به گزارش ایرنا، علیاکبر مهقانی روز دوشنبه در نشست تخصصی «دانشمحور شدن زنجیره گندم تا نان» در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ، گفت: تمامی اتفاقات باید در زمین کشاورز و در سطح ۴۵۰ هزار هکتار اراضی گندمکاری استان رقم بخورد.
وی ادامه داد: ۶۵ درصد کشت گندم در استان به صورت دیم انجام میشود و با توجه به اقلیم متنوع و کمبود منابع آبی، نیازمند تنظیمگری دقیق و علمی هستیم.
مهقانی با اشاره به تولید سالانه ۴۵ هزار تن بذر گندم در استان، افزود: در سال جاری ۱۵۰ طرح تحقیقاتی در مزارع کشاورزان اجرا شده و تمامی ارقام داخلی و وارداتی در نقاط مختلف استان مورد ارزیابی قرار گرفتهاند که هدف سازمان خصوصیسازی بذر و تطبیق ارقام با اقلیمهای مختلف است.
وی از تخصیص ندادن بهموقع یارانه به شرکتهای تولید بذر و حذف یارانه ارقام آبی به عنوان چالشهای جدی یاد کرد و افزود: در شمال استان با شوری خاک و اراضی نامناسب برای کشت گندم مواجه هستیم و کشاورزان ناچار به کشت در این اراضی هستند که این مسائل ناشی از سیاستهای قیمتی و نبود مشوقهای کافی برای کشاورزان است.
معاون جهادکشاورزی گلستان همچنین به نقش بخش خصوصی در ارتقای کیفیت گندم اشاره کرد و گفت: باید کیفیت از سوی مصرفکننده مطالبه شود که نمونه موفق آن همکاری با کارخانهداران آرد از جمله کارخانهای در گرگان است که با کشت قراردادی و انتخاب ارقام مناسب، کیفیت آرد را بهبود دادهاند.
وی به ماده ۷۱ قانون برنامه هفتم توسعه اشاره کرد و گفت: بر اساس این ماده، تمامی محصولات کشاورزی باید شناسهدار و قابل رهگیری شوند ولی ابزار اجرایی برای الزام کشاورزان به اجرای این قانون پیشبینی نشده است.
مهقانی با تاکید بر اینکه تمامی این اقدامات باید در عرصه و با مشارکت کشاورزان و بخش خصوصی انجام شود، خواستار حمایت عملی دولت در تأمین نهادهها، یارانهها و اجرای سیاستهای تشویقی برای ارتقای کیفیت و بهرهوری در زنجیره گندم تا نان شد.
معرفی ارقام مقاوم و کیفی گندم و دانههای روغنی در دستور کار تحقیقات گلستان
معاون پژوهش و فناوری مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان نیز با تاکید بر اهمیت همافزایی میان دانشگاه، مراکز تحقیقاتی و دستگاههای اجرایی، گفت: ضروری است هر بخش از مجموعههای علمی و اجرایی، مسوولیت بخشی از زنجیره کشاورزی را بر عهده بگیرد تا بتوانیم به نتایج مؤثر و کاربردی دست یابیم.
فاطمه شیخ همچنین معرفی ارقام جدید زراعی را مهمترین اولویت مرکز تحقیقات در استان دانست و افزود: در حوزه گندم، جو، حبوبات و دانههای روغنی، اقدامات موثری در حال انجام است و با توجه به شرایط اقلیمی استان، گندم همچنان محصول غالب خواهد بود و در کنار آن، توسعه کشت دانههای روغنی نیز در دستور کار قرار دارد.
وی با اشاره به ظرفیتهای آزمایشگاهی استان در حوزه تعیین کیفیت، اظهار کرد: امکان تمرکز بیشتر بر کیفیت گندم وجود دارد و در زمینه تولید نان کامل نیز که مورد تاکید دانشگاه علوم پزشکی استان است، ارقام مناسبی شناسایی و حتی یک رقم آزادسازی شده که قابلیت تولید نان کامل را دارد.
وی یکی از چالشهای استان را جوانهزنی روی خوشه در پایان فصل و در شرایط بارندگی، بهویژه در شرق استان عنوان کرد و گفت: برای مقابله با این مشکل، نیازمند معرفی ارقام مقاوم به پدیده اسپراتینگ هستیم و با وجود این که این موضوع در دستور کار تحقیقات ملی نیست ولی استان میتواند با مطالبهگری، آن را به جریان بیندازد.
وی یادآور شد: مرکز تحقیقات گلستان در این زمینه دارای ژنپلاسم فنی و حدود ۲۰۰۰ ژنوتیپ است که قابلیت آغاز غربالگری و معرفی ارقام مقاوم با عملکرد بالا را دارد.
شیخ خواستار برنامهریزی و حمایتهای لازم برای بهرهبرداری از ظرفیتهای تحقیقاتی استان در راستای ارتقای امنیت غذایی و بهبود کیفیت محصولات کشاورزی شد.
دانشگاه گرگان آماده هدایت علمی زنجیره گندم تا نان
معاون پژوهش و فناوری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان هم با تاکید بر اهمیت راهبردی نان در کشور، گفت: یکی از مهمترین مسائل کشور، موضوع نان و تولید گندم و آرد است که علاوه بر داشتن جایگاهی مقدس در فرهنگ ایرانی و فراتر از یک ماده غذایی، جنبهای معنوی برای مردم دارد.
محمدشریف شریفزاده همچنین با اشاره به ظرفیتهای استان گلستان در حوزه کشاورزی، افزود: مزیت منطقهای گلستان باعث شده تا این استان در تولید گندم و تنوع صنایع آرد، از استانهای پیشرو کشور باشد با این حال، مسائلی چون میزان یارانه پرداختی، ضایعات و کیفیت نان، در سالهای اخیر به دغدغههای جدی تبدیل شدهاند.
وی با تاکید بر لزوم نگاه زنجیرهای به این حوزه اظهار کرد: برای حل این چالشها باید از مرحله آب و خاک تا تبدیل گندم به آرد و نان، نگاهی یکپارچه و علمی داشته باشیم و دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان این ظرفیت را دارد که به عنوان بازوی علمی، زنجیره آرد و نان را پشتیبانی و هدایت کند.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری گلستان گفت: سالانه حدود ۳۶۰ همت یارانه مستقیم برای نان در کشور پرداخت میشود که نزدیک به ۲۵ درصد آن به ضایعات تبدیل میشود و اگر زنجیره گندم تا نان بهصورت دانشمحور اصلاح شود، بخش قابل توجهی از منابع ملی قابل صیانت و بازگشت به چرخه توسعه خواهد بود.
حسین شیخ ویسی افزود: سالانه حدود ۳۶۰ همت یارانه مستقیم برای نان پرداخت میشود که این عدد قابل توجهی برای اقتصاد و امنیت غذایی کشور است.
وی ادامه داد: با در نظر گرفتن جمعیت کشور و میانگین سرانه مصرف، سالانه حدود ۳۷۴ همت برای تأمین نان هزینه میشود که از این میزان تنها حدود ۱۱ همت بهصورت مستقیم از مصرفکنندگان دریافت میشود و مابقی از منابع عمومی کشور تامین میشود.
وی با بیان اینکه حدود ۲۵ درصد از نان تولیدی کشور به ضایعات تبدیل میشود که معادل حدود ۹۰ همت در سال است، افزود: این رقم برای کشوری که با عدم توازن منابع و مصارف مواجه است، رقم کوچکی محسوب نمیشود و میتواند در صورت مدیریت صحیح، صرف توسعه زیرساختهای علمی، آموزشی و پژوهشی شود.
شیخ ویسی با اشاره به تبعات ضایعات نان گفت: برخی تصور میکنند نان ضایعاتی میتواند در بخش دام مورد استفاده قرار گیرد، در حالی که این موضوع میتواند منجر به بروز بیماریهای جدید در دام و در نهایت تهدید سلامت جامعه شود.
وی گفت: انتظار میرود مراکز علمی حداقل در دو محور اصلی، یعنی شناسایی مسائل واقعی و ارائه راهکارهای کاربردی، نقشآفرینی جدیتری داشته باشند و پژوهشها از کلیگوییهای صرف عبور کرده و به نیازهای واقعی کشور متصل شوند.
در این نشست، شماری از مدیران دستگاهها دارند که تعدادی از استادان دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ، مقالات خود را برلی دانش محور شدن زنجیره گندم تا نان ارائه میدهند.