شفقنا- حجت الاسلام و المسلمین هادی سروش در یادداشتی به مناسبت میلاد امام باقر(ع) نوشت: امام باقر(ع) فرمود: «گرفتاری ما با این مردم کم نیست، سنگین است، برای اینکه دعوتشان می کنیم، نمی آیند! و اگر رهایشان کنیم، راهی غیر از ما برای هدایت نیست ؛ بَلِیةُ النَّاسِ عَلَینَا عَظِیمَةٌ إِنْ دَعَوْنَاهُمْ لَمْ یسْتَجِیبُوا لَنَا وَ إِنْ تَرَكْنَاهُمْ لَمْ یهْتَدُوا بِغَیرِنَا».[شیخ مفید، الاشارد۱۶۲]
در این گفتار امام باقر (ع) نکته مهم این است ؛ هدایت شیعه در احکام و اخلاق و باورهای دینی فقط و فقط با راهنمایی های ائمه اطهار(ع) امکان پذیر است. امروز مکاتب مختلف و تفکرات گوناگون از روشنفکری سکولار تا گرایش های سلفی به دین مدعی ارائه “حقیقت” به انسان هستند ! بازگشت و یا فرصت بازگشتن از راه خطاء نه آسان است و نه همیشه امکان پذیر.
راهنمایی های اهلبیت (ع) همواره در دسترس است چرا که آنان در ایفای نقش مسئولیت خویش همواره استوارند. به تعبیر استاد آیت الله جوادی آملی ؛ این حرف ما اهلبیت نیست که ما بگوییم «بگذار تا بیفتد و بیند جزای خویش». آن ذوات مقدسه دیروز و امروز و فردا ها همواره دغدغه هدایت بشریت داشته و دارند.
فرقه ها و نگرش های انحرافی بنام فقه و معنویت
«سدير گويد: زماني كه امام باقر عليه السلام وارد مسجد الحرام ميشد و من خارج ميشدم، دست مرا گرفت و رو بكعبه ايستاد و فرمود: اي سدير همانا مردم مامور شدند كه نزد اين سنگها (كعبه) آيند و گرد آن طواف كنند. سپس نزد ما آيند و ولايت خود را نسبت بما اعلام دارند، و همينست گفته خدا: «همانا من آمرزنده ام آنكه را ايمان آورد و كار شايسته كند و سپس رهبري شود-سوره طه/۸۲» آنگاه با دست بسينه اش اشاره كرد و فرمود: بسوي ولايت ما [رهبري شود]. سپس فرمود: اي سدير: كساني كه مردم را از دين خدا جلوگير ميشوند بتو مينمايم، آنگاه به ابو حنيفه و سفيان ثوري كه در آن زمان جلوگير دين خدا بودند و در مسجد حلقه زده بودند، نگريست و فرمود: اينهايند كه بدون هدايت از جانب خدا و سندي آشكار، از دين خدا جلوگيري مي كنند، همانا اين پليدان اگر در خانه هاي خود نشينند، مردم بگردش افتند و چون كسيرا نيابند كه از خداي تبارك و تعالي و رسولش بآنها خبر دهد، نزد ما آيند، تا ما بآنها از خداي تبارك و تعالي و رسولش خبر دهم.
ثُمَّ نَظَرَ إِلَى أَبِي حَنِيفَةَ وَ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ فِي ذَلِكَ الزَّمَانِ وَ هُمْ حَلَقٌ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ هَؤُلَاءِ الصَّادُّونَ عَنْ دِينِ اللَّهِ بِلَا هُدًى مِنَ اللَّهِ وَ لَا كِتَابٍ مُبِينٍ إِنَّ هَؤُلَاءِ الْأَخَابِثَ لَوْ جَلَسُوا فِي بُيُوتِهِمْ فَجَالَ النَّاسُ فَلَمْ يَجِدُوا أَحَداً يُخْبِرُهُمْ عَنِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ عَنْ رَسُولِهِ ص حَتَّى يَأْتُونَا فَنُخْبِرَهُمْ عَنِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى وَ عَنْ رَسُولِهِ (ص)».[الكافي ؛ ج ١، ص۳۹۲]
علامه مجلسی در شرح این روایت مینویسد:
«ابوحنیفه از فقهای مخالفین، و سفیان ثوری نیز از صوفیان مخالفین است و این روایت دلالت دارد بر آنکه صوفیه در عصر ائمه اطهار علیهمالسلام از دشمنان و مخالفان ایشان بودهاند که همواره مردم را از دین خداوند و هدایتهای اهل بیت علیهمالسلام مانع میشدند. لعنت خداوند بر آنها باد.» [مرآة العقول، ج۴، ص٢٨٨]
مدعیانِ امروزِ فقاهت ، و مدعیانِ امروز معنویت را باید شناخت. “مدعیان فقه و معنویت” ؛ اگر فقه شان خارج از چهارچوب قرآن وعترت باشد، و معنویت شان ، گرچه بنام های جذابِ عرفانی باشد ولی بدون اهلبیت (ع) ؛ نه تنها نتوانسته اند از حقیقتِ فقه و معنویت بهره ای برده و سپس عرضه کنند! بلکه چهره های رهزن دین هستند که با آگاهی و انگیزه بر مسیر باطل میروند ودیگران را می برند! ؛ امام باقر (ع) بر پلیدی درونی آنان تصریح فرمود ! متاسفانه امروز گرفتار این انحرافات بنام فقه و عرفان هستیم!
شیعه و دلدادگی به امامت
محمد بن مسلم به خانه امام باقر (ع) که رسید گریه امانش نمیداد. حضرت از وی پرسیدند:
چرا گریه میکنی؟ عرض کرد: گریهام از دوری شماست؛ راهم دور است، نمیتوانم زیاد پیش شما بمانم و شما را سیر ببینم. حضرت فرمودند: همین که دوست داری نزدیک ما باشی، همین که دوست داری ما را ببینی و نمیتوانی، بدان که خدا از حال دلت خبر دارد، پاداش این حسرت با خود خداست ؛ «أَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ حُبِّكَ قُرْبَنَا وَ النَّظَرَ إِلَيْنَا وَ أَنَّكَ لَا تَقْدِرُ عَلَى ذَلِكَ فَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا فِي قَلْبِكَ وَ جَزَاؤُكَ عَلَيْه..» [کامل الزیارات/۲۷۵]
گرچه وظیفه اقتدای عملی و رفتاری و اخلاقی به رفتار و اخلاقِ حضرات معصومین (ع) است، اما “حب اهلبیت” یک حقیقتِ اصیلی که ریشه درقرآن دارد و نباید با نگاه های امروزی و یا روشنفکرمآبانه مورد بی توجهی قرار گیرد.