به گزارش روز دوشنبه ایرنا از ایثار، محمدجواد زمردیان با تشریح برنامه‌های هفته بزرگداشت شهدای غریب اسارت، اظهار کرد: هفته ملی بزرگداشت شهدای غریب اسارت از ۱۸ تا ۲۵ دی‌ماه ۱۴۰۴ و هم‌زمان با سالروز ارتحال حضرت زینب کبری (س) برگزار می‌شود. در این بازه، چهار برنامه ملی طراحی شده و ۲۹۶ نقطه در سراسر کشور میزبان این برنامه‌ها خواهند بود. همچنین اجلاسیه ملی شهدای غریب اسارت روز ۲۴ دی‌ماه در مشهد مقدس برگزار می‌شود.

وی با اشاره به پیشینه شکل‌گیری این کنگره گفت: ۲۳ سال پیش، هم‌زمان با ورود پیکرهای مطهر جمعی از شهدای غریب اسارت به کشور، رهبر معظم انقلاب اسلامی پیامی صادر کردند که در آن این شهدا را از نادرترین و سرافرازترین شهدای دفاع مقدس دانستند. این پیام، منشأ شکل‌گیری حرکتی مردمی از سوی آزادگان و هم‌بندان این شهدا برای زنده نگه داشتن یاد و خاطره آنان شد.

زمردیان افزود: با وجود گذشت بیش از دو دهه از بازگشت پیکر برخی از این شهدا، هنوز خانواده‌های آنان از چگونگی و کیفیت شهادت عزیزانشان بی‌اطلاع هستند. در این مسیر، محل دفن تعدادی از این شهدا شناسایی شده و آزمایش‌های DNA برای احراز هویت در حال انجام است.

دبیرکل کنگره ملی شهدای غریب اسارت با اشاره به روند شناسایی این شهدا گفت: در ابتدا، صلیب سرخ فهرستی شامل ۱۵۰۳ نام ارائه کرد، اما نامی از شهدای غریب اسارت در آن وجود نداشت. با حمایت و هدایت آیت‌الله شهید رئیسی و واگذاری مسئولیت به بنیاد شهید و امور ایثارگران، تعداد شهدای شناسایی‌شده به ۲ هزار و ۴۰۴ شهید در قالب ۳۲ ستاد استانی افزایش یافت.

وی ادامه داد: تاکنون برای این شهدا حدود ۱۸۰۰ پرونده الکترونیکی تشکیل و بیش از ۷۰ هزار سند جمع‌آوری شده است. همچنین مجموعه ۷ جلدی «رنجِ گنج» تدوین شده که چهار جلد آن در هفته بزرگداشت رونمایی خواهد شد. استان‌های کردستان و خوزستان بیشترین تعداد شهدای غریب اسارت را دارند.

زمردیان با اشاره به ویژگی‌های آماری این شهدا عنوان کرد: ۳۸ درصد متأهل و ۶۲ درصد مجرد بوده‌اند و از نظر قشر اجتماعی، ۳۱ درصد سرباز، ۳۰ درصد بسیجی، ۱۷ درصد نظامی، ۲۰ درصد غیرنظامی و ۲ درصد از جهاد سازندگی هستند. در میان این شهدا، از بانوی ۹۰ ساله تا نوزاد شش‌ماهه وجود دارد. همچنین ۳۶ طلبه، ۲۴ معلم، ۱۶ دانشجو و ۱۱ بانو در جمع شهدای غریب اسارت قرار دارند.

وی افزود: طی سه سال گذشته، دست‌اندرکاران کنگره بیش از ۳۰۰ سفر برای دیدار با خانواده‌های این شهدا انجام داده‌اند و از این شهدا ۳۱۲۷ نفر شامل پدر، مادر و فرزند به یادگار مانده است.

رونمایی از دو پوستر «اجلاسیه ملی شهدای غریب در اسارت»

مدیرکل اسناد و انتشارات بنیاد شهید و امور ایثارگران در این مراسم، ضمن تشریح نمادهای هنری به کار برده شده در این دو پوستر، از انتشار همزمان سی‌وشش عنوان کتاب جدید با موضوع شهدای غریب اسارت در سراسر کشور خبر داد.

سعید گنجی به شرح و تفسیر دو پوستر رونمایی‌شده پرداخت و گفت: وجه تمایز شهدای غریب در اسارت شکستن «دو زندان» است، آنچه در این اثر هنری واضح است، پرواز دو کبوتر و رهایی از کالبد تن و شکستن زندان ظاهری است. وجه تمایز شهدای غریب اسارت با دیگر شهدا این است که این عزیزان در واقع دو زندان را شکستند؛ یک زندان کالبد تن و دیگری زندان بعث و میله‌های اسارت در چنگال دشمن.

مدیرکل اسناد و انتشارات بنیاد شهید و امور ایثارگران با اشاره به مضامین عرفانی نهفته در این آثار هنری، این موضوع را در عرفان و اشعار فارسی نیز مسبوق به سابقه دانست و به ابیاتی از بزرگان ادب همچون سعدی و مولانا استناد کرد.

وی افزود: در احادیث و متون دینی و عرفانی آمده است که انسان در این دنیا غریب است و این دنیا برای ما جز دوری و غربت از موطن اصلی چیز دیگری نیست. شهدای غریب در اوج مظلومیت دو غربت را تجربه کردند؛ غربت تن و غربت وطن و دوری از عزیزان و آشنایان.

گنجی با تاکید بر مفهوم رهایی پس از سختی، بیان کرد: هرچه در این سفر زندگی سختی بیشتر ببینند، رهایی لذت‌بخش‌تر است. لذا جسم می‌تواند در بند باشد، اما روح نه.

این مراسم از دو پوستر مراسم بزرگداشت شهدای غریب در اسارت رونمایی شد.