شناسهٔ خبر: 76657273 - سرویس بین‌الملل
نسخه قابل چاپ منبع: بازتاب | لینک خبر

جزئیات جدید از نحوه دستگیری نیکلاس مادورو/ چگونه آمریکا رهبر ونزوئلا را در قلب کاراکاس بازداشت کرد؟

صاحب‌خبر -

در این گزارش آمده است:

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، آخرین پیام را مستقیم و بی‌پرده به رهبر ونزوئلا منتقل کرد: وقت رفتن رسیده است.

حدود یک هفته پیش از آغاز عملیات، ترامپ در تماس تلفنی محرمانه‌ای به نیکلاس مادورو گفت که باید قدرت را ترک کند. این هشدار در شرایطی داده شد که نشانه‌های یک رویارویی بزرگ از مدت‌ها قبل شکل گرفته بود. ناوگان جنگی آمریکا در آب‌های نزدیک ونزوئلا مستقر شده بود و هم‌زمان، یک تیم عملیاتی سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) بی‌سروصدا وارد این کشور شده بود تا زندگی روزمره مادورو را زیر ذره‌بین بگیرد؛ از محل خواب و تغذیه گرفته تا مسیرهای تردد و عادت‌های امنیتی.

ترامپ روز شنبه، در نشست خبری خود در اقامتگاه مارالاگو، با اشاره به آن تماس تلفنی گفت: «به او گفتم باید تسلیم شود.»

به گفته ترامپ، مادورو در برابر این اولتیماتوم، بزرگ‌ترین قمار زندگی سیاسی‌اش را انجام داد. او «تا مرز تسلیم شدن پیش رفت»، اما در نهایت تصمیم گرفت بماند و مقاومت کند؛ تصمیمی که به‌سرعت ورق را برگرداند.

همین موضوع، چراغ سبز ورود به مرحله نهایی یک طرح محرمانه، پرریسک و بی‌سابقه را روشن کرد؛ طرحی که هدف آن، برکناری مادورو با استفاده از قدرت نظامی بود. ساعت ۱۰:۴۶ شب جمعه به وقت شرق آمریکا، ترامپ فرمان نهایی آغاز عملیات را صادر کرد.

این روایت تفصیلی از «عملیات عزم مطلق» (Operation Absolute Resolve) ــ جسورانه‌ترین اقدام نظامی در مجموع دو دوره ریاست‌جمهوری ترامپ ــ بر پایه گفت‌وگو با بیش از دوازده مقام ارشد کاخ سفید، دولت و کنگره آمریکا و همچنین اظهارات رسمی منتشرشده تهیه شده است.

نفوذ اطلاعاتی و ماه‌ها آماده‌سازی پنهان

به گفته یک منبع مطلع، سیا از اوایل ماه اوت، به‌صورت کاملاً محرمانه یک واحد کوچک عملیاتی را با هدف دستیابی به «درکی بی‌سابقه» از تحرکات مادورو به ونزوئلا اعزام کرده بود.

دان «رِیزین» کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، روز شنبه تأکید کرد که میزان اشراف اطلاعاتی به حدی بوده که حتی جزئیاتی درباره حیوانات خانگی مادورو نیز در اختیار دستگاه اطلاعاتی آمریکا قرار داشته است.

ترامپ در مصاحبه‌ای با شبکه فاکس‌نیوز گفت نیروهای ویژه ماه‌ها تحت آموزش فشرده قرار داشتند و حتی یک نمونه ماکت کاملاً مشابه از مجموعه ریاست‌جمهوری ونزوئلا، بر اساس داده‌های اطلاعاتی آمریکا، ساخته شده بود. این تمرین‌ها  یادآور عملیات سال ۲۰۱۱ علیه اسامه بن‌لادن در ابوت‌آباد پاکستان بود؛ جایی که نیروهای آمریکایی پیش از عملیات واقعی، بارها ماکت محل اقامت او را تمرین کرده بودند.

ترامپ افزود نیروها با «مشعل‌های صنعتی بسیار قدرتمند» آموزش دیده بودند تا در صورت نیاز، دیوارهای فولادی اتاق امن مادورو را برش دهند.

در همین بازه زمانی، هسته‌ای محدود اما بانفوذ از مقام‌های دولت ترامپ، ماه‌ها به‌طور محرمانه روی این پروژه کار می‌کردند. جلسات منظم، تماس‌های رمزگذاری‌شده و گزارش‌های دوره‌ای، مستقیماً به رئیس‌جمهور ارائه می‌شد.

به گفته این منبع، اعضای این تیم شامل چهره‌هایی بودند که ترامپ اکنون آن‌ها را مدیران آینده ونزوئلا معرفی می‌کند: مارکو روبیو وزیر خارجه، پیت هگست وزیر دفاع، جان راتکلیف رئیس سیا و استیون میلر، معاون رئیس دفتر کاخ سفید.

افزایش فشار؛ از دریا تا آسمان

ترامپ در طول پاییز، فشارها بر مادورو را به‌صورت تدریجی اما هدفمند افزایش داد. در سپتامبر، دولت آمریکا عملیات غرق‌کردن شناورهایی را در دریای کارائیب آغاز کرد که مدعی بود در انتقال مواد مخدر به ایالات متحده نقش دارند. با این حال، برخی کارشناسان معتقد بودند مقصد اصلی این محموله‌ها اروپا بوده است.

در مجموع دولت ترامپ تاکنون دست‌کم ۳۵ شناور مظنون را هدف قرار داده که این حملات به کشته شدن ۱۱۴ نفر انجامیده است. با گذشت زمان، هدف واقعی این عملیات‌ها محل سؤال قرار گرفت: آیا تمرکز بر مبارزه با قاچاق مواد مخدر بود یا تضعیف مستقیم رژیم مادورو؟

سوزی وایلز، رئیس دفتر کاخ سفید، در مصاحبه‌ای با مجله ونتی‌فر در ماه نوامبر گفت هدف اصلی این بوده که با تشدید حملات، مادورو را وادار کنند «پرچم سفید بالا ببرد». و در همان گفت‌وگو تصریح کرد که هرگونه حمله زمینی به خاک ونزوئلا نیازمند مجوز کنگره است؛ مجوزی که کاخ سفید هنوز آن را دریافت نکرده بود.

وایلز به نویسنده این گزارش، کریس ویپل، گفته بود: «اگر رئیس‌جمهور دستور اقدام زمینی بدهد، آن‌وقت عملاً وارد جنگ می‌شویم و نیاز به کنگره داریم.» در همان ماه، پیشرفته‌ترین ناو هواپیمابر آمریکا، «یو‌اس‌اس جرالد آر. فورد»، وارد دریای کارائیب شد؛ بخشی از آرایش نظامی‌ای که ترامپ معتقد بود پیام روشنی برای مادورو دارد.

مارالاگو؛ اتاق فرمان عملیات

ترامپ ۱۹ دسامبر برای تعطیلات از کاخ سفید خارج شد و مارالاگو عملاً به مرکز فرماندهی نهایی عملیات تبدیل شد. به گفته دو مقام آمریکایی، او پیش از کریسمس با اجرای عملیات موافقت کرده بود، هرچند زمان دقیق تا روزهای پایانی مشخص نبود.

ونزوئلا تنها بحران روی میز ترامپ نبود. در روز کریسمس، او اعلام کرد دستور حمله به شبه‌نظامیان در نیجریه را در واکنش به آنچه «آزار مسیحیان» خوانده شد صادر کرده است.

در شب سال نو، در حالی که ترامپ با تاکسیدو و در کنار ملانیا ترامپ در مهمانی خانه‌اش حاضر شده بود، خبرنگاران از او درباره هدفش برای سال ۲۰۲۶ پرسیدند. پاسخ کوتاه بود: «صلح روی زمین.»

با این حال، پشت این جمله، عملیاتی در جریان بود که تا لحظات آخر، حتی در پنتاگون نیز جزئیات زمانی آن به‌طور گسترده مشخص نبود؛ سطحی از محرمانگی که برای چنین عملیات‌هایی کم‌سابقه است.

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، روز جمعه برای گفت‌وگو درباره حمله به باشگاه گلف ترامپ در وست پالم‌بیچ رفت، اما پیش از آغاز عملیات محل را ترک کرد. سخنگوی ونس گفت این تصمیم برای جلوگیری از جلب توجه احتمالی نیروهای ونزوئلایی به تحرکات شبانه کاروان خودروها اتخاذ شد.

چند روز بدی هوا، عملیات را به تعویق انداخته بود، اما جمعه شب شرایط تغییر کرد، ماه کامل، آسمان عمدتاً صاف و شرایط پروازی قابل قبول. عملیات آغاز شد.

ترامپ به فرماندهان نظامی گفت: «موفق باشید و خدا پشت‌وپناهتان باشد.» جمله‌ای که به گفته رئیس ستاد مشترک، در کل زنجیره فرماندهی منتقل شد.

شب عملیات؛ سقوط در تاریکی

ترامپ بیشتر شب و ساعات اولیه بامداد را در اقامتگاه خود به تماشای روند عملیات گذراند. تصویری که کاخ سفید منتشر کرد، او را پشت میزی نشان می‌دهد؛ بدون کراوات همیشگی، انگشتان درهم‌قفل‌شده و خیره به صفحه‌ای خارج از کادر.

مارکو روبیو در سمت چپ او ایستاده، جان راتکلیف در سمت راست و استیون میلر نشسته و با دست‌های گره‌خورده نظاره‌گر صحنه است.

کنگره تا آغاز رسمی عملیات در جریان قرار نگرفت. ترامپ بعداً گفت دلیل این تصمیم، نگرانی از درز اطلاعات بوده است.

اتاق عملیات دستگیری مادرو

حداقل ۱۵۰ فروند هواپیما از ۲۰ پایگاه زمینی و دریایی به سمت کاراکاس به پرواز درآمدند؛ شامل بمب‌افکن‌ها، جنگنده‌ها و هواگردهای شناسایی و اطلاعاتی. سن خدمه بین ۲۰ تا ۴۹ سال گزارش شده است.

پایتخت ونزوئلا در تاریکی فرو رفته بود. ترامپ تلویحاً اعلام کرد آمریکا برای برتری تاکتیکی، برق کاراکاس را قطع کرده است. بالگردها در ارتفاعی بسیار پایین، حدود ۳۰ متری از سطح آب، نیروهای ویژه و مأموران اجرای قانون را به محل اقامت مادورو منتقل کردند. هم‌زمان، هواگردهای دیگر سامانه‌های پدافند هوایی ونزوئلا را از کار انداختند تا مسیر امن ایجاد شود. انفجارهایی در مجموعه نظامی بزرگ «فورت تیونا» در کاراکاس مشاهده شد؛ یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های نظامی کشور.

تا ساعت یک بامداد شنبه به وقت شرق آمریکا، نیروهای آمریکایی به محل اقامت مادورو رسیدند؛ مکانی که ترامپ آن را «یک دژ نظامی به‌شدت مستحکم» توصیف کرد.

بازداشت مادورو و خروج نیروها

به گفته فرماندهان، نیروهای دلتا فورس با ورود به اقامتگاه مادورو و همسرش، سیلیا فلورس را کاملاً غافلگیر کردند. مادورو تلاش کرد به اتاق امن فولادی فرار کند، اما پیش از رسیدن بازداشت شد. هر دو به بازداشت نیروهای آمریکایی درآمدند.

پس از دستگیری درگیری مسلحانه‌ای رخ داد و یک بالگرد آمریکایی هدف قرار گرفت. با این حال، هیچ نیروی آمریکایی کشته نشد. چند نفر زخمی شدند که بنا بر اعلام مقامات وضعیت همه آن‌ها پایدار است.

تا ساعت ۳:۳۰ بامداد، نیروهای آمریکایی بدون تلفات، ونزوئلا را ترک کردند. در آن زمان، بوی باروت و دود فضای کاراکاس را پر کرده بود و سفارت آمریکا به شهروندان این کشور هشدار داد در محل امن بمانند.

کمتر از یک ساعت بعد، ترامپ خبر را در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد و نوشت:

«ایالات متحده آمریکا با موفقیت یک حمله گسترده علیه ونزوئلا و رهبر آن، نیکلاس مادورو، انجام داد. او به همراه همسرش بازداشت و از کشور خارج شده است.»

تصویری که صبح شنبه منتشر شد، مادورو را با لباس راحتی، دست‌بند و چشم‌بند، بر عرشه ناو تهاجمی «یو‌اس‌اس ایوو جیما» نشان می‌داد.

بازداشت مادرو

انتقال به آمریکا و پیامدهای سیاسی

تا ساعت ۴:۳۰ عصر همان روز مادورو به نیویورک منتقل شد و در فرودگاه استوارت در شمال نیویورک‌سیتی فرود آمد. ده‌ها مأمور اجرای قانون او را تا آشیانه همراهی کردند. قرار بود مادورو و همسرش به زندانی در نیویورک‌سیتی منتقل شوند و مادورو روز دوشنبه برای نخستین‌بار در دادگاه حاضر شود.

بر اساس کیفرخواست، مادورو و همدستان ادعایی‌اش متهم‌اند که در چارچوب شبکه‌ای از «فساد مبتنی بر مواد مخدر»، ثروت‌های کلانی را نصیب مقام‌های ونزوئلایی و خانواده‌هایشان کرده و هم‌زمان به گروه‌های خشونت‌طلب موسوم به نارکوتروریست‌ها کمک کرده‌اند؛ گروه‌هایی که ادعا می شود به تولید، حفاظت و انتقال دهها تُن‌ کوکائین به ایالات متحده متهم هستند.

ترامپ پس از عملیات تأکید کرد که «عملیات عزم مطلق» یک اقدام مقطعی یا صرفاً دستگیری یک فرد تحت تعقیب نیست. این عملیات، به‌معنای گسترش کم‌سابقه اختیارات ریاست‌جمهوری و تلاشی آشکار برای بازطراحی نظم سیاسی در نیمکره غربی است؛ نظمی که با نسخه‌ای جدید از سیاست «اول آمریکا» تعریف می‌شود.

ترامپ با بازخوانی دکترین مونرو قرن نوزدهم ــ که بر حوزه نفوذ ویژه آمریکا در قاره آمریکا تأکید داشت ــ نشان داد که آماده است برای پیشبرد منافع ایالات متحده و ایجاد شرایط مطلوب اقتصادی، از قدرت سخت استفاده کند. او این رویکرد را «دکترین دونرو» نامید.

ترامپ تصریح کرد آمریکا قصد خروج فوری از ونزوئلا را ندارد و افزود :ما عملاً اداره کشور را بر عهده می‌گیریم تا زمانی که یک گذار مناسب و قابل قبول شکل بگیرد.

او در پایان، با اشاره دوباره به تماس تلفنی سرنوشت‌سازش با مادورو، تلویحاً گفت رهبر ونزوئلا با نادیده گرفتن دستور او تصمیمی گرفت که بهای سنگینی برایش داشت.