با افزایش تورم و گران شدن برخی اقلام کالا اساسی، چند ماهی است مجلس بر اجرای قانون کالابرگ تاکید و دولت را موظف اجرای این قانون کرده بود. مجلس اعتقاد داشت در موضوع کالابرگ، یک «قانون مصوب مجلس» دارد که تکلیف دولت را روشن کرده و نه سناریوهای متغیر و بعضاً آزمایشی دستگاههای اجرایی. طرحی که بلاخره دولت از آن رونمایی کرد که طبق آن کالا برگ معادل ماهی یک میلیون تومان به خانوارها تعلق میگیرد.
طرح کالابرگ الکترونیک شاید یکی از مهمترین سیاستهای حمایتی از سفره مردم در شرایط تورمی جامعه است که در برنامه هفتم پیشرفت بهعنوان یک قانون الزامآور تصویب شد تا در اجرا ۱۱ قلم کالای اساسی از جمله برنج، روغن، مرغ، تخممرغ، لبنیات، ماکارونی، گوشت، حبوبات و… باقیمت مصوب و تخفیف عرضه و فشار تورمی بر خانوارهای کمدرآمد کاهش یابد.
بر اساس تأکید رئیس مجلس، این طرح باید بهصورت کالابرگ و با امکان انتخاب مردم اجرا شود نه سبد کالا؛ چراکه براساس قانون منظور از کالابرگ الکترونیکی توزیع سبد کالا نیست بلکه کالا برگی است که قیمت کالاهای اساسی مشمول آن باید ثابت بماند و اعتبارات لازم برای آن را نیز در قانون بودجه کل کشور پیشبینی و تصویب شده است.
حال با اجرای سیاست جدید دولت برای حمایت از معیشت خانوارها، نسخه تازهای از کالابرگ الکترونیکی رسماً وارد فاز عملیاتی شده است؛ طرحی که بر اساس آن، یارانه کالاهای اساسی بهجای تخصیص در ابتدای زنجیره واردات و تولید، مستقیماً به مصرفکننده نهایی منتقل میشود و قرار است بخش مهمی از تغییرات ارزی و قیمتی بازار را برای مردم جبران کند.
بر اساس تصمیم نهایی هیئت دولت، کالابرگ جدید به تمام مردم ایران تعلق میگیرد و بهخلاف برنامهریزی ابتدایی که مشمولان را به 9 دهک درآمدی محدود میکرد، در اصلاح انجامشده حتی خانوارهای دهک دهم نیز در فهرست دریافتکنندگان قرار گرفتهاند، در مجموع حدود 80 میلیون نفر از جمعیت کشور تحت پوشش این طرح هستند و ملاک اصلی شمول، دریافت یارانه نقدی در پایان سال 1404 عنوان شده است، کارمندان دولت و بازنشستگان نیز بدون توجه به دهک درآمدی، مشمول دریافت کالابرگ خواهند بود.
در قالب این طرح، به هر نفر ماهانه یک میلیون تومان اعتبار کالابرگ اختصاص مییابد، با این حال، در ابتدای اجرای طرح، اعتبار چهار ماه بهصورت یکجا در نظر گرفته شده است و به همین دلیل، مبلغ چهار میلیون تومان بهازای هر نفر، در قالب اعتبار غیرنقدی به کارت بانکی سرپرست خانوار اختصاص داده میشود، این اعتبار بهصورت پول نقد قابل برداشت نیست و صرفاً برای خرید کالاهای اساسی تعریفشده در طرح کاربرد دارد.
خانوارها بر اساس زمانبندی اعلامی که از طریق پیامک به سرپرست خانوار اطلاعرسانی میشود، از 20 دیماه میتوانند با مراجعه به فروشگاههای طرف قرارداد، خرید خود را انجام دهند. استفاده از اعتبار کالابرگ بهصورت تدریجی و متناسب با اعتبار هر ماه امکانپذیر است و طبق اعلام دولت، پس از مرحله ابتدایی، شارژ اعتبار بهصورت منظم و ماهانه ادامه خواهد داشت.
سبد کالای مشمول کالابرگ شامل اقلام اصلی و پرمصرف خانوار است؛ از جمله شیر، پنیر، ماست، گوشت قرمز، گوشت مرغ، تخممرغ، برنج، روغن مایع، ماکارونی، قند، شکر و انواع حبوبات. دولت تأکید کرده است که این فهرست ثابت نیست و در صورت پیشنهاد دستگاههای اجرایی و تأیید ستاد تنظیم بازار، امکان اضافهشدن اقلام جدید به سبد کالابرگ وجود دارد.
خرید با کالابرگ در بیش از 260 هزار فروشگاه خرد و زنجیرهای در سراسر کشور امکانپذیر شده است و بنا بر اعلام وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، این عدد در روزهای آینده افزایش خواهد یافت، علاوه بر فروشگاههای ثابت، فروشگاههای سیار و ظرفیت تعاونیها، دهیاریها و اصناف محلی نیز برای پوشش مناطق کمبرخوردار و روستایی بهکار گرفته میشود.
قیمت کالاهای مشمول کالابرگ بر اساس مصوبات ستاد تنظیم بازار تعیین میشود و دولت اعلام کرده است هرگونه افزایش تدریجی قیمتها، با افزایش متناسب اعتبار کالابرگ در دورههای بعدی جبران خواهد شد تا قدرت خرید خانوارها حفظ شود. بهگفته مسئولان، یکی از اهداف اصلی این طرح، حذف رانت ارزی و جلوگیری از تأثیرپذیری قیمت کالاهای اساسی از نوسانات شدید بازار ارز است.
اعتبار باقیمانده کالابرگ از طریق اپلیکیشن «شما»، پیامرسان «بله»، کد دستوری #1463*500* و همچنین صندوقهای فروشگاهی قابل استعلام است، همزمان، یارانه نقدی، طرح یسنا و برنامههای حمایتی مربوط به رفع سوءتغذیه کودکان و مادران باردار بدون تغییر و طبق روال گذشته ادامه خواهد داشت.
دولت اجرای کالابرگ الکترونیکی را بخشی از یک بسته جامع حمایتی میداند؛ بستهای که هدف آن، کاهش اثر شوکهای ارزی و قیمتی بر سفره مردم و اطمینان از تأمین حداقلهای معیشتی در حوزه کالاهای اساسی عنوان شده است، با این حال، مقامات دولتی تأکید دارند که موفقیت این طرح، به استمرار تأمین اعتبار، نظارت دقیق بر قیمتها و دسترسی آسان همه خانوارها به فروشگاههای طرف قرارداد
وابسته است.
بر اساس تصمیم جدید هیئت دولت، دامنه مشمولان طرح کالابرگ گسترش یافته و برخلاف برنامهریزیهای قبلی که تنها 9 دهک درآمدی را شامل میشد، اکنون دهک دهم نیز مشمول دریافت کالابرگ شده است. پیشتر مقرر بود حدود 80 میلیون نفر کالابرگ یکمیلیونتومانی دریافت کنند، اما با مصوبه جدید دولت، تقریباً تمام جمعیت کشور تحت پوشش این طرح قرار میگیرند و تمامی خانوارها، بدون در نظر گرفتن دهک درآمدی، میتوانند ماهانه اعتبار یکمیلیونتومانی کالابرگ برای تأمین کالاهای اساسی دریافت کنند؛ اقدامی که با هدف تقویت قدرت خرید مردم و کاهش فشار معیشتی ناشی از تورم در دستور کار قرار گرفته است.
کالابرگ یک میلیونی برای همه
از سیاست جبرانی مجلس و دولت رونمایی شد
صاحبخبر -
∎