به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در قزوین، سیدعباس صالحی شامگاه سهشنبه در آیین اختتامیه هشتمین دوسالانه خوشنویسی در قزوین گفت: در حوزه کارکردها و تمدن اجتماعی ایران، ردپای خوشنویسی را در همهجا میتوان دید؛ از شهرسازی و کتیبهها گرفته تا ساختارهای اداری. ورود به دیوانهای اداری و دستگاههای حکومتی بدون دانستن خوشنویسی ممکن نبود و خوشنویسی شرط ورود به این فضاها به شمار میرفت.
وی افزود: سیاستمداران و سلاطین ایرانی نیز ملزم بودند فرزندان خود را به یادگیری خوشنویسی تربیت کنند. نمونههایی چون بایسنقر و ابراهیم میرزا نشان میدهد که برخی سلاطین، علاوه بر سلطنت، خوشنویس هم بودهاند. خوشنویسی صرفاً یک هنر اشرافی نبود، بلکه نوعی تربیت محسوب میشد.
صالحی ادامه داد: ارسطو هنر را پالایش روح میدانست و خوشنویسی یکی از هنرهایی است که روح را تطهیر میکند؛ چراکه مبتنی بر صبر و شکیبایی است. خوشنویسی تمرین بردباری و تمرکز است و در روزگاری که با اضطراب و استرس روبهرو هستیم، ما را به صبر و طمأنینه دعوت میکند.
وی گفت: خوشنویسی عروس هنرهای ایرانی و یکی از ارکان اصلی تمدن ایرانی-اسلامی است که در تار و پود تاریخ، فرهنگ، سیاست و معنویت این سرزمین ریشه دوانده است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به پیوند خوشنویسی و فرهنگ دینی اظهار کرد: نقش خوشنویسی در گسترش و تعمیق فرهنگ دینی ما بیبدیل است و کمتر هنری در ایران چنین جایگاهی دارد. خوشنویسی در دامان تمدن اسلامی و از قرآن برخاسته و تجسم مکتوب وحی است؛ هنگامی که وحی میخواهد در منظری زیبا ظهور کند، در قالب خوشنویسی جلوه مییابد.
صالحی بیان کرد: اگر به ادبیات ایران میبالیم و شعر را یکی از ارکان اصلی هویت فرهنگی خود میدانیم، باید پذیرفت که تمدن ایرانی اسلامی با دو بال شعر و خوشنویسی به پرواز درآمده است. حافظه شعری ایرانیان و مانایی ادبیات فارسی، در طول تاریخ، بهگونهای پیوسته و عمیق با هنر خوشنویسی قرین بوده است.
وی در پایان گفت: تمدن ایرانی اسلامی ما گامبهگام با خوشنویسی همراه بوده و امروز جوانان وارث این میراث هستند. قزوین، بهعنوان شهری با جایگاهی خاص در خوشنویسی، میزبان شایستهای برای دوسالانه بود و به همه عزیزانی که بار برگزاری این رویداد را بر دوش داشتند، خداقوت میگویم.
خوشنویسی تلفیقی از هنر و اندیشه است
همچنین محمد نوذری، استاندار قزوین در ادامه مراسم با اشاره به پیشینه تاریخی و فرهنگی ایران گفت: از دل این تاریخ، دو عصاره مهم شکل گرفته است؛ عشق و مهرورزی ایرانیان.
وی ادامه داد: فرهنگ و تاریخ ایران فراز و فرودهای بسیاری را پشت سر گذاشته، اما اندیشه ایرانی همواره تأثیر عمیق خود را حفظ کرده است؛ موضوعی که مورد تأیید همه تاریخدانان است.
وی افزود: حتی مغولها با آن همه خشونت، تحت تأثیر هنر و فرهنگ ایران قرار گرفتند و این امر چیزی جز غنای فرهنگی و اندیشه ایرانی را نشان نمیدهد.
استاندار قزوین با اشاره به نقش فرهنگ و هنر در جهان امروز تصریح کرد: هیچ عنصری به اندازه فرهنگ و هنر تأثیرگذار نیست، بهویژه هنر خوشنویسی که صرفاً نوشتاری زیبا و آراسته نیست، بلکه حامل اندیشه و پیام است. امروز بیش از هر زمان دیگری احساس میشود که باید با زبان هنر، بهخصوص با نسل جوان، گفتوگو کنیم.
نوذری در پایان با اشاره به جایگاه تاریخی قزوین اظهار کرد: قزوین شهری با چند هزار سال سابقه تاریخی است و ۱۱ درصد آثار ثبتشده کشور در این استان قرار دارد. همچنین بسیاری از اندیشمندان، هنرمندان و عالمان بزرگ ایران از این شهر برخاستهاند.
حضور ۸۱۸ هنرمند در دوسالانه خوشنویسی قزوین
در ادامه مراسم مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قزوین و دبیر هشتمین دوسالانه خوشنویسی، در سخنانی با اشاره به جایگاه قزوین در هنر خوشنویسی گفت: جهانآباد در گرو انسانآباد است و انسانآباد، انسانی است که میاندیشد.
علی هوشمند با تأکید بر مهماننوازی مردم قزوین افزود: امروز مردم فرهنگدوست قزوین میزبان هنرمندان و هنردوستان هستند؛ چراکه قزوین پایتخت خوشنویسی ایران است. هشتمین دوسالانه خوشنویسی قزوین در ایستگاه هشتم خود، به منزل همفکری و تبادل نظر رسیده است.
وی ادامه داد: در این دوره از دوسالانه، ۸۱۸ هنرمند برجسته با ارائه بیش از هزار اثر به دبیرخانه جشنواره مشارکت داشتهاند و امروز در این رویداد هنری به جشن نشستهایم.
دبیر هشتمین دوسالانه خوشنویسی قزوین بیان کرد: این دوسالانه در شش گرایش نستعلیق، شکستهنستعلیق، ثلث، نسخ، تعلیق و خوشنویسی نوین برگزار شد که شکوه و زیبایی آن را به جامعه هنری کشور تقدیم میکنیم.
وی با اشاره به درخشش خوشنویسی ایران در جهان اسلام بیان کرد: قامت رعنای خوشنویسی ایران به همت هنرمندان در گستره جهان اسلام میدرخشد و این هنر، امتدادی اصیل و باصفا دارد.
هوشمند افزود: برای نخستینبار، خط تعلیق بهعنوان نیای خط شکستهنستعلیق و یکی از کهنترین و ایرانیترین خطوط با قدمتی بیش از ۱۴۰۰ سال، در بخش برگزیدگان جشنواره گنجانده شد. همچنین بخش خوشنویسی نوین نیز برای اولینبار با تعریف مشخص و داوری تخصصی به بخش برگزیدگان افزوده شده است.
وی در پایان با اشاره به رویکرد شورای سیاستگذاری دوسالانه گفت: نگاه ویژه شورا به خطوط نوین و جدید است؛ نگاهی که امروز در کنار خطوط سنتی با استقبال همراه شده است.
وی خاطرنشتن کرد: در دوسالانه این دوره برای نخستینبار، اقتصاد هنر و پژوهش خوشنویسی نیز در دستور کار قرار داشت.
همچنین آیتالله مظفری، امام جمعه قزوین و نماینده ولیفقیه در استان، گفت: هنر خوشنویسی یکی از عرصههای تجلی اسماء الهی است و نقش مهمی در تقویت فرهنگ دارد. هر پیامی که با زبان هنر منتقل شود، ماندگار خواهد بود. هنرمندی شایسته تقدیر است که از هنر خود برای ارتقای تعالی انسانی بهره بگیرد.
وی افزود: در شرایطی که با جنگ ترکیبی مواجه هستیم، هنرمندان باید وظیفه خود را بشناسند و از هنرشان برای انتقال پیام انسانیت و حقانیت استفاده کنند. هنرمندان همچنین باید در افزایش نشاط اجتماعی نقشآفرین باشند.
نماینده ولیفقیه در استان قزوین با اشاره به جایگاه خوشنویسی تصریح کرد: هنر خوشنویسی از قدسیترین هنرهاست و میتوان حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) را اولین هنرمند بزرگ خوشنویس جهان دانست.
آیتالله مظفری در پایان تأکید کرد: خوشنویسان باید با بهرهگیری از این هنر، حق و حقیقت را بهروشنی به گوش جهانیان برسانند.
سالار ولایتمدار نماینده مردم قزوین، آبیک و البرز در مجلس شورای اسلامی با اشاره به ریشههای شکلگیری این دستاوردها اظهار کرد: بخش مهمی از این موفقیتها به هنر تربیت بازمیگردد؛ هنری که حاصل نقش بیبدیل خانوادهها، بهویژه پدران و مادرانی است که فرزندانی شایسته و نخبه را برای خدمت به این سرزمین پرورش دادهاند و این موضوع، جلوهای از اصالت و هویت مردم قزوین بهشمار میرود.
وی با تأکید بر پیوند ناگسستنی هنر و زندگی افزود: همانگونه که رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز تأکید داشتهاند، هیچ اثری بدون بهرهگیری از هنر ماندگار نخواهد شد. در این میان، خوشنویسی بهعنوان هنری اصیل و ریشهدار، حامل معنا، هویت و فرهنگ ایرانی اسلامی است.
ولایتمدار، هشتمین دوسالانه ملی خوشنویسی ایران را فرصتی ارزشمند برای معرفی ظرفیتهای فرهنگی کشور دانست و تصریح کرد: این رویداد ملی، زمینه توجه بیشتر به هنر فاخر خوشنویسی و تقویت زیرساختهای فرهنگی و هنری استان قزوین را فراهم کرده است.
نماینده مردم قزوین، آبیک و البرز در مجلس شورای اسلامی با اشاره به سفر وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به این استان گفت: در جریان این سفر، نشستها و برنامههای مؤثری با حضور استاندار قزوین و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد که تمرکز اصلی آنها بر تقویت اصحاب رسانه، توسعه زیرساختهای فرهنگی و حمایت از فعالیتهای هنری، قرآنی، سینما و تئاتر بود.
وی در پایان با قدردانی از رویکرد فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خاطرنشان کرد: حضور مدیری فرهیخته و آشنا به مبانی دینی و فرهنگی در رأس وزارت فرهنگ، میتواند نقشی اثرگذار در تقویت ارزشها و هنجارهای ایرانی اسلامی در عرصه هنر و فرهنگ کشور ایفا کند.
هشتمین دوسالانه ملی خوشنویسی قزوین، یادواره سید علیاکبر گلستانه استاد برجسته شکسته نستعلیق برگزار شد.
∎