به گزارش جامجمآنلاین ازرسانه ملی، در جهانی که مرزهای قدرت به سرعت در حال تغییرند، کشورها میدانند که علم و فناوری تنها ابزار پیشرفت نیستند، بلکه ابزار نمایش قدرتاند؛ بنابراین، روایت سازی هدفمند از دستاوردهای علمی و فناورانه اهمیتی راهبردی پیدا کرده و به یکی از مولفههای کلیدی قدرت و نفوذ در افکار عمومی جهانی تبدیل شده است. در همین نقطه، برنامه «ایران تک» از شبکه پرس تی وی معنا پیدا میکند؛ برنامهای که با عبور از خبررسانی صرف، تصویرسازی از ایران را هدف گرفته و میکوشد روایتهای رسانهای هدفمندی را شکل دهد.
«ایران تک»: علم در قاب رسانه
در ژورنالیسم علمی، گزارش به معنای تحلیل دقیق داده ها، طرح پرسش و بررسی اثرات و پیامدهای فناوری است. برنامه ایران تک از شبکه پرس تی وی، با تمرکز بر فناوری و نوآوریهای علمی ایران، تلاش میکند مخاطبان جهانی را با دستاوردهای کشور در حوزههای مختلف آشنا کند.
این برنامه گاهی مرز بین اطلاع رسانی علمی و روایت رسانهای از موفقیتها را کمرنگ میکند؛ به گونهای که علم نه فقط برای آموزش، بلکه برای نمایش توانمندیها و شکل دهی تصویر ایران به کار گرفته میشود. از این منظر، ایران تک صرفا یک برنامه علمی نیست؛ بلکه بخشی از یک پروژه بزرگتر است: نشان دادن ایران به عنوان کشوری که «آینده دارد»، «از قافله فناوری عقب نمانده» و «در حال ساختن است». این نگاه آینده نگر، شالوده اصلی انتخاب موضوعات است.
مسیر موضوعی برنامه: از نیروگاه تا زنبورها
آنچه مجموعه قسمتهای ایران تک را از هم متمایز میسازد، تنوع موضوعات است؛ به عنوان مثال در قسمتی درباره رادیوداروی ایتریوم ۹۰، گزارش ایران تک، مکانیسم درمان را با تاکید بر توانمندی بومی در دانش درمانی سرطان ترکیب میکند؛ یعنی مخاطب نه فقط اطلاعات میگیرد، بلکه تصویر موفقیت علمی ایران را هم میبیند.
یا در قسمتی دیگر به بررسی فرایند تولید و کاربرد پلاسمادرمانی میپردازد، جایی که فاکتور VIII مشتق شده از پلاسما، از پلاسمای اهدایی جدا و با روشهای پیشرفته ویروس زدایی میشود تا به عنوان درمانی ایمن برای بیماران هموفیلی قابل تزریق گردد.
در یکی دیگر از قسمت ها، به مهندسی مخازن کرایوژنیک پرداخته میشود؛ فناوریای که برای ذخیره سازی مواد در دماهای بسیار پایین در صنایع مختلف کاربرد دارد.
در بخشهای مرتبط با انرژی نیز مانند شبکههای انتقال انرژی و پنلهای خورشیدی، برنامه هم فرایندهای علمی تولید و انتقال انرژی را توضیح میدهد و همزمان پیامی ارائه میکند: ایران در مسیر توسعه فناوریهای پایدار برای خودکفایی در حوزه انرژی است. این پیام، نه تنها جنبه آموزشی دارد، بلکه بخشی از روایت رسانهای برنامه درباره توانمندی کشور را شکل میدهد.
اهمیت و ضرورت پرداخت ایران به علم و فناوری در رسانه
پرداختن ایران به موضوع علم و فناوری در قالب برنامههایی مانند ایران تک، نه تنها یک اقدام رسانهای، بلکه یک ضرورت راهبردی و توسعهای است. دلایل این اهمیت را میتوان در چند محور اصلی خلاصه کرد:
۱. نمایش توانمندی علمی و صنعتی
تولید فناوریهای پیچیده، از مهندسی فولاد و مخازن کرایوژنیک گرفته تا درمانهای نوین پزشکی، نشان دهنده ظرفیت علمی و صنعتی یک کشور است. برنامههایی مانند ایران تک این دستاوردها را به زبان قابل فهم برای مخاطب جهانی روایت میکنند و تصویری مثبت از ایران ارائه میدهند. این تصویر، هم برای جذب همکاریهای علمی بین المللی و هم برای ایجاد اعتماد و اعتبار در عرصه جهانی اهمیت دارد.
۲. مقابله با روایتهای منفی یا یکجانبه
رسانههای بین المللی اغلب تصویر ایران را به موضوعات سیاسی و تنش محدود میکنند. عدم حضور فعال در عرصه رسانهای علمی باعث میشود روایت ایران در این حوزهها به دیگران واگذار شود. ایران تک تلاش میکند با تمرکز بر نوآوریها و دستاوردهای علمی، روایت مستقل ایران را به مخاطب جهانی منتقل کند.
۳. ارتقای سواد علمی و الهام بخشی
برنامههای علمی رسانهای میتوانند سوادی علمی برای مخاطبان داخلی و خارجی ایجاد کنند. معرفی فناوریهای نوین، فرایندهای علمی و کاربردهای عملی آن ها، نه تنها به اطلاع رسانی کمک میکند، بلکه نسل جدید محققان و دانشمندان را ترغیب به نوآوری میکند. این امر در درازمدت باعث توسعه پایدار علمی و افزایش ظرفیتهای داخلی کشور میشود.
۴. ضرورت اقتصادی و توسعهای
صنعت و فناوری، پایه اقتصاد دانش بنیان و توسعه پایدار هستند. معرفی پروژههای فناورانه، از انرژی پاک تا زیست فناوری و مهندسی مواد، میتواند زمینه جذب سرمایه گذاری، همکاریهای بین المللی و توسعه اقتصادی را فراهم کند. ایران تک در این زمینه، علاوه بر جنبه آموزشی، پیام استراتژیک و اقتصادی هم دارد: ایران آماده است تا در بازار جهانی فناوری حضور فعال داشته باشد.
در پایان باید گفت ایران تک تصویری از آینده ایران در علم و فناوری ارائه میدهد؛ آیندهای که در آن کشور قادر است در حوزههای مهندسی، انرژی، پزشکی و کشاورزی نوآور باشد. هر قسمت برنامه هم فرایندهای علمی را توضیح میدهد و هم پیام ضمنی درباره توانمندی داخلی منتقل میکند. این شیوه، مخاطب را با دانش علمی آشنا میکند و همزمان تصویر امیدبخش و پیشرو از ایران ترسیم میکند.
∎