مدنی زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی در برنامه گفتوگوی ویژه خبری گفت: ارز ترجیحی نهتنها حذف نشده، بلکه با کسب اجازه از مقام معظم رهبری و بهرهگیری از منابع صندوق توسعه ملی، سقف تخصیص آن به ۱۰ میلیارد دلار افزایش یافته است.
وزیر اقتصاد افزود: این اقدام با هدف تأمین درآمد عمومی پایه و اطمینان از تحقق منابع یارانهای در سال آینده صورت میگیرد.
وزیر امور اقتصادی و دارایی گفت: اعتبار کالابرگ به حسابهای شهروندان واریز شده است و طی روزهای آتی قابل استفاده است. اقدامی که دغدغه دیرینه تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی در زمینه معطلیهای ارزی و گمرکی را مرتفع میکند.
مشروح گفتوگو به شرح زیر است:
مجری: سوال: امروز ستاد اقتصادی دولت تشکیل شد و آقای رئیس جمهور هم رسماً آغاز طرح معیشتی را اعلام کردند. از این شروع کنیم که چه مواردی را امروز مطرح کردند؟ این طرح از کی میخواهد اجرا شود؟
مدنی زاده: طرحی که امروز آقای رئیس جمهور در خصوص آن رونمایی کردند یکی از بندهای مجموعه مصوبات ستاد اقتصادی دولت بود که به طور مشخص در خصوص بحث معیشت مردم و تامین معیشت پایه مردم بود. در بحث تامین امنیت غذایی، این را به عنوان نوعی حق شهروندی برایش اطلاق میکنیم و بر اساس مصوبه ستاد اقتصادی دولت برای همه ایرانیانی که ساکن کشور هستند قرار شد تعلق بگیرد و در راستای شعار عدالت محوری آقای رئیس جمهور و دولت چهاردهم قرار شد که ان شاءالله به همه مردم داده شود.
سوال: به همه ۸۶ میلیون نفر به همه دهکها پرداخت میشود؟
مدنی زاده: بله. نکته این است که ارز ترجیحی حذف نشده بلکه حتی اضافهتر از آن ارز ترجیحی که در قانون بودجه ۱۴۰۴ دیده شده بود با اجازهای که از رهبر معظم انقلاب گرفته شد قرار شد از بخشی از منابع صندوق توسعه ملی تخصیص داده شود تا این اصلاح بتواند اتفاق بیفتد و به نوعی این منابع یارانهای، منابعش محقق شود و ان شاءالله بتواند در سال آینده هم از بودجه دولت و منابع ارزی کشور محقق شود.
سوال: رقمش ۱۰ میلیارد دلار است حدوداً؟
مدنی زاده: حدوداً بله همین مبلغ است.
سوال: این به طور کامل با چه قیمتی توزیع و تبدیل به ریال میشود و توزیع میشود بین مردم؟
مدنی زاده: البته ان شاءلله جزئیات طرح را وزرای مربوطه خدمت مردم عزیزمان توضیح خواهند داد. ان شاءلله وزیر محترم کار، رفاه و تامین اجتماعی توضیحات بیشتر را خدمت مردم میگویند. وزیر جهاد مسائل مرتبط با کالاهای اساسی و تامین نهادهها را توضیح خواهند داد. ان شاءلله رئیس کل بانک مرکزی در خصوص بحثهای مربوط به ارز صحبت خواهند کرد. ولی در حالت کلی اگر بخواهم عرض کنم بر اساس محاسباتی که شده و ظرفیتی که وجود داشت که ما بتوانیم مطمئن باشیم که هم تا انتهای سال و بعد ان شاءلله در ادامه میتوانیم منابع را تامین کنیم به نوعی سبد کالایی را مشخص کردیم که منابعش تامین میشود.
این منابع در قالب اعتبار در اختیار مردم قرار میگیرد مردم انتخاب میتوانند بکنند که اعتبار داشته باشند که از یک سبدی استفاده کنند یا یک سبد مشخصی را که اختلاف قیمتش که بعد از این اصلاح انجام میشود را میتواند بپوشاند و بعد هم که نرخ ارز اگر احیاناً تغییری داشت این مستقیماً میآید و در سیستم اعتبار کالابرگ قرار میگیرد و باز مجدد به مردم داده میشود اصل ماجرا این است که ما دیگر از این روش اعطای ارز ترجیحی به ابتدای زنجیره به انتهای زنجیره به خود مردم و به صورت مساوی و یکسان برای همه مردم این را در واقع مشخص کردهایم.
سوال: از کی اجرا میشود؟
مدنی زاده: این طرح از همین امروز استارتش شروع شد و ابلاغ شد از طرف معاون اول محترم رئیس جمهور و عملیات اجرایی اش شروع شده حالا از بحث واردات کالا بنده با رئیس کل گمرک امروز صحبت کردم و ابلاغ کردم کار را شروع کردند و به سرعت انشاالله هم کشتیها از مبادی ورودی گمرکی کالاهای اساسی بر اساس این رویه جدید وارد خواهد شد بر اساس مصوباتی که بوده حداقل زمان ترخیص را خواهد داشت حداقل زمان معطلی برای سازمان استاندارد و مجوزهایی که باید گرفته شود و همینطور دیگر معطلیهایی که برای بحث تخصیص ارز را نخواهد داشت و خیلی سریع کالا به داخل کشور میآید و در اختیار مردم عزیزمان قرار میگیرد و از آن طرف هم اعتبار کالا برگ هم در حساب اعتباری مردم عزیز ما شارژ شده و از چند روز آینده قابلیت برداشت خواهد داشت.
سوال: سریع من بپرسم و شما هم پاسخ بدهید مطلب زیاد است یعنی ما با این کار عملاً دیگر چیزی به نام اینکه کشتی بیاید پهلو نگیرد دموراژ بهش بخورد یا اینکه بیاید خالی کند در گمرک دپو شود اینها را دیگر نداریم این فرایند چند روز طول میکشد؟
مدنیزاده: این رویه که میآمد حالا چه در مورد کالاهای اساسی و چه در مورد غیر کالاهای اساسی ما این مسئله را داشتیم در طی این شش ماه گذشته جلسات مستمر و متعدد با گروههای مختلف از تولید کنندگان و اصناف و گروههای مختلف را از مردم عزیز و فعالان اقتصادی داشتم یکی از بزرگترین دغدغههایشان همین مسئله بود که بسیار معطل میشدند در فرایند گمرکی و معطل بحث تخصیص ارز و تامین ارز میشدند هزینههای بسیار سنگینی را به فعالان اقتصادی به مردم عزیزمان به تولید کنندگان تحمیل کرده بود اینها همه عملاً دیگر بعد از اینکه انشاالله این فرایند اصلاح میشود اینها عملاً برداشته میشود و کالا به سرعت ترخیص میشود از مبادی و معطلی ارزی انشاالله نخواهد داشت.
سوال: ما قبل از این یک نرخ ارز ترجیحی داشتیم مثلاً یک تالار اول داشتیم یک تالار دوم داشتیم الان این ترجیحی که شد تالار دوم تالار ۱ هم که فکر میکنم در همین طرح اقتصادیتان به هر حال همه یک تالار میشود من نمیدانم حالا قیمتش چقدر میشود لذا آیا صادرات و واردات ما با همان یک نرخ محاسبه میشود؟
مدنیزاده: بر اساس همان مصوبه ۱۷ بندی که تقریباً حدود دو هفته گذشته بنده خدمت مردم عزیز اعلام کردم که ما مصووبهای در خصوص بازار ارز داشتیم این یکی از همان بندها بود که قرار بود با هماهنگی که با وزارت صمت و وزارت جهاد صورت میگیرد به صورت تدریجی و آرام این فرایند طی شود و عملاً ما به یک بازار برسیم که در آن بازار به صورت توافقی و البته با مداخله بانک مرکزی وارد کنندگان و صادرکنندگان میتوانند ارز خود را عرضه کنند و یا تقاضا کنند و داشته باشند و تخصیص شود با یک نرخ ولی در یک فرایندی که بانک مرکزی تعیین خواهد کرد انجام خواهد شد.
سوال: گندم و دارو چی؟
مدنی زاده: آنها فعلاً در همان رویه قبلی است تا ما یک اطمینانی پیدا کنیم به خصوص در خصوص دارو در قالب بیمه میتوانیم مردم را تامین کنیم و هزینه اضافه به مردم نمیشود هر وقت آن رویه اتفاق افتاد و وزارت بهداشت این اطمینان را حاصل کرد که هزینههای این طرح به مردم منتقل نمیشود و سیستم بیمه میتواند این را متحمل شود و منتقل شود به سیستم بیمهای انشاالله آن اتفاق هم در مورد دارو هم خواهد افتاد الان فعلاً برنامهای نیست همان ۲۸۵۰۰ است.
سوال: ما یک خورده گیج شدیم راستش مثلاً شما یک طرح ۱۷ بندی داشتید مثلاً چند شب پیش آقای قاسمی ۲۰ بندی بود یک مقدار این بندها را میشود برای ما توضیح بدهید؟
مدنیزاده: ببینید از قبل از وقتی که این شرایط بازار ارز بخواهد پیش بیاید و این بیثباتی را در اقتصاد ایجاد کند و مردم عزیزمان و فعالین اقتصادی و تولید کنندگان و کسبه و اصناف و بازاریها و همه را دچار آسیب کند ما این شرایط را داشتیم رصد میکردیم و دنبال این بودیم که بتوانیم در اسرع وقت بتوانیم مقابله کنیم با این موضوع و این بحث طرحهایی که مطرح شد همه برای بحث مدیریت بازار ارز بود واقعیت این است که به جمعبندی رسیدن خیلی فرایند زمانبری بود و اینکه در فرایند اداری و حقوقی و شرایط حقوقی کشور بخواهد محقق شود اینها زمان برد و موضوع ۱۷ بندی و بعد ۲۰ بندی در واقع بحث مصوبات اقتصادی دولت بود یک ۱۷ بندی برای مدیریت بازار ارز که بعداً سه بند هم به آن اضافه شد به نام بیست بندی معروف شد که میآمد میگفت وقتی این اصلاحات بخواهد انجام شود ما چه کارهایی را باید انجام بدهیم یک بخشش همین بحث تالارهای ارزی بود که در طی یک فرایند تدریجی این بازارها بخواهند یکی شوند بحث اینکه بازار ارز ترجیحی چه اتفاقی میافتد اولویت اصلی حمایت از معیشت مردم بود که همیشه مورد تاکید رئیس جمهور محترم جمهور پزشکیان و دولت همیشه بود واقعیت این بود که اینها زمان میبرد و تامین منابعش اطمینان از اینکه ما این منابع را داریم و میتوانیم ادامه بدهیم این طرح را اینطور نشود که شروع کنیم و سال دیگر نتوانیم ادامه بدهیم اینها مقدماتش واقعاً زمانبر بود بحث سرمایه در گردش برای واحدهای تولیدی.
سوال: دقیقاً میخواهم من این قسمت که مربوط به تولید است را جزئیتر بپرسم؟
مدنی زاده: همه اینها بود در خصوص افزایش سرمایه که برای بانکها به طور مثال بانک کشاورزی افزایش سرمایه برایش اتفاق بیفتد که بتواند سرمایه در گردش مجموعههایی که نهادههای دامی را دارند و برای تامین کالاهای اساسی مردم مثل مرغ و تخم مرغ، گوشت و مرغ و روغن همه اینها بالاخره در این فرایند نیاز به سرمایه در گردش بالایی را دارند تامین اینها و اینکه اطمینان حاصل کنیم که اینها تامین میشود و فشارش به تولید کنندگان نمیآید که بعد هم منعکس شود روی قیمتها و منجر به افزایش افسارگسیخته قیمتها شود اینها در واقع همان قسمتی از قسمت سخت جریان بود که باید تمهید میشد که اتفاق بیفتد.
سوال: برای اینکه یک مقدار برای بینندگان هم جا بیفتد ما وقتی ارز ۲۸ و ۵۰۰ را داشتیم میدادیم به تولید کننده به عنوان نهاده و این تبدیل میشود به یک قیمت دیگری که بالاتر است این تولید کننده نیاز به یک سرمایه در گردش دارد که بتواند نهاده را بخرد و تولیدش در جریان باشد که این را فرمودید تمهید شده؟
مدنی زاده: اینها دارد تمهید میشود و واقعاً فعالیت شبانه روزی است که مجموعه تیم اقتصادی دولت معاونین و کارشناسان دولت دارند تلاش میکنند که در این شرایطی که بالاخره هست و تامین منابع کار سادهای نیست بتوانند این کار را انجام بدهند و اینها همه برنامهریزیهایش انجام شده آن بیست بندی و ۱۷ بندی ناظر به مصوباتی بود که در این راستا انجام شد.
سوال: علاوه بر آن هم بالاخره یک بنگاهی میخواهد توسعه بدهد یعنی فقط بحث سرمایه در گردش هم نیست من شنیدم که بحثهایی مثل یوزانس و فاینانس هم شما در دستور کار دارید یعنی تامین مالی خارجی آن هم اگر نکتهای دارد بفرمایید؟
مدنی زاده: هم به طور خاص برای بحث کالاهای اساسی دیپلماسی اقتصادی دولت بود که با برخی از کشورها وارد مذاکره شود و خوشبختانه اتفاقات خیلی خوبی افتاد هم بخشی از منابع ما به طریقی آزاد شد و هم یک مقدار گشایشهایی در خصوص تامین فاینانس اتفاق افتاد که برای بحث واردات کالاهای اساسی بتوانیم استفاده کنیم علاوه بر آن در این فرایند دیپلماسی اقتصادی دولت که در مذاکره با کشورهای متعدد که در واقع عزتمندانه با مبارزه صحبت و مذاکره و تعاملات تجاری میشوند تمام اینها دارد صحبت میشود و الحمدلله اتفاقات خوبی هم افتاده و گشایشهایی هم حاصل شده که همینها یک مقدار زمان برد تا ما به یک اطمینانی برسیم که میتوانیم انشاالله این طرح رو با موفقیت انجام بدهیم.
سوال: یک مقدار راجع به لایحه بودجه هم اگر نکتهای است میخواهم نظرتان را بپرسم به هر حال یک بار کلیات در مجلس رد شد امروز شنیدم که در کمیسیون تلفیق کلیات تصویب شد نکاتی که فکر میکنید با اجرای، چون این بیست بند بالاخره باید یک برش بودجهای هم داشته باشد برای سال آینده این هماهنگی وجود دارد با لایحه؟
مدنیزاده: قبل از اینکه من بودجه را که سوال فرمودید چند نکته دیگر را خدمتتان عرض کنم که بعد برسیم به بودجه ۱۴۰۵ ما، چون تا انتهای سال ۱۴۰۴ کار زیاد داریم.
سوال: اتفاقاً حالا که اینطور شد اشکالی ندارد من استقبال هم میکنم، چون برویم یک مقدار من میخواهم برش عرضی بدهم بازار ارز و اینها را میخواهید من سوال کنم یا شما نکتهای است بفرمایید؟
مدنیزاده: من چند نکته را که اقداماتی است خدمتتان عرض کنم ببینید در خصوص بحث بازار ارز که عرض کردم خدمت شما بحث این ۱۷ به علاوه ۳ بندی که در خصوص مدیریت بازار ارزی بود که هم مطمئن باشیم که بازار ثبات پیدا میکند و پیش بینی پذیر میشود و هم فشار حداقلی به مردم بخواهد بیاید فشار حداقلی به تولید کنندگان باشد و ما بتوانیم آن فشار را جبران کنیم و این حمایت از معیشت مردم را بتوانیم انجام بدهیم.
سوال: من فقط این را بپرسم پیش بینی پذیر بودن بازار ارز را شما در واقع البته شما نباید تضمین کنید باید بانک مرکزی بیاید؟
مدنی زاده: انشاالله رئیس کل بانک مرکزی در موردش توضیح میدهند الان هدف اصلی دولت ایجاد ثبات است هدف اصلی ما ایجاد ثبات است و ثبات بخشی است و تمام تلاشمان را داریم میکنیم که انشاالله بتوانیم زمینههای این را ایجاد کنیم متاسفانه یک مقدار این شرایطی که در خصوص رویههای گذشته بود یک مقدار خود همین موضوع دامن زده بود به این بیثباتی ولی امیدوار هستیم که انشاالله با تغییراتی که چند هفته گذشته شروع شده و در واقع از این هفته گذشته اوج گرفته اینها بتواند کمک کند به بازگشت ثبات به بازار ارز به فضای کلی اقتصاد به پیش بینی پذیرتر شدن اقتصاد و اینها یک مجموعه اقدام هستند میخواهم تاکید کنم که فقط صرفاً بازار ارز نیست تصمیم گیریهای خوبی در حوزه سیاستهای اعتباری و بحثهای سرمایه در گردش اتفاق افتاده همه اینها ناظر به حمایت از معیشت خانوارها و مردم عزیزمان هست سیاستهایی که در حوزه بازار سرمایه اتفاق افتاده که کمک کند به اینکه منابع مردم بتواند مورد استفاده برای بخش تولید باشد و بیاید برای سرمایهگذاری در تولید که پیشتر هم صحبتش را کرده بودم در خصوص بحث صندوقهای ارزی است اینکه صادر کنندگان بزرگ ما و تولید کنندگان بزرگ ما که درآمدهای ارزی دارند اوراق مرابحه ارزی را منتشر کنند در این صندوقهای ارزی و بعد با جذب منابعی که صورت میگیرد ما سرمایهگذاریهایی را در تولیدات صنایع بزرگمان داشته باشیم که بتواند هم درآمد ارزی برای کشور ایجاد کند و هم در واقع برای کسانی که آمدند و پساندازشان را در این قالب ارائه کردهاند بتوانند تامین شوند در مجموع یک بسته سیاستی است که محورهای حمایت از معیشت دارد حمایت از تولید دارد حمایت از اشتغال دارد و همینطور مدیریت بازار ارز و ثبات بخشی که میتواند برای بازار ایجاد کند.
سوال: این خیلی خوب است یعنی هماهنگ است یعنی تمام اجزایی که در اقتصاد بالاخره به هم مرتبط هستند الان من برداشتم را دارم میگویم که با تک نرخی شدن یا نرخ تعادلی ارز تعادل واقعی ما باید آن ویژگیهای قیمت تعادلی که ثبات است را ببینیم در بازار که شما هم فرمودید که این اتفاق میافتد؟
مدنی زاده: اول بحث مدیریت بازار و ثبات بخشی بود دوم بحث حمایت از معیشت مردم بود سوم حمایت از اشتغال که در بحث حمایت از اشتغال ما یک طرح اعتبار ملی ایرانیان را داریم طرح اعتبار ملی ایرانیان هم به کمک خانوارها میآید و هم برای اشتغال استفاده میشود در طرح اعتبار ملی ایرانیان که انشاالله در انتهای دی ماه به مناسبت مبعث حضرت رسول انشاالله آن طرح پایلوتش شروع میشود به محض اینکه انشاالله آن انجام شد و موفق بود دیگه امیدواریم همین طرف سال طرح کاملش را اجرا کنیم یک عدد خوبی در صورت اعتبار در اختیار سرپرست خانوار قرار میگیرد که یک بازده شش ماهه تا ۱۲ ماهه فرصت بازپرداخت را دارد.
سوال: عددش را میتوانید حدودش را بگویید؟
مدنیزاده: ما برنامهریزیمان برای ۳۰ میلیون تومان است که برای سرپرست خانوار پنج دهک را در طرح پایلوتمان دیدهایم که شروع شود و خیلی هم فرایند راحتی است با کمکی که از فینتکها و در واقع شرکتهای حوزه اقتصاد دیجیتال هستند با حمایتی که از بانکها در واقع دریافت میشود اینها با هم یک پلتفرمی را طراحی کردهایم که در کنار همدیگر ما برای خانوارها با نرخ بسیار پایین در حد احتمالاً ۴ درصد حالا قولش را ندهم ولی در همین حدود خواهد بود عزیزان میتوانند اعتبار دارند و خرج میکنند و فروشگاه زنجیرهای و لوازم خانگی در اصناف و در جاهای مختلف این کارت اعتباریشان را استفاده میکنند هر وقت پرداخت کردن دوباره این تسهیلات شارژ میشود به مقدار اول همان ۳۰ میلیون تومان و تا ۶ ماه تا یک سال بسته به نوع اعتباری که دریافت میکنند فرصت دارند برای بازپرداخت اینجا از این سیستمهای اعتبارسنجی که الان چند وقتی است در کشور با توجه به ظرفیتهای دادهای که ایجاد شده مردم اتوماتیک اعتبارسنجی میشوند و به میزان اعتباری که سیستم اعتبارسنجی مشخص میکند این اعتبار بهشون تعلق میگیرد انشاالله جزئیاتش را معاون بیمه و بانک ما و مدیران عامل بانکهایی که طرح پایلوت را اجرا میکنند توضیح خواهم داد این کمک میکنند به اینکه هم مردم عزیزمان دسترسی به اعتبار پیدا کنند و این شوکهای قیمتی و درآمدی جبران شود برایشان و از طرفی، چون مستقیم میرود در زنجیره تولید و اینطور نیست که پول چاپ کرده باشیم و داده باشیم و منجر به رشد نقدینگی و تورم شود.
سوال: سوالم همین بود که تورم زا نیست؟
مدنیزاده: خیر این در قالب سیستم تامین مالی زنجیرهای در طول زنجیر قرار است حرکت کند و اثر تورمی آن بسیار بسیار کم خواهد بود هر چقدر بیشتر در زنجیر حرکت کند اثر نقدینگی کمتری را خواهد داشت و از این طریق در واقع عمدتاً بنگاههای کوچک و متوسط که عمده اشتغال کشور هم در اینها است از این متنعم خواهند شد یک طرح دیگری که در واقع در همین بحث حمایت اشتغال داریم با همکاری وزارت رفاه در خصوص بنگاههایی که در طی چند ماه گذشته اشتغال از دست دادهاند و برخی از عزیزان و همشهریانمان در واقع ایرانیان عزیزی بودند که شاغل بودند ولی متاسفانه شغلشان را در اکثر شرایط نامساعد اقتصادی از دست دادهاند بنگاههایی که این عزیزان را برگردانند به کار و دوباره آن بیمه تامین اجتماعی آنها راه بیفتد یک برنامه حمایت مالیاتی و همینطور حمایتهای بانکی را برایشان تعبیه شده که انشاالله این را هم همکارانم انشالله معاونین میآیند و خدمت مردم عزیز جزئیاتش را توضیح خواهم داد که تسهیلاتی را داریم فراهم میکنیم که بتوانیم اشتغال را انشالله برگردانیم محور چهارم هم برمیگردد به بحث حمایت از تولید که عرض کردم پروژههای سرمایهگذاری که تولید کنندگان بزرگ ما دارند اینها نیاز به سرمایه دارند برای تولید و بعد ارزآوری این هم در واقع در قالب طرح رویش ما داریم این را اجرا میکنیم که انشاالله به امید خدا ظرف چند روز دوستان از بازار بورس میآیند و توضیحاتش را خدمت مردم شریف انشاالله ارائه خواهند کرد.
سوال: یک جای کار انگار که باید راجع به آن توضیح بدهید و آن هم بازار پول است ما با این نرخ سود بانکی که فاصله زیادی هم به هر حال دارد با تورم شاید آن منابعی که لازم دارد نظام بانکی جمع نشود آیا برای نرخ سود بانکی تدبیری شما اندیشیدهاید؟
مدنی زاده: ما یکی از مشکلات جدی که در خصوص نرخهایمان داریم نرخهای سود داریم تشتت نرخها است یعنی همان مصیبتی که در بازار ارز داشتیم تشتت نرخ داشتیم همان مصیبت را در واقع در خصوص نرخهای سود بانکی هم داریم الان اولویت اول ماه این است که بتوانیم یک انتظام بخشی را در اینجا حاصل کنیم.
در حال تکمیل...