به گزارش خبرنگار علمی ایرنا، حجتالاسلام محمدتقی نقدعلی روز دوشنبه در همایش فرصت و ظرفیتهای صادراتی به عراق که در واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی برگزار شد، با اشاره به اهمیت راهبردی روابط تهران - بغداد اظهار داشت: ظرفیتهای اقتصادی، تجاری و اجتماعی عراق میتواند نقش مهمی در توسعه صادرات و آینده اقتصاد ایران ایفا کند.
وی با اشاره به تشکیل گروههای دوستی پارلمانی در ابتدای دوره مجلس یازدهم افزود: در همان روزهای ابتدایی، گروههای دوستی پارلمانی ایران با عراق، نیجریه و کرواسی تشکیل شد و بنده افتخار خدمتگزاری به اعضای این گروهها را داشتم، اما تشکیل گروه دوستی ایران و عراق همزمان با سالهای پایانی فعالیت مجلس عراق بود و این موضوع مانع از تحقق کامل اهداف مورد انتظار شد.
رئیس گروه دوستی پارلمانی ایران و عراق ادامه داد: با وجود برگزاری سفرهای متعدد نمایندگان مجلس عراق به ایران و انجام نشستهایی در قالب گروههای دوستی، کمیسیونی و فراکسیونی، به دلیل نزدیک شدن به انتخابات عراق و فضای سیاسی حاکم بر آن، فرصت کافی برای تعمیق همکاریهای پارلمانی فراهم نشد.
نقدعلی با اشاره به تحولات سیاسی عراق تصریح کرد: جریانهای وابسته به استکبار جهانی تلاش داشتند مجلسی در عراق شکل بگیرد که همراهی لازم با جمهوری اسلامی ایران نداشته باشد، اما برخلاف محاسبات آنان، نتایج انتخابات عراق نشان داد که این پروژه شکست خورده و جلوهای از قدرت الهی در این کشور نمایان شد.
وی در ادامه با اشاره به تحولات منطقه، بهویژه غزه، اظهار داشت: معیار اصلی پیروزی و شکست، صرفاً شاخصهای ظاهری نیست، بلکه سرمایه اجتماعی یک جریان اهمیت اساسی دارد. امروز اگرچه مردم غزه در شرایط سخت و در میان خرابهها زندگی میکنند، اما بیش از دو و نیم میلیون نفر از آنان حامی جریان مقاومت هستند و این خود مصداق پیروزی است.
رئیس گروه دوستی پارلمانی ایران و عراق با تأکید بر ضرورت حفظ سرمایه اجتماعی در داخل کشور گفت: اگر در جمهوری اسلامی ایران خواهان تداوم مسیر هستیم، نباید اجازه دهیم سرمایه اجتماعی دچار آسیب شود. در برخی حوزهها شاهد سرمایهسوزی هستیم و بخشهایی که میتوانست موجب سرمایهافزایی شود، مورد غفلت قرار گرفته است.
نقدعلی با اشاره به ظرفیتهای گسترده عراق در حوزه تجارت و همکاریهای اقتصادی افزود: ظرفیتهای بینظیری در روابط ایران و عراق وجود دارد؛ از جمله حضور میلیونها زائر در بازههای زمانی مشخص که میتواند فرصتهای بزرگی در حوزه حملونقل، تبادلات مالی و تجارت ایجاد کند.
وی نقش مجلس را در این زمینه مهم دانست و گفت: یکی از وظایف مهم قوه مقننه، اصلاح قوانین مزاحم و فعالسازی ظرفیتهای قانونی است. اگرچه گفته میشود کشور با تورم قوانین مواجه است، اما بسیاری از قوانین موجود نیازمند اصلاح هستند و در عمل گرههایی در مسیر تولید، صادرات و تجارت ایجاد کردهاند.
رئیس گروه دوستی پارلمانی ایران و عراق با اشاره به اصلاح قانون تعزیرات در کمیسیون قضایی مجلس افزود: در همین راستا، اصلاح قانون تعزیرات با دریافت نظرات فعالان اقتصادی در دستور کار قرار گرفت و نشستهای مفصلی با حضور نمایندگان بخش خصوصی برگزار شد.
نقدعلی همچنین به نقش دیپلماسی اقتصادی اشاره کرد و گفت: استفاده از ظرفیتهای دیپلماتیک و رایزنیهای سیاسی برای توسعه روابط اقتصادی ضروری است، این در حالی است که در حوزه اجرا با خلأهای جدی مواجه هستیم؛ بهگونهای که در دو سال اخیر ایران در عراق رایزن اقتصادی نداشته و مدت مأموریت سفیر عراق در تهران نیز به پایان رسیده است.
وی در پایان با اشاره به ظرفیتهای صادراتی استان اصفهان، بهویژه در حوزه گلهای زینتی و صنایع بستهبندی، خاطرنشان کرد: کیفیت تولید و بستهبندی میتواند نقش مهمی در افزایش جذابیت کالاهای ایرانی در بازارهای خارجی ایفا کند و این موضوع نیازمند توجه جدی دستگاههای اجرایی است.
در ادامه این همایش هدایتی، عضو شتابدهنده صادراتی «الفرات» با تأکید بر اهمیت بازار عراق اظهار کرد: عراق کشوری با بیش از ۵۰ میلیون نفر جمعیت، اقتصادی در حال بازسازی، وابستگی بالا به واردات کالا و خدمات و مهمتر از همه دارای قرابت فرهنگی، اجتماعی، مذهبی و تاریخی با جمهوری اسلامی ایران است.
وی افزود: با وجود این همه مزیت، باید صادقانه بپرسیم چرا هنوز سهم ایران از بازار عراق متناسب با ظرفیتهای واقعی ما نیست، چرا بسیاری از صادرکنندگان تنها با یک یا دو تجربه ناموفق از این بازار خارج میشوند و چرا برخی قراردادها بهجای تبدیل شدن به همکاری پایدار، به تجربههایی پرهزینه بدل میشوند.
عضو شتابدهنده صادراتی «الفرات» تصریح کرد: پاسخ این پرسشها را باید در روش ورود به صادرات جستوجو کرد، نه در اصل بازار. صادرات امروز، بهویژه صادرات به عراق، دیگر یک فعالیت مقطعی یا فردمحور نیست؛ صادرات موفق نیازمند دانش، ساختار، شبکه و همراهی مستمر است. در همین نقطه است که مفهوم «شتابدهی صادراتی» بهعنوان یک رویکرد نوین و اثربخش مطرح میشود.
هدایتی ادامه داد: در مدل شتابدهی صادراتی، هدف ما صرفاً معرفی شرکتها به بازار نیست، بلکه به دنبال «ساخت صادرکننده» هستیم؛ صادرکنندهای که بازار هدف را بشناسد، ذائقه مصرفکننده عراقی را درک کند، با قوانین گمرکی، استانداردها و فرایندهای عراق آشنا باشد، شریک تجاری را آگاهانه انتخاب کند، قراردادها را بهصورت حرفهای و حقوقی تنظیم کند و مهمتر از همه توان ماندگاری و توسعه در بازار را داشته باشد.
وی با اشاره به شکلگیری این مجموعه گفت: بر همین اساس شتابدهنده صادراتی الفرات با نگاهی کاملاً متفاوت، عملیاتی و تجربهمحور و با مشارکت دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیک این مسیر را آغاز کرد تا پیوندی واقعی میان آموزش دانشگاهی، تجربه میدانی، نیاز بازار و زیستبوم صادرات ایجاد کند. ما به این باور رسیدهایم که اگر آموزش را از بازار جدا کنیم، قطعاً خروجی نخواهد داشت و اگر بازار بدون آموزش و راهبری رها شود، مسیر پرریسک و ناپایداری خواهد داشت.
عضو شتابدهنده صادراتی «الفرات» با اشاره به تنوع فرصتهای موجود در عراق بیان کرد: فرصتهای صادراتی عراق بسیار گسترده است؛ از صنایع غذایی و مصالح ساختمانی گرفته تا تجهیزات پزشکی، صنایع خلاق، صنایعدستی، خدمات آموزشی، خدمات فنی و فعالیتهای دانشبنیان. با این حال، بهرهبرداری از این فرصتها بدون شناخت دقیق استانها، شهرها، ساختار توزیع، بازیگران محلی و فرهنگ کسبوکار عراق عملاً ممکن نیست. بازار بغداد با بصره تفاوتهای جدی دارد، نجف و کربلا منطق و شرایط خاص خود را دارند و اقلیم کردستان نیز دارای ساختار و قواعد متفاوتی است.
هدایتی تأکید کرد: شتابدهی صادراتی دقیقاً برای پاسخ به همین پیچیدگیها طراحی شده است. به همین دلیل در رویداد شتابدهی صادراتی که در ادامه این مسیر برگزار میشود، شرکتکنندگان وارد یک فرایند چندمرحلهای خواهند شد که شامل آموزش تخصصی صادرات به عراق، منتورینگ توسط فعالان باتجربه بازار، ارزیابی آمادگی صادراتی شرکتها، شبکهسازی هدفمند با بازیگران واقعی بازار و در نهایت ورود کنترلشده و حرفهای به بازار عراق است.
هدفگذاری دانشگاه آزاد برای حضور شرکتهای فناور در بازار عراق
اسماعیل زینالی، رئیس واحد الکترونیک دانشگاه آزاد اسلامی از دیگر سخنرانان این همایش نیز با اشاره به برنامه تحولی دانشگاه آزاد اظهار کرد: بحث اصلی ما استفاده از فرصتها و اجرای یک برنامه تحولی در حوزه شرکتهای فناور است؛ شرکتهایی که محصولاتی تولید میکنند که بتواند علاوه بر پاسخگویی به نیاز بازار داخلی، در برخی حوزهها به بازارهای صادراتی و بینالمللی نیز ورود کند.
وی افزود: هدف این برنامه آن است که بتوانیم نقش مؤثری در توسعه بازار صنعتگران، تولیدکنندگان، اصناف، شرکتها و صاحبان صنایع ایفا کنیم؛ حتی آن دسته از مجموعههایی که در حوزه بازاریابی فعالیت دارند، بتوانند از این ظرفیت برای گسترش بازار خود استفاده کنند.
رئیس واحد الکترونیک دانشگاه آزاد اسلامی با تأکید بر حمایتهای دانشگاه از این برنامه تصریح کرد: دانشگاه آزاد اسلامی حمایت بسیار خوبی از این طرح داشت که موجب شد در مدت زمان کوتاهی بتوانیم این برنامه را اجرایی کنیم.
زینالی یادآورشد: در این مسیر، معاونت پژوهشی و فناوری دانشگاه و همکاران آن، واحد الکترونیک، همکاران واحد و همچنین شتابدهنده «الفرات» که در مرکز رشد دانشگاه آزاد واحد الکترونیک مستقر است، بهصورت شبانهروزی تلاش کردند تا این برنامه به شکل منسجم پیش برود.