به گزارش ایرنا، بعد از شکل گیری دولت چهاردهم یک اتفاق نظر جدی در مازندران شکل گرفت مبنی بر این که پسماند به عنوان بزرگترین چالش این خطه از شمال محسوب می شود و باید برای حل ریشه ای این ابر چالش هر چه زودتر اقدام جدی صورت گیرد.

از سوی دیگر مشکل زباله در استان مازندران به مرحله ای از بحران رسیده بود که این چالش در چند مرحله در کارگروه ملی مدیریت پسماند با حضور رئیس جمهور و مدیران ارشد اجرایی کشور مطرح و بر چاره جویی فنی مشکل پسماند این خطه از شمال تاکید شد.

تداوم این مشکل برای برخی از شهرستان های بزرگ مازندران همانند بابل و آمل سبب شد که یکی از موضوع های مورد بحث در کارگروه ملی مدیریت پسماند کشور که با حضور معاون اجرایی رئیس جمهور و رئیس سازمان محیط زیست کشور تشکیل شد واکاوی و گره گشایی مشکل پسماند این دو شهرستان بزرگ مازندران باشد.

شهرستان بابل که با تعطیلی سایت زباله انجیلسی با حکم قضایی تعطیل شد در شرایط فعلی بابل از محدود شهرستان های کشور است که مکانی برای مدیریت پسماند ندارد و زباله های یکی از بزرگترین شهرستان های شمال کشور به استان های دیگر منتقل می شود. از سوی دیگر سایت زباله عمارت مکان دپو و انتقال زباله شهرستان آمل به خاطر هم نشینی با رودخانه و سد بزرگ هراز باید به مکان دیگری منتقل شود و همه این موارد قفل محکم تری برای مشکل پسماند بابل و آمل بود.

کارشناسان محیط زیست با توجه به بررسی های عملکرد ناقص زباله سوزها بر این امر تاکید دارند که سرمایه گذرای برای نیروگاه زباله سور برای این دو شهرستان هیچ توجیه اقتصادی و محیط زیستی ندارد.

کارشناسان ممتاز دانشگاهی ضمن ابراز خرسندی از این امر که قرار است برای حل این چالش چندین ساله اقدام موثری انجام شود استقبال کردند و تاکید دارند این امر باید به صورت فنی و درست انجام شود.

راه اندازی کارخانه زباله سوز یکی از گزینه های است که برای این استان مطرح می شود اما کارشناسان اجرای این طرح را منسوخ دانسته و به جزء هدر رفت سرمایه ملی دستاورد ارزشمندی نخواهد داشت.

این کارشناسان با بررسی های دقیق نحوه حل مشکل پسماند در کشورهای مختلف به این جمع بندی رسیدند که استفاده از کارخانه زباله سوز در برخی از کشورها چندید دهه است که از گردونه خارج شد و روش های جدیدی را برای مدیریت پسماند در نظر گرفتند.

هزینه های بسیار سنگین ساخت زباله سوزها از یک طرف و هزینه های بالای نگهداری این کارخانه ها به همراه آلودگی های زیست محیطی آن سبب شد که این روش برای حل مشکل پسماند برای بسیاری از کشورهای پیشرفته دنیا از دستور کار خارج شود و روش های جدیدی را به کار گیرند.

زباله زخم عمیق پیکر نحیف طبیعت شمال کشور است. زخمی که در ۲ دهه اخیر عمیق‌تر شده و مساحت آن نیز در نقاط مختلف شمال و به ویژه مازندران افزایش یافته است.

بیراه نیست اگر گفته شود در مسیرهای منتهی به جنگل، دریا یا کوه‌های همه شهرستان‌های مازندران می‌توان نقاطی را یافت که بوی تعفن زباله احساس شود و محل دپوی زباله‌ها به چشم آید.

با این که طی سال‌های اخیر گام‌های مثبتی برای ساماندهی زباله در مازندران برداشته شد، اما به جز موارد معدودی از جمله بهره‌برداری از نیروگاه زباله‌سوز نوشهر که آن هم البته با چالش و تعطیلی مواجه شد و کارخانه کمپوست تنکابن، بقیه طرح‌ها به سرانجامی اثرگذار نرسیدند و فرآیند تخریب اراضی طبیعی همچنان ادامه دارد.

توقف انتقال زباله به سایت‌های دپوی زباله در مازندران هم عمدتا ناکام ماند و به نتیجه‌ای نرسید. در این زمینه تنها نقطه امیدبخش که اخیرا مشاهده شد مربوط به سایت زباله انجیل‌سی بابل بود که بالاخره پس از سال‌ها با پیگیری دوستداران محیط زیست و حکم قطعی دادگاه تجدید نظر استان ورود زباله به این سایت ممنوع شد و اقداماتی برای بهبود وضعیت در این منطقه جنگلی در حال انجام است.

زباله سوز کارایی لازم را ندارد

در این ارتباط معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در آخرین جلسه کارگروه مدیریت پسماند دولت چهاردهم که با دستور بررسی مشکل پسماند مازندران تشکیل شد اظهار کرد: کارخانه زباله سوز در شمال کشور برخی کارایی های لازم را ندارد.

شینا انصاری گفت: استانداردهای تهیه کمپوست نیازمند بررسی بیشتر است و مدیریت پسماند در استان‌های شمالی با چالش‌های اقلیمی، اجتماعی و حقوقی از جمله جانمایی محل‌های دفن زباله به ویژه در بابل و آمل روبرو است.

وی گفت: در جلسه گذشته مواردی درباره کمپوست مطرح شده بود که بررسی‌های دفتر پسماند سازمان حفاظت محیط زیست نشان می‌دهد در مورد استانداردهای کمپوست باید بررسی بیشتری انجام گیرد.

انصاری با اشاره به مسائل و مشکلات پسماند در استان مازندران گفت: از گذشته شرایط اقلیمی و جغرافیایی در مدیریت پسماند استان‌های شمالی دخیل بوده است بر این اساس استانداری مازندران برنامه‌ای را آغاز کرده تا مدیریت پسماند را به صورت منطقه‌ای پیش ببرد.

وی ادامه داد: بیش از هزار و ۴۰۰ روستا کار تفکیک زباله از مبدا را آغاز کرده‌اند و امیدواریم این اتفاق به درستی انجام شود.

جانمایی جدید برای بابل و آمل

انصاری درباره کارایی زباله سوزها در شمال کشور گفت: زباله‌سوزی برخی کارایی لازم را ندارد و قرار شد این موارد پیگیری شود.

وی ادامه داد: محل دفن زباله بابل به لحاظ حقوقی مشکلاتی داشت و محل دفن زباله آمل نیز با چالش‌هایی مواجه بود، بنابراین با توجه به اهمیت موضوع مدیریت پسماند جانمایی محل جدید باید با سرعت پیگیری شود.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست اظهار کرد: فشردگی مناطق مسکونی در استان‌های شمالی باعث ایجاد تعارضات اجتماعی شده و این مسئله جانمایی محل جدید دفن پسماند را با مشکل روبرو کرده است.

معضل پسماند سال‌های طولانی است که گریبان‌ مازندران سرسبز را گرفته و در برهه‌های مختلف سه دهه گذشته در برخی مناطق تبدیل به بحران چندوجهی شد. در این فرایند بیشترین آسیب به جنگل‌های مازندران وارد شد. محل دپوی زباله‌ها در آمل، بابل، بابلسر، نوشهر، نور و بسیاری از شهرهای این استان از گلوگاه تا رامسر تهدیدی جدی برای عرصه‌های طبیعی محسوب می‌شوند.

هر چند قصه تلخ معضل زباله برای بومیان مازندران تکراری است و بسیاری از مازندرانی‌ها درد و رنج و جان‌سختی آن در برابر راه‌حل‌های متنوع را با گوشت و استخوان‌شان لمس کرده‌اند، ولی برای غیربومیان هم ناآشنا نیست. چون اگر حتی پیشینه یک بار سفر زمینی به مازندران را داشته باشند، بوی تعفن زباله‌های انباشته در جای‌جای استان بدون تردید مشام‌شان را آزرده است.

جانمایی نامطلوب مکان‌های دفن زباله مازندران در سه دهه اخیر سبب شده که اکنون مساحت عرصه‌های دپوی زباله در مازندران که عمدتا نیز در دل جنگل‌ها قرار دارند به حدود ۲۰۰ هکتار برسد.

دپوی این زباله‌ها و آلوده شدن خاک محیط تنها چالش ناشی از این روش دفع پسماند نیستند. نفوذ شیرابه‌ها به عمق زمین و آب‌های زیرزمینی تهدید بزرگی است که بر سلامت ساکنان اطراف این سایت‌های دپوی زباله تاثیر مستقیم می‌گذارد. زباله‌دان‌های تحمیل شده به طبیعت مازندران نبسیاری از زمین‌های باغی، شالیزاری و مراتع استان را به درجه‌ای از آلودگی رساندند که در سلامت محصولات تولیدی در این عرصه‌ها ابهام وجود دارد.