به گزارش ایرنا، در این یادداشت آمده است: ایران، سرزمینی کهن و خاستگاه تمدنهای بزرگ بشری است؛ سرزمینی که همزمان با بینالنهرین، گام در مسیر مدنیت نهاد و با عبور از دورههای مختلف تاریخی، روندی پیوسته و منطقی از رشد و بالندگی را تجربه کرد. تنوع کمنظیر زیستمحیطی و ژئومورفولوژیک این سرزمین، زمینهساز شکلگیری جوامعی هوشمند، خلاق و سازگار با محیط شد؛ مردمانی که با وجود محدودیتهای طبیعی، از رهگذر افزایش آگاهی و شناخت قوانین طبیعت، توانستند بر چالشهای زیستی فائق آیند و تمدنی ماندگار و الهامبخش بنا نهند.در میان دورههای مهم تاریخ ایران، عصر ساسانی جایگاهی ویژه دارد. این حکومت با بهرهگیری از دانش پیشرفته در استحصال و مدیریت منابع آب، زمینه توسعه کشاورزی، افزایش تولید و تقویت بنیانهای اقتصادی را فراهم ساخت. گسترش قلمرو امپراتوری و شکلگیری روابط گسترده فرامنطقهای، توجه به دریا و بهرهبرداری از ظرفیتهای راهبردی خلیج فارس را به ضرورتی اجتنابناپذیر تبدیل کرد.در پی افول برخی بنادر تجاری پیشاساسانی، بنادر تیس و بهویژه سیراف بهتدریج به کانونهای مهم بازرگانی ایران بدل شدند.
از شهر ساسانی سیراف، آثار و شواهد ارزشمندی بر جای مانده است؛ از جمله بقایای قلعهای ساحلی در زیر مسجد جامع، دیگر استحکامات دفاعی شهر، گوردخمههای تنگ لیر و سازههای پیچیده آبی که همگی بیانگر اهمیت راهبردی، اقتصادی و سیاسی این بندر در دورههای تاریخی مختلف هستند.اوج شکوفایی بندر تجاری سیراف در دوره اسلامی رقم خورد. حمایت و توجه حکومت آلبویه در قرون نخستین اسلامی، این بندر را به یکی از مهمترین مراکز تجارت دریایی برونمرزی در جهان اسلام تبدیل کرد. سفرنامهنویسان نامداری چون ابنحوقل و استخری در آثار خود، به تفصیل از رونق اقتصادی سیراف، کشتیرانی در بحر پارس و جایگاه ممتاز این بندر یاد کردهاند؛ گزارشهایی که گواهی روشن بر نقش کلیدی سیراف در شبکه تجارت جهانی آن روزگار است.
دره لیر، با مجموعهای شگفتانگیز از دستکندها در دامنه شمالی بندر، همچنان یکی از برجستهترین جلوههای نبوغ مهندسی و سازگاری انسان با محیط طبیعی بهشمار میرود.انتخاب آگاهانه سیراف بهعنوان بندر اصلی دادوستد میان سرزمینهای اسلامی و شرق دور، نشاندهنده درایت و آیندهنگری حاکمان مسلمان در مدیریت نظامهای پیچیده تجاری و دریایی است؛ ظرفیتی که سیراف را به پلی ارتباطی میان فرهنگها و تمدنها تبدیل کرد.امروزه، بندر تاریخی سیراف بهعنوان یکی از مهمترین پایگاههای باستانشناسی ایران در سواحل خلیج فارس، نیازمند توجهی جدی در حوزه حفاظت، صیانت و معرفی است.ثبت این اثر ارزشمند در فهرست میراث جهانی یونسکو میتواند نقش مؤثری در شناساندن جایگاه واقعی آن در تاریخ تمدن بشری ایفا کند.این اقدام، افزون بر جلب توجه جهانی، زمینه حضور گستردهتر باستانشناسان و متخصصان مرمت و حفاظت را فراهم ساخته و تضمینی برای انتقال این میراث گرانبها به نسلهای آینده خواهد بود؛ میراثی که میتواند دریچهای نو به شناخت تحولات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی انسان در گستره تاریخ بگشاید.
از شهر ساسانی سیراف، آثار و شواهد ارزشمندی بر جای مانده است؛ از جمله بقایای قلعهای ساحلی در زیر مسجد جامع، دیگر استحکامات دفاعی شهر، گوردخمههای تنگ لیر و سازههای پیچیده آبی که همگی بیانگر اهمیت راهبردی، اقتصادی و سیاسی این بندر در دورههای تاریخی مختلف هستند.اوج شکوفایی بندر تجاری سیراف در دوره اسلامی رقم خورد. حمایت و توجه حکومت آلبویه در قرون نخستین اسلامی، این بندر را به یکی از مهمترین مراکز تجارت دریایی برونمرزی در جهان اسلام تبدیل کرد. سفرنامهنویسان نامداری چون ابنحوقل و استخری در آثار خود، به تفصیل از رونق اقتصادی سیراف، کشتیرانی در بحر پارس و جایگاه ممتاز این بندر یاد کردهاند؛ گزارشهایی که گواهی روشن بر نقش کلیدی سیراف در شبکه تجارت جهانی آن روزگار است.
دره لیر، با مجموعهای شگفتانگیز از دستکندها در دامنه شمالی بندر، همچنان یکی از برجستهترین جلوههای نبوغ مهندسی و سازگاری انسان با محیط طبیعی بهشمار میرود.انتخاب آگاهانه سیراف بهعنوان بندر اصلی دادوستد میان سرزمینهای اسلامی و شرق دور، نشاندهنده درایت و آیندهنگری حاکمان مسلمان در مدیریت نظامهای پیچیده تجاری و دریایی است؛ ظرفیتی که سیراف را به پلی ارتباطی میان فرهنگها و تمدنها تبدیل کرد.امروزه، بندر تاریخی سیراف بهعنوان یکی از مهمترین پایگاههای باستانشناسی ایران در سواحل خلیج فارس، نیازمند توجهی جدی در حوزه حفاظت، صیانت و معرفی است.ثبت این اثر ارزشمند در فهرست میراث جهانی یونسکو میتواند نقش مؤثری در شناساندن جایگاه واقعی آن در تاریخ تمدن بشری ایفا کند.این اقدام، افزون بر جلب توجه جهانی، زمینه حضور گستردهتر باستانشناسان و متخصصان مرمت و حفاظت را فراهم ساخته و تضمینی برای انتقال این میراث گرانبها به نسلهای آینده خواهد بود؛ میراثی که میتواند دریچهای نو به شناخت تحولات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی انسان در گستره تاریخ بگشاید.