به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در اصفهان، امیرهوشنگ جزیزاده، از چهرههای ماندگار هنرهای تجسمی و نگارگری ایران و از معلمان اثرگذار هنر سنتی در اصفهان، سحرگاه پنجشنبه هجدهم دیماه و پس از سالها فعالیت هنری، چشم از جهان فروبست. درگذشت این هنرمند پیشکسوت، پایان زندگی یکی از حاملان حافظه بصری فرهنگ ایرانی است؛ هنرمندی که آثار و آموزشهای وی بخشی از روایت تصویری هنر ایران در سده اخیر را شکل داده است.
امیرهوشنگ جزیزاده متولد اردیبهشتماه ۱۳۱۲ بود و به نسل نخست هنرمندانی تعلق داشت که آموزش رسمی هنرهای سنتی را در هنرستان هنرهای زیبای اصفهان تجربه کردند. وی از هنرآموختگان دوره اول این هنرستان بود و نزد استادانی چون بهادری و جواد رستم شیرازی آموزش دید؛ استادانی که هر یک در شکلگیری بنیانهای آموزش آکادمیک هنر ایرانی نقشی تعیینکننده داشتند.
جزیزاده پس از طی دوره آموزش، بهعنوان یکی از نخستین استادان هنرستان هنرهای زیبای اصفهان به تدریس پرداخت و دههها از عمر خود را صرف آموزش طراحی، نگارگری و شناخت نقوش ایرانی کرد. وی در قامت معلم، نقشی فراتر از آموزش مهارت داشت و کوشید زبان بصری هنر ایرانی را بهعنوان یک نظام دانشی به شاگردان منتقل کند؛ دانشی که ریشه در سنت داشت و در عین حال پاسخگوی نیازهای زمانه بود.
اگرچه نام جزیزاده بیش از هر چیز با نگارگری و نقشمایههای ایرانی پیوند خورده است، اما دامنه فعالیتهای وی به این حوزه محدود نبود. طراحیهای او در رشتههای گوناگون هنرهای تجسمی و صنایع دستی، از قلمزنی و قالیبافی گرفته تا خاتمکاری، منبت، آرایههای معماری و کاشیکاری، مورد استفاده قرار گرفت و آثارش بهمثابه منبعی بصری، الهامبخش هنرمندان این حوزهها بود.
بخشی از اهمیت کارنامه جزیزاده، حضور آثار وی در متن زندگی شهری و معماری ایران است؛ حضوری که کمتر در قالب نمایشگاهی دیده شد اما در حافظه بصری شهر ماندگار شد. طراحی نقوش و آرایههای معماری بدنه بیرونی هتل عباسی اصفهان، نقوش معماری آرامگاه ساعد در خیابان صائب و طراحی نقوش کاشیکاریهای صحن رضوی در آستان قدس رضوی، از جمله نمونههای شاخص این حضور است؛ آثاری که پیوند میان هنر، معماری و فرهنگ را بهخوبی نمایان میکند.
اخیراً کتاب «کمال حُسن» شامل گزیده آثار نگارگری امیرهوشنگ جزیزاده به اهتمام یحیی دانشبدی و با مقدمه فرشچیان در اصفهان رونمایی و از وی نیز تقدیر شده بود.
در همین ارتباط، مهدی تمیزی، نویسنده، هنرمند هنرهای تجسمی، در گفتوگو با ایبنا اظهار کرد: امیرهوشنگ جزیزاده سحرگاه امروز هجدهم دیماه و در منزل شخصی خود از دنیا رفت.
وی افزود: کهولت سن علت درگذشت این هنرمند پیشکسوت بوده و جامعه هنری ایران یکی از سرمایههای فرهنگی خود را از دست داده است.
تمیزی با اشاره به جایگاه استاد جزیزاده در تاریخ هنر معاصر ایران اظهار کرد که وی از جمله هنرمندانی بود که هنر را نهفقط بهعنوان مهارت، بلکه بهمثابه زبان فرهنگ میفهمید. به گفته وی، آثار استاد جزیزاده حامل مفاهیم عمیق فرهنگی و تاریخی بود و همین ویژگی، کارهای او را به منابعی ماندگار برای آموزش و پژوهش تبدیل کرد.
وی با اشاره به سوابق آموزشی جزیزاده اظهار کرد که وی از هنرآموختگان دوره نخست هنرستان هنرهای زیبای اصفهان و از شاگردان استاد بهادری و جواد رستم شیرازی بود و پس از آن، خود بهعنوان یکی از نخستین استادان همان هنرستان به تدریس پرداخت.
تمیزی افزود: این پیوند نسلی، استاد جزیزاده را به یکی از حلقههای مهم انتقال دانش هنر ایرانی بدل کرد.
این هنرمند هنرهای تجسمی با تأکید بر گستره طراحیهای استاد جزیزاده اظهار کرد که آثار وی تنها به نگارگری محدود نمیشود و طراحیهای او در حوزههای مختلف هنرهای تجسمی و صنایع دستی مورد استفاده قرار گرفته است. به گفته تمیزی، بسیاری از هنرمندان این حوزهها، بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم از طراحیها و آموزههای استاد جزیزاده بهره بردهاند.
تمیزی همچنین با اشاره به آثار معماری جزیزاده اظهار کرد: بخش قابل توجهی از نقوش و آرایههای معماری شاخص در اصفهان، حاصل طراحیهای این هنرمند است؛ آثاری که مردم هر روز با آنها مواجه میشوند، بیآنکه لزوماً نام طراح آنها را بدانند.
بر اساس اعلام مهدی تمیزی، جزئیات مربوط به آیین تشییع و خاکسپاری استاد امیرهوشنگ جزیزاده متعاقباً اعلام میشود.
∎