پس از عملیات نظامی غیرقانونی آمریکا برای بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهور قانونی ونزوئلا، دونالد ترامپ نهتنها احتمال گسترش مداخلهگری آمریکا در نیمکره غربی را رد نکرده، بلکه با اظهارات تازه خود، پرسشهای جدیتری درباره اهداف بعدی واشنگتن ایجاد کرده است؛ از الحاق سرزمینها گرفته تا تهدید آشکار دولتهای منطقه.ترامپ روز شنبه با تمجید از عملیات نظامی اخیر، اعلام کرد که «برتری آمریکا در نیمکره غربی دیگر هرگز زیر سؤال نخواهد رفت» و رویکرد خود را «دکترین دانرو» نامید؛ بازی زبانی با «دکترین مونرو» قرن نوزدهم که زمانی برای مقابله با استعمار اروپایی در قاره آمریکا تدوین شده بود. این اظهارات در حالی مطرح میشود که ترامپ پیشتر نیز از احتمال الحاق گرینلند و حتی کانادا سخن گفته و سقوط دولتهای کوبا و کلمبیا را پیشبینی کرده بود.
گرینلند؛ هدفی استراتژیک
ترامپ بار دیگر تأکید کرده که گرینلند برای امنیت ملی آمریکا «ضروری» است. او مدعی شد این جزیره قطبی بهطور گسترده تحت حضور روسیه و چین قرار دارد و دانمارک توان تأمین امنیت آن را ندارد. سخنگوی کاخ سفید نیز اعلام کرده که دولت آمریکا «طیفی از گزینهها» از جمله گزینه نظامی را برای بهدست آوردن گرینلند بررسی میکند. این در حالی است که رهبران دانمارک و گرینلند بارها اعلام کردهاند این سرزمین «برای فروش نیست» و آینده آن تنها توسط مردمش تعیین میشود. با این حال، اظهارات مقامات نزدیک به ترامپ و حتی انتشار تصاویری نمادین از «پرچم آمریکا بر گرینلند» نگرانیها درباره نیت واقعی واشنگتن را افزایش داده است.
به نوشته سی بی اس نیوز، ایران نیز یکی از اهداف دکترین تازه ترامپ است و رئیس جمهور آمریکا تلاش میکند با بهره گیری از اغتشاشات، اهداف خود را علیه جمهوری اسلامی ایران در منطقه غرب آسیا پیش ببرد.
کوبا؛ انتظار برای فروپاشی
ترامپ و وزیر خارجهاش مارکو روبیو، کوبا را در آستانه سقوط توصیف کردهاند. روبیو بهصراحت گفته اگر در دولت کوبا بود «نگران میشد». با این حال، ترامپ فعلاً اقدام نظامی مستقیم را ضروری نمیداند و معتقد است قطع درآمد نفتی ونزوئلا، کوبا را بهشدت تضعیف کرده است. طبق گزارشها، واردات نفت کوبا از ونزوئلا و مکزیک بهطور چشمگیری کاهش یافته و اقتصاد این کشور تحت فشار شدید قرار دارد.
کلمبیا؛ تهدید آشکار
ترامپ لحن تندتری نسبت به کلمبیا اتخاذ کرده و رئیسجمهور این کشور، گوستاوو پترو، را به تولید و قاچاق مواد مخدر متهم کرده است. او حتی در پاسخ به پرسشی درباره اقدام نظامی گفته «به نظر خوب میآید». دولت آمریکا مدعی است تولید کوکائین در دوران پترو افزایش یافته و تحریمهایی نیز علیه او اعمال کرده است. در مقابل، پترو آمریکا را به نقض حقوق بینالملل متهم کرده و هشدار داده که در صورت تهدید حاکمیت کشورش، مقاومت خواهد کرد.
کانادا و کانال پاناما
هرچند ترامپ اخیراً دوباره از «ایالت پنجاهویکم» شدن کانادا سخن نگفته، اما با اعمال تعرفههای سنگین تجاری فشار بر اتاوا را ادامه داده است. همچنین او بار دیگر مدعی شده آمریکا باید کنترل کانال پاناما را بازپس گیرد؛ ادعایی که با واکنش تند دولت پاناما مواجه شده است.
بازگشت به دکترین مونرو
دکترین مونرو که در سال ۱۸۲۳ مطرح شد، در اصل برای جلوگیری از نفوذ قدرتهای اروپایی در قاره آمریکا بود، اما در طول تاریخ بارها به ابزاری برای توجیه مداخلات آمریکا در آمریکای لاتین تبدیل شد. اکنون، نسخه جدید ترامپ از این دکترین؛ آنچه خودش «دکترین دانرو» مینامد به باور بسیاری از ناظران، نشانه بازگشت آشکار سیاست «زور بهجای قانون» در نیمکره غربی است؛ سیاستی که میتواند پیامدهای گستردهای برای نظم منطقهای و بینالمللی داشته باشد.