به گزارش ایرنا، دوازدهم دیماه به مناسبت مرکز استان شدن رشت در دوره صفویان، به عنوان «روز رشت» پیشنهاد و در سال ۱۳۹۴ به طور رسمی تثبیت شد؛ روزی برای بازخوانی هویت شهری که همواره بر بلندای علم، فرهنگ و نیکنامی ایستاده است.
به همین مناسبت، محمدتقی پوراحمد جکتاجی پژوهشگر، روزنامهنگار، مترجم، شاعر و از مفاخر فرهنگی گیلان با نام ادبی م. پ. جکتاجی در دفتر سادهاش، در میان انبوه کتابهایی آغشته به نام گیلان، میزبان خبرنگاران ایرنا شد؛ وی با تبریک روز رشت، گفت: انتخاب دوازدهم دیماه سال ۹۳۶ هجری خورشیدی به عنوان روز رشت، تصمیمی مستند و حاصل وفاق جمعی پژوهشگران و مورخان بود؛ این روز بر خلاف باور برخی که به نامگذاری این روز معترضند نه روز جنگ و کشتار، بلکه روز انتقال تختگاه از فومن به رشت و پایان ملوکالطوایفی و آغاز مرکزیت این شهر است.
جکتاجی با اشاره به روند انتخاب این روز افزود: در سال ۱۳۹۴، شهرداری رشت با دعوت از محققان و پژوهشگران از جمله روبرت واهانیان، اینجانب، شایسته و زندهیادانی چون فریدون نوزاد، افشین پرتو و میرابوالقاسمی و کشوردوست پس از بررسی وقایع تاریخی، دوازدهم دیماه را به عنوان یک رخداد معتبر تاریخی به اجماع انتخاب کرد؛ این انتخاب مستند و مدارک آن در شهرداری موجود است.
این پژوهشگر گیلانی تأکید کرد: اگرچه انتخاب یک روز، اقدامی نمادین است اما میتواند تلنگری برای بازگشت به هویت تاریخی باشد؛ جوان امروز با شناخت گذشته، میتواند آینده را آگاهانهتر ترسیم کند، چرا که گذشته چراغ راه آینده است.
وی افزود: تکامل یک شهر به کنش و کوشش جامعه وابسته است و گیلان به عنوان بخشی از پازل رنگین ایران، باید زبان، فرهنگ و هویت خود را حفظ کند؛ فرهنگها در کنار هم معنا مییابند و نادیده گرفتن آنها، جامعه را به سوی بیهویتی سوق میدهد.
جکتاجی با بیان اینکه نزدیک به نیم قرن از فعالیت فرهنگیاش از سر دغدغه و تعصب به سرزمین مادری بوده است، گفت: بازگشت نسل جوان به فرهنگ بومی و هویت محلی، امیدبخش و نویددهنده آیندهای روشن برای گیلان است.
رشت در فراز و فرود سدهها، خاستگاه نخستینهای بسیاری در ایران بوده است؛ از نخستین کتابخانه ملی و تئاتر گرفته تا اولین راهآهن، بانک و داروخانه شبانهروزی کشور؛ این شهر حافظهای سرشار از نامهای ماندگاری از میرزا کوچک جنگلی و دکتر محمد معین تا پروفسور مجید سمیعی، امیرهوشنگ ابتهاج و اکبر رادی دارد.
پائیز ۱۳۹۴، همزمان با اجرای طرح پیادهراه فرهنگی میدان تاریخی شهرداری رشت، گالری میدانی مفاخر علم و فرهنگ گیلان شکل گرفت؛ اقدامی که نسل نو را به تأمل درباره هویت تاریخی خود واداشت.
در کنار مفاخر علمی و فرهنگی، نام نیک بزرگانی چون موسیو آرسن میناسیان نیز در حافظه جمعی رشتیان جاودانه است؛ نیکنامی که با تأسیس نخستین داروخانه شبانهروزی و آسایشگاه معلولان، مهر و انسانیت را در این شهر معنا کرد؛ خاطره ی بخشیدن پلیور بافتهشده همسرش به یک بیخانمان، همواره ورد زبان مردم رشت است.
امروز، دوازدهم دیماه، روز رشت است؛ روز پاسداشت شهری که میدان شهرداریاش مأمن تاریخ و معماری است، کتابخانه ملیاش گواه حضور بزرگان علم و ادب چون استادانی محمدتقی بهار، دهخدا، پورداوود، عباس اقبال آشتیانی، دکتر محمد معین، سعید نفیسی و سبزهمیدانش یادآور خانههایی است که شاعران و مبارزان از آن برخاستهاند.
در این روزگاران زمستانی بر مزار سایه شاعر معاصر - مردی لطیف که اگرچه در آلمان چشم از جهان فروبست اما بنا به وصیتش در میان استقبال پرشور ایرانیان در زادگاهش در باغ محتشم رشت به خاک سپرده شد، می ایستیم و زمزمه میکنیم:
نگاه کن/ هنوز آن بلند دور / آن سپیده / آن شکوفه زار انفجار نور / کهربای آرزوست / سپیده ای که جان آدمی هماره در هوای اوست / به بوی یک نفس در آن زلال دم زدن / سزد اگر هزار بار بیافتی از نشیب راه و باز رو نهی بدان فراز /چه فکر می کنی؟ /جهان چو آبگینه شکسته ایست /که سرو راست هم در او /شکسته می نمایدت /چنان نشسته کوه /در کمین دره های این غروب تنگ /که راه بسته می نمایدت /زمان بی کرانه را /تو با شمار گام عمر ما مسنج /به پای او دمی ست /این درنگ درد و رنج /بسان رود /که در نشیب دره سر به سنگ می زند /رونده باش /امید هیچ معجزی ز مرده نیست / زنده باش