محمدحسین یزدی نژاد، مسئول گنجینه تمبر، اسکناس و سکه سازمان کتابخانهها، موزهها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی دراینخصوص به خبرنگار ما گفت: این مجموعه ارزشمند شامل سکههای طلا و نقره شاهان افشاری میشود که در بین سالهای ۱۱۵۰ تا ۱۲۱۶ قمری، ضرب شده است.
وی ادامه داد: سکههایی مربوط به نادرشاه، عادل شاه، سلطان ابراهیم، امیرارسلان، شاهرخ افشار و نادرشاه دوم، در این مجموعه به چشم میخورد.
یزدی نژاد بیان کرد: واحد سکههای نقره این مجموعه سکههای شهریاران افشاری؛ شاهی، عباسی، دینار، نادری (۵۰۰ دینار) و روپی و واحد سکههای طلای آن نیز، اشرفی بوده است.
وی همچنین، گفت: این سکهها در ضرابخانههای شهرهایی اعم از مشهد مقدس، دارالعباده یزد، دارالسلطنه اصفهان، تفلیس (پایتخت کشور گرجستان کنونی)، نادر آباد، قندهار و هرات (در کشور افغانستان کنونی)، دارالخلافه شاه جهانآباد (شهر دهلی کنونی، پایتخت کشور هندوستان)، به گهر، پیشاور و سِند (در کشور پاکستان کنونی)، تبریز، شیراز، قزوین، مازندران، استرآباد و دارالمرز رشت، ضرب شده است.
سکههایی با عبارتهای متنوع
یزدی نژاد با تأکید بر اینکه عبارتهای زیبایی بر روی این مجموعه سکهها حک شده است، اظهار کرد: از جمله این عبارتها میتوان به «هست سلطان بر سلاطین جهان/ شاه شاهان نادر صاحبقران»، «سکه بر زر کرد نام سلطنت را در جهان/ نادر ایرانزمین و خسرو گیتی ستان» و «السلطان نادر»، اشاره کرد.
وی همچنین یادآور شد: نادر، شهریار مقتدر ایران، دست بیگانگانی همچون عثمانیها، ابدالیها، غلزائیها، امپراتوری روس، ترکمنان خوارزم، ازبکان و... را، از ایران کوتاه کرده بود.
مسئول گنجینه تمبر، اسکناس و سکه آستان قدس رضوی ادامه داد: «گشت رایج بهحکم لمیزلی/ سکه سلطنت به نام علی»، «یا علی بن موسیالرضا (ع)» و «ز بعد نادر دوران عدالت سکه بر زر شد/ بنام شاه دین سلطان علی عالم منور شد»، عبارتهای منقوش بر روی سکههای عادل شاه (علیشاه) افشار هستند.
وی گفت: همچنین بر روی سکههای سلطان ابراهیم افشار، عبارت «ز فیض حضرت باری و سرنوشت قضا/ رواج یافت بزر سکه امام رضا»، قابلمشاهده است.
یزدی نژاد بیان کرد: «سکه زد در جهان بهحکم خدا/ شاهرخ کلب آستان رضا»، «دوباره دولت ایران گرفت از سر جوانی را/ بنام شاهرخ زد سکه صاحبقرانی را» و «سکه زد از سعی نادر ثانی صاحبقران/ کلب سلطان خراسان شاهرخ شاه جهان»، از جمله عبارتهای روی سکههای شاهرخ افشار این مجموعه است.
وی افزود: همچنین بر روی سکههای ۲۰۰ دیناری شاهرخ مجموعه سکههای شهریاران افشاری موزه رضوی، عبارت «یا علیبنموسی الرضا» و «لا اله الله، محمد رسول الله، علی ولی الله»، به چشم میخورد.
این مقام مسئول، خاطرنشان کرد: گنجینه سکه آستان قدس رضوی با برخورداری از مجموعهای غنی افزون بر ۱۸۰ سلسله و شهریارانی که سکه ضرب کردهاند، جزء غنیترین موزههای سکه منطقه بوده و سالانه بسیاری از پژوهشگران و همچنین دانشجویان در مقاطع مختلف تحصیلی، برای تدوین پایاننامه، توسط دانشگاههای کشور به این گنجینه معرفی میشوند.
گفتنی است، این موزه همهروزه، از ساعت ۸ تا ۱۷:۴۵، در طبقه منهای یک موزه رضوی واقع در صحن کوثر حرم مطهر حضرت رضا (ع)، پذیرای زائران و مجاوران اهل تاریخ و فرهنگ است.