‌هایی فراهم شود تا فروشگاه‌های کوچک محله هم بتوانند این سیستم را پشتیبانی کنند، در غیر این صورت مجبوریم همیشه برای خرید به مرکز شهر بیاییم. کالاهای اساسی شامل مرغ، تخم‌مرغ، گوشت قرمز، حبوبات، قند و شکر، روغن، ماکارونی، برنج، شیر کم چرب، ماست کم چرب و پنیر است که این مواد غذایی از اهمیت بالایی در سبد مصرفی خانوارها برخوردارند کبری شهرکی دیگر بانوی زاهدانی که در حالا خرید برنج بود به خبرنگار ایرنا گفت: تصمیم خوبی بود که همه را پوشش دادند ولی باید نظارت بیشتری روی فروشگاه‌ها باشد تا قیمت‌ها را برای استفاده از کالابرگ بالا نبرند. به گفته وی، با اجرای این طرح در ابتدا کمی مردد بودیم، اما الان راضی‌ هستیم چرا که یارانه نقدی زود تمام یا خرج چیز دیگری می‌شد. الان می‌دانیم که با این اعتبار می‌توانیم روغن، لبنیات، گوشت و مرغ را به صورت ماهانه هر چند با مقدار کمتری تهیه کرده و یا اینکه بقیه هزینه مازاد از خرید کالابرگ را نقدی پرداخت کنیم و این اقدام دولت در جهت معیشت خانواده‌ها امیدآفرین است. این ۱۱ قلم همان چیزهایی است که هر روز می‌خریم. به گفته ایوب شه‌بخش دیگر شهروند زاهدانی که در حال خرید از یک فروشگاه زنجیره‌ای زاهدان بود، برای ما که جمعیت بیشتری داریم، ۱۱ قلم کالا خوب است، اما مقدار آن کافی نیست. ما باید سهمیه بیشتری از برنج و روغن را با این اعتبار بخریم. نکته مثبت این است که توانستیم تخم‌مرغ و پنیر مورد نیاز را بدون نگرانی از افزایش ناگهانی قیمت تهیه کنیم. مهدی عابدی نیز که از اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی رضایت دارد با بیان اینکه خانواده‌اش چهار نفره هستند، در گفت‌وگو با ایرنا اظهار کرد: خرید ماهانه رایگان چهار میلیون کالای اساسی کمک بزرگی در رفع مشکلات معیشتی خانواده‌هاست، با توجه به تورم موجود این اقدام دولت به‌ویژه برای خانوارهایی که قدرت خرید کمتری داشتند امیدآفرین بوده و مایحتاج ضروری اعضای خانواده آنان را تامین کرده به‌طوریکه حداقل پدر خانواده دیگر شرمنده فرزندش نخواهد بود. وفور روغن در فروشگاه‌های مرکز سیستان و بلوچستان - زاهدان اتصال بیش از ۵۰۰۰ فروشگاه در سیستان و بلوچستان به سامانه کالابرگ معاون بازرسی سازمان صنعت، معدن و تجارت سیستان و بلوچستان در تشریح وضعیت اجرای طرح کالابرگ اظهار کرد: در حال حاضر، بیش از پنج هزار واحد صنفی در سطح استان به سامانه فروش کالابرگ متصل شده‌اند. قنبر کرمی در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با اشاره به رصد تخلفات صورت گرفته، گرانفروشی را مهم‌ترین علت پرونده‌های تخلفاتی اخیر دانست و افزود: با واحدهای متخلف برخورد شده و پرونده‌های آنها برای اعمال قانون به سازمان تعزیرات حکومتی معرفی شدند. وی در خصوص برخوردها در مرکز سیستان و بلوچستان، گفت: در شهر زاهدان با بیش‌از ۱۲ مرکز فروش متخلف برخورد صورت گرفت. این برخوردها به طور مستقیم بر اساس گزارش‌های مردمی واصل شده به سامانه صورت گرفته است. رعایت انصاف توسط برخی واحدها و تشریح وظایف دستگاه‌ها معاون بازرسی صمت سیستان و بلوچستان ادامه داد: انصاف برخی فروشگاه‌ها جای تقدیر دارد؛ واحدهایی که کالاهای اساسی را با قیمت‌های پیش از اجرای طرح در انبار یا فروشگاه موجود داشتند، با همان روند سابق به مردم عرضه کردند. وی در پاسخ به سوالی مبنی بر عدم موجودی کامل ۱۱ قلم کالای اساسی در برخی فروشگاه‌ها، ساختار اجرای طرح را تبیین کرد: اجرای طرح «معیشت» بر عهده اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی سیستان و بلوچستان، تأمین کالا بر عهده جهاد کشاورزی و نظارت بر عملکرد، وظیفه اداره کل صمت استان است. کرمی تأخیر اولیه در تأمین کالا را ناشی از زمان‌بر بودن راه‌اندازی تولید کارخانه‌ها پس از ابلاغ طرح توسط رئیس جمهور دانست و افزود: در آن فاصله زمانی، کمبودهایی به‌ویژه در زمینه روغن رخ داد؛ اما خوشبختانه فروشگاه‌های زنجیره‌ای که موجودی داشتند، توزیع را با قیمت قبل آغاز کردند. در حال حاضر، محموله‌های روغن و سایر کالاهای اساسی به‌طور مرتب تأمین شده و مشکلی در موجودی وجود ندارد. اقلام انتخابی و خط قرمزها وی تصریح کرد: ۱۱ قلم کالای تعریفی، تهیه شده و فروشگاه‌ها موظف هستند تنها همین اقلام را از محل سهمیه کالابرگ به شهروندان ارائه دهند و موجودی خارج از لیست مصوب، در شمول این طرح نیست. معاون بازرسی صمت سیستان و بلوچستان اظهار کرد: بر اساس آمار دریافتی، برنج، روغن، گوشت، مرغ و قند، بیشترین سهم انتخاب مردم از میان ۱۱ قلم کالای اساسی را به خود اختصاص داده‌اند. برنج هیچ کمبودی در کالاهای اساسی نداریم رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با تأکید بر تأمین کامل نیازهای استان، افزود: در حال حاضر هیچ کمبودی در کالاهای اساسی در ۲۶ شهرستان استان مشاهده نمی‌شود. علیرضا دهمرده در توضیح کمبودهای جزئی مشاهده شده در برخی فروشگاه‌های زنجیره‌ای، گفت: این موارد بیشتر ناشی از تغییر قیمت‌هاست؛ چرا که این فروشگاه‌ها قواعد خاصی را دنبال کرده و از مرکز کشور تبعیت می‌کنند و طبق روال سابق خرید و توزیع نمی‌کنند. وضعیت روغن و برنج وی در خصوص وضعیت روغن، بیان کرد: در حال حاضر سه هزار و ۶۰۰ تن روغن در دست توزیع است و تنها هفته گذشته ۶۰۰ تن از این کالا در سیستان و بلوچستان توزیع شد. همچنین، روند واردات روغن توسط بخش خصوصی در روزهای اخیر شتاب بسیار خوبی گرفته و میزان ورود روغن برای مصرف سرانه استان کافی است. رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان دلیل آنچه در خرید کالابرگ مشاهده شده را «افزایش سه برابری مصرف و خرید مردم به کالاهای روغن و برنج» عنوان کرد. وی همچنین درباره برنج، تصریح کرد: علاوه بر توزیع یک‌هزار و ۱۰۰ تن برنج از طریق عرضه مستقیم با عاملیت جهاد کشاورزی، بیش از ۸۰۰ تن برنج درجه یک پاکستانی نیز تحت نظارت مستقیم جهاد کشاورزی و از طریق مباشرین در حال عرضه به بازار است و این روند در روزهای آتی نیز با ابلاغ سهمیه جدید ادامه خواهد داشت. تأمین گوشت قرمز و سفید دهمرده در مورد محصولات پروتئینی نیز تأکید کرد: هیچ مشکلی در کمبود گوشت سفید و قرمز وجود ندارد. روزانه ۱۰۰ تن گوشت وارد می‌شود و گوشت مرغ نیز با کشتار روز مازاد بر نیاز در کشتارگاه‌ها تأمین می‌شود. وی افزود: با وجود نوسانات قیمتی در سطح کشوری، قیمت گوشت مرغ و قرمز در سیستان و بلوچستان نسبت به متوسط کشوری در پایین‌ترین سطح قرار دارد. رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان تأکید کرد: مردم به هیچ عنوان نگران تأمین کالاهای اساسی نباشند؛ به میزان کافی کالا در دسترس است و روند تأمین کالا به صورت مستمر ادامه خواهد داشت. ایرج عزیزی، مدیرکل تعزیرات حکومتی سیستان و بلوچستان نیز به ایرنا گفت: از ابتدای اجرای طرح جدید کالابرگ الکترونیکی تاکنون ۵۱ واحد صنفی متخلف در استان شناسایی و به پرداخت بیش‌از ۱۴ میلیارد و ۴۵۲ میلیون ریال جریمه محکوم شدند. به گزارش ایرنا، نظرات شهروندان نشان می‌دهد که ایده انتقال مستقیم یارانه به مصرف‌کننده (شفافیت) با استقبال مواجه شده، اما جزئیات اجرا شامل لیست اقلام محدود و تفاوت در دسترسی فروشگاهی، اصلی‌ترین چالش‌هایی هستند که رضایت کامل را مخدوش کرده‌اند. موفقیت بلندمدت طرح نیازمند گسترش پوشش فروشگاهی و انعطاف بیشتر در اقلام مشمول است و نیاز به پیگیری جدی از سوی متولیان امر دارد. سیستان و بلوچستان با احتساب به مرزهای آبی به عنوان پهناورترین و از لحاظ مرزهای خشکی به‌عنوان دومین استان پهناور کشور بیش از سه میلیون و ۳۷۵ هزار نفر جمعیت در ۲۶ شهرستان دارد.∎​