به گزارش ایرنا، در میان منظومه هنرهای نمایشی، آنجا که مرزهای ادراک و زیباییشناسی به چالش کشیده میشوند، تئاتر معلولان عرصهای است که نه تنها محدودیتها را به فرصت بدل میسازد، بلکه چشماندازی نو به هستی میگشاید. فهیمه بصیری، کارگردان نمایش «رنگ نامرئی» که از یزد به هفتمین جشنواره منطقهای تئاتر افراد دارای معلولیت کویر در کرمان سفر کرده، ورود خود به این حوزه را نه یک اتفاق، بلکه انتخابی آگاهانه و هنری میداند. او هنر را پلی میبیند که میتواند فراتر از حواس پنجگانه، به جوهره ادراک انسان نفوذ کند، تجربهای که از یک لحظه شگرف الهام گرفت؛ جایی که لمس کردن دیوارهای نقاشیشده توسط یک هنرجوی نابینا، زیباترین درک از رنگ آبی را به او هدیه داد.
این مسیر انتخابی، به زعم بصیری، نه یک مسیر یکطرفه حمایتی، بلکه رشد دوطرفهای است که خلاقیت هنری کارگردان را به شکلی محسوس و چشمگیر ارتقا میبخشد. کار کردن با بازیگرانی که جهان را از فیلترهایی متفاوت تجربه میکنند، کارگردان را وادار به توسعه ظرفیتهای نادیده در خود مینماید و او را به سمت انعطاف و خلاقیتی سوق میدهد که در کارگردانیهای متداول کمتر مجال بروز مییابد. این همکاری هنرمندانه، صحنه نمایش را به محلی برای زیستن دوباره و عمیقتر تبدیل میکند؛ جایی که هنرمندان میتوانند در امنترین فضا، با درونیترین و ناگفتهترین مفاهیم خود روبهرو شوند.
فهیمه بصیری، کارگردان نمایش «رنگ نامرئی» روز چهارشنبه با اشاره به این که ورود او به تئاتر معلولین حاصل یک انتخاب آگاهانه و هنری بوده است، افزود که کار با بازیگران دارای معلولیت به شکلی جدی خلاقیت هنری او را افزایش داده و به رشد دوطرفه گروه انجامیده است.
وی با بیان این که تئاتر معلولین در سالهای اخیر توانسته خودباوری و اعتماد به نفس افراد دارای معلولیت را تقویت کند، خاطرنشان کرد: این جریان هنری بستری برای گفتوگو، مواجهه با درون و تعامل مؤثرتر این هنرمندان با جامعه فراهم کرده است.
این کارگردان با اشاره به شکلگیری ایده این اثر نمایشی بیان کرد: نقطه آغاز این نمایشنامه به تجربهای شخصی و تأثیرگذار در جریان فعالیتهای آموزشی او بازمیگشت.
وی گفت: در حال ساخت دکور یک نمایش بودم که هنرجویی نابینا به من معرفی شد و وقتی وارد فضا شد و شروع به لمس دیوارههای حوضی کرد که با رنگهای مختلف نقاشی شده بود، به زیبایی رنگ آبی اشاره کرد و همین موضوع برای من بهشدت شگفتانگیز بود و نگاه تازهای به ادراک جهان پیرامون در ذهنم ایجاد کرد.
وی با تأکید بر این که فعالیت در حوزه تئاتر معلولین برای او حاصل یک انتخاب آگاهانه هنری بوده است، خاطرنشان کرد: این مسیر را با میل شخصی دنبال کرده و کار کردن در کنار افراد دارای معلولیت برای من لذتبخش است، زیرا احساس میکنم این همکاری نهتنها به رشد آنها، بلکه به رشد شخصی و هنری خود من نیز کمک میکند و تجربهای دوطرفه و سازنده را رقم میزند.
خلاقیت هنری در کار با بازیگران دارای معلولیت چند برابر میشود
بصیری با اشاره به تأثیر مستقیم این نوع همکاری بر فرآیند خلاقیت هنری افزود: حضور در چنین فضاهایی امکان تجربههای تازه را فراهم میکند و وقتی در کنار بازیگران دارای معلولیت کار میکنم، خلاقیت هنری من به شکل محسوسی افزایش پیدا میکند و این همکاری باعث میشود ظرفیتهای تازهای در فرآیند کارگردانی برایم آشکار شود.
وی با اشاره به دستاوردهای اجتماعی و فردی تئاتر معلولین تصریح کرد: این جریان هنری تأثیرات ملموسی بر زندگی هنرمندان داشته و آنچه در این سالها به تجربه دیدهام این است که هنر نمایش توانسته خودباوری و اعتماد به نفس افراد دارای معلولیت را افزایش دهد و زمینه تعامل مؤثرتر آنها با جامعه و افراد سالم را فراهم کند.
صحنه نمایش فرصتی برای گفتن ناگفتهها و مواجهه با درون است
وی با تأکید بر نقش تئاتر بهعنوان بستری برای بیان درونیات افزود: فرآیند تمرین و اجرا به بازیگران امکان مواجهه با خود را میدهد و وقتی بازیگران میتوانند درباره موضوعاتی صحبت کنند که پیشتر از بیان آنها پرهیز داشتند یا هرگز فرصتی برای فکر کردن به آنها نداشتند، با اندیشههای خود روبهرو میشوند و همین مواجهه، نگاه آنها به جهان را عمیقتر و زیباتر میکند.
این کارگردان تئاتر با اشاره به تفاوتهای بنیادین کارگردانی در تئاتر معلولین نسبت به سایر تجربههای نمایشی خاطرنشان کرد: این حوزه نیازمند آمادگی و انعطاف بیشتری است.
وی اظهار کرد: تفاوتهای درونی و جسمی بازیگران ایجاب میکند که کارگردان با خلاقیت بالاتر و انعطاف بیشتری به فرآیند تمرین و اجرا نزدیک شود و در تمام مراحل، خود را با شرایط متنوع تطبیق دهد.
بصیری با اشاره به وضعیت تئاتر معلولین در استان یزد تصریح کرد: این حوزه هنوز با جایگاه مطلوب فاصله دارد و تئاتر معلولین در استان ما نیازمند رشد بیشتری است و یکی از موانع اصلی آن، کمبود آموزش تخصصی برای بازیگران و همچنین نبود فرآیند منسجم استعدادیابی در سایر بخشهای تئاتر است.
نمایش «رنگ نامرئی» به کارگردانی فهیمه بصیری از شهر یزد، در چارچوب اجرای آثار شرکتکننده در هفتمین جشنواره منطقهای تئاتر افراد دارای معلولیت کویر در شهر کرمان روی صحنه رفت. این اثر نمایشی در روز سهشنبه دوم دیماه ۱۴۰۴ در بخش صحنهای جشنواره، از ساعت ۹ صبح به مدت ۳۵ دقیقه در پلاتو تئاتر شهر کرمان اجرا شد و میزبان مخاطبان و داوران این رویداد منطقهای بود.
جشنواره منطقهای تئاتر افراد دارای معلولیت، در قالب ۶ منطقه کشور شامل کویر، کاسپین، طلوع، زاگرس، آفتاب و خلیج فارس طراحی شده و هر ساله در یکی از استانهای عضو هر منطقه برگزار میشود.
هدف اصلی این جشنواره، دستیابی به تئاتری قابل دسترس برای همه افراد جامعه، فارغ از تفاوتهای جسمی، ذهنی یا بیانی است.
کرمان، در آذرماه سال گذشته نیز میزبان ششمین دوره این جشنواره بود و با استقبال گسترده مخاطبان و هنرمندان، توانست جایگاه خود را بهعنوان یکی از استانهای پیشرو در حوزه تئاتر معلولان تثبیت کند.
هفتمین دوره جشنواره «کویر» از یکم تا چهارم دیماه در شهر کرمان درحال برگزاری است.