جوان آنلاین: نهاده دامی پاشنه آشیل تأمین پروتئین بازار کالا‌های اساسی از گوشت مرغ و گوشت قرمز تا تخم‌مرغ شده است که نیاز به مدیریت دارد. در دولت چهاردهم قرار بود با شکستن انحصار، بخشی از واردات نهاده‌های دامی از سوی برخی نهاده‌های دولتی انجام شود. این برنامه به دلیل تجربه ناکافی محقق نشد و از سوی دیگر، در حالی که سهم بخش خصوصی کاهش یافت، ارز مورد نیاز تأمین نشد. این امر فروش پشت فاکتوری را افزایش داد و بازارگاه محلی برای جولان سوداگران بازار نهاده دامی شد. اکنون با حذف ارز ترجیحی عرضه و قیمت نهاده‌ها ساماندهی شده است به طوری که مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام کشور از تعیین سقف قیمت نهاده‌های دامی برای فروش در سامانه بازارگاه خبر داد و گفت: خرید نهاده بعد از حذف ارز ترجیحی کاهش زیادی داشته است. 
امسال شاهد آشفتگی زیادی در بازار نهاده‌های دامی بودیم. کمبود نهاده و افزایش قیمت‌ها سبب شد تا بخشی از دام‌های مولد، راهی کشتارگاه‌ها شوند و نیز تغذیه نامناسب دام‌ها موجب شد تا با ورود سویه جدید تب برفکی (SAT ۱) تلفات زیادی در این بخش به ویژه در دو استان تهران و اصفهان به ثبت برسد. در بودجه دولت بخش اعظمی از ارز ۲۸هزارو۵۰۰ تومان برای واردات نهاده دامی هزینه می‌شد که به دلیل انباشت مطالبات سال قبل، اعتبار این بخش در قانون بودجه ۱۴۰۴صرف پرداخت مطالبات معوق شد؛ به طوری که وزیر جهاد کشاورزی سه شنبه ۶ آبان ماه در پاسخ به سؤالات نمایندگان خانه ملت برای بحران ایجاد شده در بازار نهاده دامی اعلام کرد، مطالبات امسال با توجه به معوقات سال‌های قبل تأمین‌کنندگان نهاده‌های دامی کشور به رقم ۶میلیارددلار رسیده است. دلال‌ها که از خلأ مدیریت در هر بازار به نفع خود بهره‌برداری می‌کنند در نیمه دوم فریاد اعتراض دامداران را درآورند که دام‌ها از گرسنگی درحال خوردن یکدیگر هستند. 
اگر چه وزارت جهاد کشاورزی در دولت چهاردهم به دنبال شکستن انحصار و مدیریت بهتر بازار نهاده‌های دامی بود، اما چون برنامه‌ای منسجم نداشت و معاونت توسعه بازرگانی پیشین وزارتخانه نسبت به این بازار، آگاهی لازم را نداشت، ثبت سفارش‌ها را محدود کرد و موجب آشفتگی بیشتر این بازار شدند. 
دراین خصوص پرویز جعفری، مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام کشور در گفت‌و‌گو با ایسنا، در پاسخ به این سؤال که «آیا میزان فروش نهاده‌های دامی بعد از حذف ارز ترجیحی و افزایش قیمت این محصولات در بازارگاه کاهش یافته یا افزایش؟» گفت: مقدار قابل توجهی از نهاده‌های دامی وارد کشور شده و در بنادر موجود است. بخشی از آن در بازارگاه فروخته شده و در حال حمل است، اما به دلیل یکسری مسائل بعضاً با کاهش میزان حمل رو‌به‌رو شده است. 
مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام کشور در مورد نُرم حمل نهاده‌های دامی در شرایط عادی، گفت: تا یکی، دو هفته پیش، روزانه با نُرم حمل بالای ۶۰هزارتن در روز، کالا حمل می‌شد، اما تغییرات جدید آیین‌نامه حذف ارز ترجیحی، وقفه‌ای در این روند ایجاد کرد و آهنگ حمل نهاده‌های دامی کند شد، اما در شرایط کنونی در حال بازگشت به روال سابق است. 
جعفری، علت کاهش حمل نهاده‌های دامی را اینگونه تشریح کرد: بعد از حذف ارز ترجیحی نهاده‌های دامی، باید یکسری شرایط برای واردکننده مشخص می‌شد که ارز آن به چه صورت خواهد بود و طلب خود را چگونه تسویه و حسابرسی کند، این مسائل باعث شد؛ آهنگ حمل کالا کند شود، ولی در حال بازگشت به شرایط عادی است. 
وی ادامه داد: تا سه‌روز گذشته میزان حمل نهاده‌ها روزانه به بیش از ۴۰هزارتن رسید و این نرم در حال افزایش است. 

 نحوه قیمت‌گذاری نهاده‌های دامی در سامانه بازارگاه
مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام کشور در مورد نحوه قیمت‌گذاری نهاده‌های دامی بعد از حذف ارز ترجیحی در سامانه بازارگاه، گفت: در چنین شرایطی، بازار باید خود را پیدا کند، زیرا خرید و فروش نهاده‌های دامی در سامانه بازارگاه، براساس قیمت توافقی است و در تعیین قیمت توافقی، آنچه حائز اهمیت است، تأمین کالاست. وقتی تأمین کالا به‌وفور انجام شود، عرضه و تقاضاست که قیمت را مشخص می‌کند. 
مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام کشور در مورد نحوه تعیین سود واردکنندگان نهاده‌های دامی، گفت: ارزی که واردکنندگان، نهاده‌های دامی را با آن، خریداری و وارد می‌کنند، مبنا و پایه‌ای دارد. ارز واردات نهاده‌های دامی بر مبنای تالار دوم مرکز مبادله است. بنابراین، قیمت خرید نهاده‌های دامی بر مبنای ارز خریداری‌شده محاسبه شده و سود معقولی برای فروشنده در نظر گرفته می‌شود و طبق آن، واردکننده می‌تواند نهاده خود را بفروشد. 
جعفری با بیان اینکه سقف قیمت نهاده‌های دامی مشخص شده است، گفت: قیمت ارز واردات و سود واردکننده نهاده‌های دامی مشخص است و با در نظر گرفتن این دو مورد، سقف قیمت کالا مشخص می‌شود و از سوی دیگر، قیمت کالا بر مبنای عرضه و تقاضا به دست می‌آید. 

 کاهش تدریجی قیمت نهاده‌های دامی با عرضه بیشتر
مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام کشور در پاسخ به این سؤال که «قیمت جو، ذرت و کنجاله بعد از حذف ارز ترجیحی در سامانه بازارگاه چقدر بوده است؟» گفت: از روز نخست حذف ارز ترجیحی، واردکنندگان نهاده‌های دامی، هر کیلوگرم ذرت را ۵۰هزارتومان در سامانه بارگزاری کردند، اما خریداری نداشت. بنابراین، مجبور شدند؛ قیمت ذرت را کاهش دهند. هر کیلوگرم ذرت روز شنبه ۴۰هزارتومان معامله می‌شد. بنابراین، عرضه و تقاضاست که قیمت را مشخص می‌کند. 
جعفری در مورد قیمت جو و کنجاله نیز گفت: هر کیلوگرم جو در سامانه بازارگاه در روز شنبه ۴۰هزارتومان و کنجاله، ۶۸هزارتومان بود. این در حالی است که در پایان هفته گذشته، کنجاله ۶۸هزارو۹۰۰‌تومان و سپس ۶۸هزارو۴۰۰ تومان معامله می‌شد؛ بنابراین هرچه عرضه نهاده‌های دامی در بازارگاه افزایش یابد، قیمت آن با کاهش رو‌به‌رو می‌شود.