آیا میدانستید ۸۵ درصد طلای جهان بازیافتی است؟ از کاربرد طلا در ماموریت آپولو تا کشف اتفاقی بزرگترین قطعه طلا در آمریکا؛ حقایق خواندنی این فلز فناناپذیر را بخوانید.
به گزارش عصر ایران، طلا از آن دسته عناصری است که در طیف گستردهای از موارد به کار گرفته میشود، از ساخت ریزقطعات الکترونیکی گرفته تا سیستمهای فضایی؛ در این مطلب نکاتی درباره آن میخوانیم که بدون شک تعجببرانگیز است. تقریباً تمام طلایی که امروزه مورد استفاده قرار میگیرد، در طول تاریخ توسط دیگران استفاده میشده است و در حقیقت میتوان گفت بشر همواره در حال بازیافت طلا بوده است!
۱. نخستین فلز مورد استفاده انسان نخستین
به احتمال فراوان طلا نخستین فلزی بوده که توسط انسانهای نخستین مورد استفاده قرار میگرفته است. دستسازههای طلایی کشف شده در بلغارستان که به ۴ هزار سال پیش از میلاد مسیح مربوط میشود، گواهی بر این ادعاست. از این رو حتی میتوان گفت عمر طلا در زمین با عصر سنگی برابری میکند.
۲. رواج طلا در پزشکی باستان
دانشمندان متوجه شدهاند در قرن هفتم پیش از میلاد، دندانپزشکانی در ایتالیا از طلا برای جاساز کردن دندانهای مصنوعی در دهان استفاده میکردند. از آن گذشته، در طول تاریخ استفاده از طلا به عنوان ماده پرکننده دندان رواج داشته است.
۳. کشف تصادفی طلا در آمریکا
نخستین بار طلا در آمریکا در سال ۱۷۹۹ کشف شد و البته به طور کاملاً تصادفی. خانوادهای در این کشور از تکه سنگ بزرگی به وزن حدود ۸ کیلوگرم برای در زدن (نگهداشتن در) استفاده میکردند تا اینکه یک جواهر فروش محلی متوجه وجود طلا در آن شد! آنها این تکه سنگ را به قیمت ناچیز ۳.۵ دلار به جواهر فروش فروختند، بهایی کمتر از یک هزارم قیمت واقعی آن. در ادامه، جواهر فروش شروع به استخراج طلا از آن کرد تا لقب نخستین استخراجکننده تجاری طلا در تاریخ آمریکا را از آن خود کند.
۴. انعطافپذیری شگفتانگیز و فیزیک طلا
طلا به طرز شگفتانگیزی خاصیت انعطافی و ضربهپذیری دارد، به طوری که هر اونس از آن را میتوان به رشته باریکی به طول ۸۰ کیلومتر تبدیل کرد که در این صورت رشته به دست آمده تنها یکدهم موی انسان قطر دارد!
۵. طلا؛ عنصری فناناپذیر
تقریباً میتوان گفت طلا فناناپذیر است. بشر در طول تاریخ همواره آن را بازیافت کرده، به طوری که برآورد میشود ۸۵ درصد کل طلای کشف شده همواره در حال استفاده است.
۶. استفاده در مأموریت تاریخی آپولو و صنعت فضا
در مأموریت تاریخی آپولو به ماه، از ورقه نازک طلا به عنوان بخشی از پوشش حفاظتی فضاپیما استفاده شد تا فضانوردان از پرتوهای مخرب کیهانی در امان باشند. همچنین لایهای بسیار نازک از این فلز در عینک مخصوص فضانوردان به کار گرفته میشود تا آسیبی به چشم آنها وارد نشود.
۷. کاربرد طلا در قالب فناوری سبز
استفاده از طلا در ساخت پنجره ساختمانها را میتوان نوعی "فناوری سبز" به شمار آورد، چون به بازتابش نور خورشید در تابستان و جذب بهتر آن در زمستان کمک میکند. با این حال استخراج آن فرآیندی آسیبرسان به محیط زیست است. تنها در سال ۲۰۰۰ و در جریان یک حادثه که با نشت مواد شیمیایی مورد نیاز برای استخراج آن به آب همراه شد، حجم قابل توجهی از آب منطقه آلوده و غیرقابل استفاده شد. برآورد میشد این میزان آب برای رفع نیاز ۲.۵ میلیون تن کافی بود!
۸. سیارکهایی که معدن طلا هستند
مقادیر قابل توجهی طلا در فضا و در سنگهای فضایی وجود دارد. دانشمندان برخی سیارکها را معادن عظیم طلای سرگردان در فضا میدانند.
۹. منشأ فرازمینی؛ هدیهای از برخورد ستارهها
تمام طلایی که امروزه روی زمین وجود دارد، محصول یک انفجار عظیم فضایی در میلیاردها سال پیش است. دانشمندان معتقدند طلا در پی برخورد ستارههای نوترونی با یکدیگر یا انفجارهای ابرنواختری تولید شده و از طریق بمبارانهای شهابسنگی به زمین رسیده است.
پرسش های متداول
۱. آیا طلای موجود در بازار جدید است؟ خیر؛ جالب است بدانید حدود ۸۵ درصد از طلایی که امروزه در جهان جابجا میشود، بارها در طول تاریخ بازیافت شده و مورد استفاده مجدد قرار گرفته است.
۲. چرا در لباس فضانوردان از طلا استفاده میشود؟ طلا به دلیل توانایی خیرهکننده در بازتاب پرتوهای فرابنفش و مادون قرمز، در کلاه و پوشش فضاپیماها استفاده میشود تا فضانوردان را از تابشهای مرگبار خورشیدی محافظت کند.
۳. آیا واقعاً در فضا معدن طلا وجود دارد؟ بله؛ برخی از سیارکهای نزدیک به زمین حاوی مقادیر عظیمی از فلزات گرانبها از جمله طلا هستند که ارزش آنها با معیارهای زمینی غیرقابل تصور است.