انتشار آلبوم «گنجنامه» را میتوان یکی از رویدادهای قابلتوجه در مسیر بازخوانی اندیشهمحور موسیقی کلاسیک ایرانی دانست؛ اثری که برخلاف عرف رایج بازار موسیقی، از واژه «آهنگسازی» فاصله میگیرد و مفهومی کمتر شنیدهشده به نام «تدوین موسیقایی» را پیش روی مخاطب قرار میدهد. این آلبوم با موسیقی عیسی زارعی و آواز شروین مقیمی، تلاشی آگاهانه برای بازگشت به ریشههاست؛ ریشههایی که در ردیفهای موسیقی ایرانی و تصانیف دوره قاجار و مشروطه تنیده شدهاند.
در «گنجنامه» خبری از ساختارهای پرزرقوبرق یا تجربههای مرسوم تلفیقی نیست. این اثر، شنونده را به فضایی دعوت میکند که موسیقی، نه برای نمایش تکنیک، بلکه برای روایت تاریخ و سنت اجرا میشود. قطعاتی چون «ساز و آواز ابوعطا»، «تصنیف و رنگ بیات ترک» و دیگر بخشهای آلبوم، هر یک بازتابی از یک نگاه کلاسیک به دستگاهها و آوازهای اصیل ایرانی هستند؛ نگاهی که بیش از آنکه بخواهد چیزی بیفزاید، تلاش میکند آنچه هست را با وفاداری و دقت ارائه کند.
عیسی زارعی در توضیح این اثر، صراحتاً عنوان میکند که این مجموعه را نمیتوان آهنگسازیشده دانست. او بر این باور است که ساختار قطعات، بر پایه فیگورها و الگوهایی شکل گرفته که پیشتر در ردیفها و تصانیف قدیمی وجود داشتهاند. از همین رو، اصطلاح «تدوین» را مناسبتر از «آهنگسازی» میداند. این رویکرد، خود نشاندهنده نوعی صداقت هنری است؛ صداقتی که کمتر در فضای تولید موسیقی امروز دیده میشود.
آواز شروین مقیمی در این آلبوم، نقشی کلیدی در انتقال حسوحال اثر دارد. صدای او بدون اغراق، در خدمت ملودیها و فضاهای دستگاهی قرار میگیرد و تلاش نمیکند با تحریرهای نمایشی یا بیان اغراقشده، توجه را از اصل موسیقی منحرف کند. همین همراهی بیادعا باعث میشود شنونده بتواند با کلیت اثر ارتباطی عمیقتر برقرار کند.
«گنجنامه» در نهایت، ادای دینی است به موسیقیدانان دوره قاجار و مشروطه؛ هنرمندانی که با باور و تعهد، پایههای موسیقی کلاسیک ایرانی را بنا نهادند. تقدیم این اثر به داریوش طلایی نیز نشانهای روشن از پیوند فکری و آموزشی عیسی زارعی با سنت اصیل موسیقی ایرانی است. آلبوم «گنجنامه» نه برای مصرف سریع، بلکه برای شنیدن با تأمل ساخته شده؛ اثری که ارزش آن، در سکوت و دقت شنونده آشکار میشود.