شفقنا- همایش ملی «مکتب و سیره پیامبر اعظم (ص)؛ علوم انسانی اسلامی انسان ساز و جامعه پرداز» صبح امروز با حضور بیت حضرت آیت الله جوادی آملی، معاون پژوهشی وزیر علوم، حجت الاسلام سعیدرضا عاملی و اهل علم در پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برگزار شد.

برای مشاهده تصاویر اینجا کلیک کنید.

گزارش خبرنگار شفقنا از این همایش را در ادامه بخوانید:

مرتضی جوادی آملی: حوزه اجتهاد نیازمند نوآوری و بازبینی کامل است

سعیدی روشن: اگر روند هشدارآمیز اقتصادی پیش رود جامعه با مخاطرات جدی مواجه خواهد شد

به گزارش شفقنا، حجت الاسلام سعیدی روشن در این همایش ملی اظهار داشت: وحدت حوزه و دانشگاه یک پروژه نیست که یک بار انجام بگیرد و به اتمام برسد بلکه یک پروسه اجتماعی است.

وی گفت: امروز روابط خیلی مطلوبی میان دانشگاه ها و حوزه و نیز عالمان دانشگاه، سیاست گذاران دانشگاه و همچنین حوزه و میان استادان محققان حوزه و دانشگاه برقرار است و البته می بایست افزون تر شود.

رئیس پژوهشگاه حوزه و دانشگاه با اشاره به نامگذاری امسال به نام پیامبر اکرم (ص) از سوی دولت چهاردهم گفت:  خدای متعال فرمود: «قد جاءکم من الله نور و کتاب مبین». بعضی از بزرگان فرمودند که این نور همان پیامبر گرامی اسلام است و کتاب همان کتاب قانون است و دستورالعمل الهی حاوی مجموعه معارف الهی و برای حیات فردی و اجتماعی انسان هست.

وی افزود: پیامبر با جاهلیت فکری و اعتقادی مبارزه کرد، خرافه ها را از بین برد، علم آورد عقل های مدفون رو زنده کرد، فطرت ها را بیدار نمود، با جاهلیت فکری و اعتقادی مبارزه کرد و ان روال جاهلی را تبدیل به بیداری توحیدی کرد. پیامبر با نظامات و سنت های جاهلی که مردم را برده زورمداران و ثروت داران قرار داده بود، نظام طبقاتی تلخ که گروهی در طبقات پایین و گروهی در طبقات بالا قرار می گرفتند به هم زد. توحید اجتماعی در این بعد تحقق پیدا کرد که همگان مانند دانه های شانه ها در پیشگاه الهی برابرند و فضیلت به تقواست.

وی افزود: پیامبر گرامی اسلام با ارزش های جاهلی و باطل، رفتارهای نامطلوب عصبیة الجامعه مبارزه کرد، نابخردی های رفتاری و ارزشی را تبدیل به هنجارهای اخلاقی کرد و انسان ها را «حرّ» تربیت کرد. زادی انسان ها به این است که انسان ها فقط بنده خدا باشند نه بنده همه.

رئیس پژوهشگاه حوزه و دانشگاه گفت: کار پیامبر این بود که انسان را از تنگنای حیات محدود دنیا بیرون اورده و چشم انداز وسیعی را در پیش روی او قرار دهد. به رغم برخی ویژگی های دیگر که در شعر و نثر جاهلی وجود دارد یک نکته ی پنهانی که دائم و دائم و پیوسته جاهلیت را رنج می دهد نومیدی از حیات سپنجی است. کاری که پیامبر کرد گفت نه مرگ نابودی نیست بلکه انتقال به حیات دیگری است. این چنان بود که پیامبر دنیای نویی را با جهان بینی نو به جهان بشریت عرضه کرد و مدنیتی را پدید آورد که تا آن زمان بی سابقه بود.

وی ادامه داد: قرآن میراث مانای پیامبر گرامی اسلام است و راه نجات امت اسلام و همه بشریت بازگشت به قرآن است. قرآن خط سیر و حرکت و جریان تاریخ را در دو مدار حق و باطل قرار می دهد. ارزیابی قرآن از نظام تکوینی عالم این است که باطل جولان دارد ولی مانند کف خروشان هنگام سیل یا کف جوشان ظرف هایی است که فلزات را درون آن می جوشانند. کف ها رفتنی اند اما آنچه که نافع به حال آدمیان هست ماندنی است.

سعیدی روشن با بیان اینکه تکیه بر خدا و صبر به معنای دست گذاشتن روی دست نیست، گفت: تلاش مومنانه جواب می دهد و پیروزی می آورد.

وی خاطرنشان کرد: با پیامبر گرامی اسلام میثاق می بندیم که قرآن را پاس بداریم، به قرآن برگردیم، به قوانین الهی قرآن و به توحید قرآن که اساس توحید قرآن نظامات اجتماعی صالح است و بنای یک محیطی است که در آن، انسان ها ساخته شوند.

وی تاکید کرد: توحید یک امر ذهنی محض نیست بلکه یک اعتقاد تعهدآور و مسئولیت زایی است که خود پیامبر را از وقتی که به پیامبری رسید خواب راحت را از او گرفت.

وی این سوال را مطرح کرد که آیا امروز یافته های علمی ما مرتبط با واقعیت های عینی جامعه هست؟ آیا ما لازم ها و لازم ترها و آنی ترها را توجه می کنیم یا ما گرفتار برخی از سنت های علمی هستیم که از دویست – سیصد سال قبل از جای دیگر به ما منتقل شده است؟ دیدگاه ها یا مفروضاتی که مبتنی بر تجربه گرایی، رویکرد پوزیتیوستی در واقع علم و نظریه را با واقع جدا کرد، نظریه را با محیط تولید نظریه و اقتضائات آن محیط جدا کرد.

وی ادامه داد: گویا ما ناخواسته گرفتار این باوریم در حالی که امروز به درستی بعضی از فیلسوفان علم موکدا بیان می کنند که نظریه ها بریده و منفصل از محیط تولید، ارزش ها، فرهنگ، تاریخ، جامعه و باورها جدا نیستند یک رابطه دو سویه ای است میان نظریه و به اصطلاح محل تولید نظریه به ویژه در علوم اجتماعی.

وی افزود: سنت دیگری که از دوران تجربه گرایی در محیط های علمی ما خواسته یا ناخواسته به جا مانده، جدایی واقعیت از ارزش است.  این هر دو مقوله امروز از دید فیلسوفان علم ناصحیح است.

وی با بیان اینکه مسائل اجتماعی سطوح مختلفی دارد، گفت: مسائل علمی یک جامعه برخی جزو مسائل زیربنایی و به اصطلاح علوم پایه تلقی می شود و دیربازده است، برخی مسائل کاربردی، آنی، گشایشگر و اداره کننده امور اجتماع هست. امروز پرسش من این است که جایگاه ما به عنوان حوزه و جایگاه ما به عنوان دانشگاه در ارتباط با اداره جامعه چیست؟ آیا ما رسالت و مسئولیتی در ارتباط با مسائل اقتصاد، حکمرانی، سیاست گذاری، مسائل اجتماعی و تربیتی و فرهنگی نداریم؟ چرا عالمان حوزه و دانشگاه این رابطه را برقرار نمی کنند؟

وی تاکید کرد: ما دنباله رو جریانی هستیم که خواه ناخواه در ما اثر گذاشته است. ما باید در آموزش های خود تجدید نظر کنیم. به اعتقاد بنده، «طرح کاد» بهترین طرح بود که منقطع شد.

وی خطاب به معاون وزیر علوم گفت: ما در دانشگاه به خصوص در رشته های علوم اجتماعی نیاز به آزمایشگاه داریم، وقتی تقاضا می کنیم به آزمایشگاه نیاز داریم، حتی مسئولان وزارت علوم تعجب می کنند یا سازمان برنامه و بودجه حرف ما را متوجه نمی شوند در حالی که علوم انسانی در حوزه های روان شناسی، جامعه شناسی و اقتصاد به آزمایشگاه نیاز دارد.

وی با بیان اینکه تئوری هایی که دانشمندان و دانشجویان ما خواندند با زاد و بوم زیست اجتماعی ما ملازم نیست، گفت: اگر حوزویان ما در نیابند که نظام اسلامی چه نیازهای دینی برای اداره جامعه دارد، زیربناهای تمدن نوین اسلامی به جایی نمی رسد.

سعیدی روشن تاکید کرد: حوزه ی فرهنگ، اقتصاد و حکمرانی اجتماعی نیازمند بازبینی درونی است و داده های بیرونی چه در حوزه اقتصاد چه در حوزه سیاست و حکمرانی چه در حوزه فرهنگ مناسب با واقعیت های جامعه ما نیست. بگذارید به خطوط قرمز نرسیم اگر این روند اقتصادی هشدار آمیز پیش برود بر اساس سیاست های مقوله بندی های بیرونی جامعه را با مخاطرات جدی مواجه خواهد کرد. بیایید و بیاییم از دانشمندان و متخصصان خود بر اساس مبانی دینی مبانی علمی راهکار بخواهیم.

حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضی جوادی آملی در همایش ملی «مکتب و سیره پیامبر اعظم (ص)؛ علوم انسانی اسلامی انسان ساز و جامعه پرداز» که صبح امروز در تالار بیان پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برگزار شد اظهار داشت: گرچه واژه «تحقیق»، تحقیق در مسئله است اما به لحاظ هستی شناسی و جهان بینی وحیانی، جهان، حق است و از حق مطلق صادر شده و هر موجودی سهمی از حق را دارد و افراد هم این امکان را دارند که به حق نزدیک و بلکه نائل شوند. معنای تحقیق هم این است که حق را بشناسیم، به حق بیابیم و نظام حقانی را براساس حق اداره کنیم.

وی ادامه داد:  در جمع نخبگانی و پژوهشگران همواره سه پرسش اساسی مطرح می شود، پرسش اول آن است که آیا نظام اسلامی بر مبنای مکتب وحیانی توانایی انسان سازی و به سامان رساندن جامعه انسانی و تحقق وعده الهی را دارد؟ آیا می توانیم انسانی بسازیم که به کرامت خویش دست پیدا کند و به حق و عدل برسد؟ باید امکان آن را براساس گزاره های وحیانی فراهم کنیم.

وی ادامه داد: آیا یک مکتب با پیشینه هزار و ۴۰۰ سال قبل با پیشرفتهای کنونی توافقی دارد و امکان ساخت جامعه بر این امر وجود دارد؟ پژوهش های فراوانی در این ۴۰ – ۵۰ سال انجام شد ولی هنوز جای کار فراوان دارد و پااین مسئله باید نزد محققان و پژوهشگران باز شود و براساس منابع وحیانی پاسخ ها فراهم شود.

جوادی آملی با بیان اینکه ما هنوز معارف وحیانی را هم از نظر وسعت و هم از نظر عمق نشناختیم گفت: علامه جوادی آملی فرمودند که ۲۵ درصد از منابع وحیانی به حوزه ها آمده و اگر همه این منابع در اختیار قرار می گرفت ما امکان وسیعی داشتیم که مسائل و چالش ها را حل کنیم. بنابراین وسعت و عمق منابع دینی اسلام این امکان را به ما می دهد که تحقیق را وسیع تر و پردامنه تر کنیم و امکانات مناسبی را برای پاسخ دادن به این پرسش فراهم آوریم.

وی گفت: پرسش دیگر آن است که آیا نظاماتی که امروز در جامعه جهانی وجود دارند در حل مسائل اجتماع موفق نبوده اند؟ آیا قصور و ضعفی در این نظامات مشاهده نمی شود؟

وی تصریح کرد: پرسش مهم دیگر آن است اگر شما مدعی هستید که اسلام به لحاظ معارف، حقایق و آموزه‌های ارزشمندی که برای جامعه بشری آورده است، این امکان را دارد که بتواند شیوه شایسته تری را ایجاد کند و مکتب انسان ساز بسازد و جامعه در پناه آن امنیت و آرامش داشته باشد باید گفت چگونه مکتب اسلام می تواند در فضای کنونی مشکلات را یببیند و برای مشکلات و مسائل پاسخ داشته باشد؟ و پاسخ این پرسش اجتهاد است.

جوادی آملی بیان کرد: سلاح اجتهاد در دوران ما بسیار کند شده است و با سلاح کند اجتهاد فعلی، نمی توان از حقیقتی که برای ما رسیده است، بتوان مکتبی تولید کرد که مسائل انسان را برطرف و به جامعه سازی بپردازد.

وی تصریح کرد: «دیوان سالاری» یکی از مشکل ترین مسائلی است که الان در نظام ما دارد کارشکنی می کند و این معارف را زیر سئوال می برد. ما گاهی اوقات در حوزه عقل عملی مشکل داریم و به عقل نظری اشکال می کنیم. امروز سلاح اجتهاد با وضعیتی که حوزه و دانشگاه ما دارد، کند است و قدرت دسترسی به منابع را ندارد و با مشکلات نمی تواند روبرو شود؛ بنابراین اجتهاد نیازمند بازبینی کامل و نوآوری است.

وی با بیان اینکه عقل قرآنی نقش آفرین است، گفت: اصل امکان اینکه براساس مکتب وحیانی پیامبر (ص) بتوانیم حکومتی را بنا کنیم تا در مقابل همه نظامات دنیا سخن بگوید زیر سؤال رفته است و در ابتدا باید برای این پرسشها پاسخی متقن داشته باشیم.

اعرافی:  مرزهای فقه و فلسفه باید توسعه یابد

آیت الله اعرافی در همایش مکتب و سیره پیامبر اعظم (ص) که در پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برگزار شد، تعامل و هم افزایی حوزه و دانشگاه را راز پیشرفت و تعالی کشور دانست و گفت: ما به عنوان حوزه علمیه بر این عهد پایبند هستیم.

وی الزامات عمیق میان علم و دین را یادآور شد و بیان داشت: کارهای فراوانی در دهه های اخیر بویژه در زمینه علوم انسانی انجام شده است از جمله این پژوهشگاه بیش از ۸۰۰ اثر در حدود ۱۰ قلمرو علوم انسانی با رویکرد اسلامی عرضه کرده است.

مدیر حوزه های علمیه افزود: یکی از این الزامات، تببین کامل از نظریه های علم انسانی اسلامی و روابط علم و علوم اسلامی و معارف اسلامی که تحقیقات زیادی در همین پژوهشگاه انجام شده است اما این قلمرو نیاز به تحقیقات بیشتر دارد.

وی توسعه روش شناسی و متدولوژی تطبیق و ارزیابی مباحث علم و دین در محورهای مشترک را دومین الزام عمیق میان علم و دین عنوان کرد و افزود: رابطه این گزاره ها گاهی تائید، گاهی تقابل و گاهی سکوت است.

وی با بیان اینکه در اصول دو نوع قواعد و مناهج داریم، گفت: یکسری قواعد ما ویژه فقه است مانند اصول عملیه اما بسیاری از قواعد ما در اصول قواعدی است که یا بالفعل مشترک است یا بالقوة مشترک است ولو اینکه ادبیات اصول ما اختصاص به فقه دارد.

وی تاکید کرد: ما در زمینه روش شناسی در ارزیابی تطبیقی و مقارنه بین آنچه در علم و دین آمده، خلا جدی داریم.

وی الزام سوم را توسعه فقه دانست و ادامه داد: تحولات زندگی بشر و پیدایش پرسش‌های جدید یکی از عوامل تطور فقه است و دفتر فقه معاصر حوزه تلاش کرد تا موضوعات نو را در عمق درس های خارج بیاورد.

وی  الزام چهارم را توسعه مباحث فلسفی عنوان کرد و افزود: در این حوزه اقداماتی انجام شده است اما نیازمند تحولات بنیادین است. امسال مصوبه رسمیت دادن به متون گوناگونی که تدریس می شود را گرفتیم. همچنین مصوبه دیگری با عنوان درس خارج تحقیقی غیر فقه و اصول در جهت توسعه مباحث فلسفی را اخذ کردیم و آیین نامه آن در حال تهیه است.

وی با بیان اینکه حوزه و دانشگاه هرگز از هم جدا نخواهند شد، گفت: الزام پنجم، امتداد اجتماعی فلسفه و توسعه فلسفه‌های مضاف است که باید به تجربیات بشر در این حوزه توجه کنیم.

وی ادامه داد: الزام ششم توسعه تفسیر قرآن و فقه‌ الحدیث ناظر به علوم انسانی  و پرسش های جدید است است که علی‌رغم اقدامات فراوان از جمله تفسیر تسنیم و تفاسیر موضوعی و نیز تفسیر المیزان علامه طباطبایی، در این زمینه کم ‌کاری‌هایی شده است.

وی هفتمین الزام را نظام‌سازی دانست و بیان کرد: هشتمین الزام، روش‌ و منهج امتدادبخشی و بازتاب دادن نظامات اسلام در ساخته‌های بشری است که نیازمند توجه جدی است.

اعرافی نهمین الزام را تحقیقات میدانی دانست و تصریح کرد: بهره‌گیری از دستاوردهای علوم اسلامی در تبلیغ، تبیین و پیاده‌ سازی احکام دینی دهمین الزام است.

ابطحی: مردم به ساختارهای اجرایی کشور اعتماد ندارند

دکتر سیدمهدی ابطحی در همایش ملی «مکتب و سیره پیامبر اعظم (ص)؛ علوم انسانی اسلامی انسان ساز و جامعه پرداز» که در پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برگزار شد، با بیان اینکه  اینقدر امور فوری دیده می شود که امور مهم دیده نمی شود، به ابرچالش های کشور اشاره کرد و اظهار داشت: آب، ناترازی انرژی، آلودگی هوا، فرونشست زمین ابرچالش های ایران هستند.

وی افزود: وقتی دانشگاه صنعتی اصفهان بودم از رئیس دانشگاه ای تی اچ زوریخ درخواست کردم با هم کار پژوهشی بکنیم گفت مثلا؟ گفتم: آلودگی هوا. گفت: این یک مسئله مهندسی حل شده در دنیاست، اراده کنید، منشا آن را پیدا کنید حل می شود.

معاون پژوهشی وزیر علوم ادامه داد: این ابرچالش ها که عرض شد، مسئله حل شده است نه موضوع پژوهش. اینها موضوع اقدام است.

وی احساس خود از ابرچالش های ایران را اینگونه بیان کرد: من ۶ بار عزل و ۷ بار نصب شدم، هیچ یک از مدیران من نگفتند که به امور مردم نرسید، فضای سوء استفاده را باز کن و مسئله «من» را مقدم بدان بلکه تاکید داشتند مسئله محقق و دانشجو را حل کن. اما مردم این باور را ندارند و به ما مجریان به عنوان آدم های دلسوزی که نسبت به انها توجه داریم نگاه نمی کنند و ابرچالش اولی که من حس می کنم در ایران وجود دارد عدم اعتماد به ساختارهای اجرایی کشور است.

وی با اشاره به تعدد گسترده دانشگاه ها و پژوهشگاه های کشور گفت: الان شورای انقلاب فرهنگی دنبال ساماندهی  دانشگاه ها و پژوهشگاه هاست. این مراکز و پارک های علم و فناوری اینقدر بی رویه رشد کردند که هر کمکی می خواهیم به این مجموعه ها بکنیم اینقدر گسترده است که ممکن نیست.

وی با بیان اینکه مفهوم منافع ملی در کشور گم شده است، گفت: منابع کشور کم نیست، گستره ای نامناسب برای اینکه منافع ملی شناخته نشده توزیع می شود. به بیان دیگر، افراد در همه سطوح در حوزه خود فشار می آورند.

وی گفت: به نظر من  ابرچالش بعدی این است که قوانین در مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی خوب نوشته می شود، رویه ها خوب نوشته می شوند اما درست فهم نمی شوند. مثلا قانونی برای چیز دیگری نوشته شده به سمت دیگری می رود یا پایش نمی شود.

ابطحی به عنوان نمونه به طرح کاد که در زمان شهید رجایی نوشته شد اشاره و عنوان کرد: «طرح کاد» طرح خوبی بود اما اینقدر بد اجرا شد که دیگه رها کردند حتی راجع به امنیت بچه هم فکر نشد.

وی افزود: قانون اینقدر بد فهمیده می شود که سطوح دانشمند ما بد می فهمد. مثلا  قانون جهش اقتصاد دانش بنیان برای صنعت نوشته شده است. به صنعت می گوید قرن بیستم صنایع آرندی های بزرگ تشکیل می دهند برای اینکه رشد کنند بعد در قرن بیست و یکم می فهمند که این اشتباه است لذا آرندی بزرگ کم کم محافظه کار می شود و می شود پاسبان خط تولید. باید بروند از جوانان برای تشکیل شرکت های نوپا کمک بگیرند و این شد که آی بی ام که بزرگترین آرندی را داشت شکست خورد و مایکروسافت که نوآوری را باز می کرد موفق شد. قانون جهش را نوشتند و گفتند که بروید در دانشگاه ها مستقر شوید و از این دانش دانشگاهیان برای توسعه استفاده کنید. حالا چه اتفاقی افتاده که الان قانون جهش شده قانون تامین مالی دانشگاه؟ یعنی عالی ترین سطح آموزش عالی ما در جایی که شان آن حل مسئله است دنبال این است که مسئله اش را در سطح پائینی حل کند.

وی به آفت کمّی نگری در ارزشیابی ها اشاره کرد و افزود: ما در ارزشیابی ها اینقدر نگاه کمّی داریم که به جای اینکه ارزشیابی های ما انگیزه های ارتقای کیفی بده چک لیستی برای پرکردن افراد می شود.

وی بیان کرد: اگر شناخت عمیقی از روابط بین الملل وجود نداشته باشد ضرر کردیم. دنیا را شرکت ها اداره می کنند نه دولت ها. همین است که می روید با شرکتی که با یک دولتی در شرق مناسبات خوبی دارد قرارداد می بندید، اما پول نفت را نمی دهد. چرا؟ چون تعاملات جهانی شرق و غرب از طریق شرکت ها را آنها اداره می کنند. برای حل مسئله به جای دستگاه دیپلماسی  باید فناوران و دانشمندان ما بروند. این روابط خارجی هم وقتی دست این مجموعه های علمی نباشد، تعهدات شرکتی جلوی مناسبات دولتی را می گیرد.

ابطحی با طرح این مسئله که چرا ترافیک تهران هنوز حل نشده است؟ گفت: بهترین مدیرای اجرایی کشور از اول انقلاب تا الان شهردار تهران شدند و خیلی هم قوی بودند و کار کردند اما چرا ترافیک حل نمی شود؟ چون مسئله را داخل مسئله می خواهد حل کند. می خواهد ترافیک را حل کند، خیابان می کشد، بدتر می شود. در بحث های تئوری می گویند ریشه آن را پیدا کنید. ریشه آن مثلا عدم عدالت آموزشی است، فردی از شرق تهران برای مدرسه می خواهد برود غرب تهران و بالعکس. همین سبب اضافه شدن سفر می شود.

وی با بیان اینکه سنجش های محدودکننده راه حل ابرچالش ها نیست، گفت: خیلی خروجی های مکتوب بیرون می آید  اما این خروجی ها تعریف نمی شود. ورود اندیشمندان حوزه علوم انسانی به مسائل بزرگ به صورت گروه های بزرگ اندیشه و دادن راهکارهایی که گفتند راه حل این مسائل است.

سعیدرضا عاملی: نظام دیوان‌سالاری کشور کشنده و نیازمند اصلاح است

حجت‌الاسلام والمسلمین سیدسعیدرضا عاملی، رئیس شورای تحول و ارتقای علوم انسانی در همایش ملی «مکتب و سیره پیامبر اعظم(ص)؛ علوم انسانی اسلامی انسان‌ساز و جامعه‌پرداز» که پنجشنبه، ۲۷ آذرماه در سالن بیان پژوهشگاه حوزه و دانشگاه قم برگزار شد، روز وحدت حوزه و دانشگاه را تبریک گفت و از زحمات دکتر سعیدی روشن برای برگزاری این همایش قدردانی کرد.

وی با اشاره به پیشینه پژوهشگا حوزه و دانشگاه که از سال ۱۳۶۱ با تلاش آیت الله مصباح شکل گرفته است، تأکید کرد: پژوهشگاه‌ها باید در مسیر نوآوری و پیشرفت حرکت کنند، مخصوصاً در حوزه‌های نوینی چون فضای مجازی و هوش مصنوعی.

وی با اشاره به اینکه حضور ۲ میلیارد مسلمان در جهان نشان‌دهنده وجود نگرش جهانی در پیام خداوند است که جهانی شده است، بیان کرد: داشتن نگرش ملی‌گرایی و نگاه بین‌المللی ضرورت امروز کشور است و اگر نگرش ملی‌گرایی را کنار بگذاریم بدون شک به خودتحریمی خواهیم رسید.

وی افزود: سخن گفتن از پایداری اندیشه‌های الهی نیز ضرورت امروز کشور است زیرا مومنان هویت‌های ماندگار و ثابت دارند درحالیکه هویت‌های مختلف می‌آیند و می‌روند و ماندگار نیستند.

رئیس شورای تحول و ارتقاء علوم انسانی گفت: اولین بروز دین و علم، عقل و ایمان در زمانه ما ظهور انقلاب اسلامی بود و این انقلاب به‌تنهایی روز وحدت بود زیرا همه اقشار در پیروزی انقلاب کنار هم بودند و اگر همه اقشار جامعه کنارهم نبودند انقلابی شکل نمی‌گرفت.

وی با بیان اینکه به فرموده رهبر انقلاب، عوامل ظهور انقلاب اسلامی عوامل بقای آن است، گفت: در آن زمان، دسته بندی و گروه بندی نداشتیم، دیگری هراسی نکردیم، باهم و کنار هم بودیم و به هم اعتماد داشتیم و همین سبب پیوند ما بود.همین جداکردن دین از علم خود یک نوع نگاه سکولار است درحالیکه علم و دین از جنس نور است و یک حقیقت هستند.

وی با اشاره به اینکه در شرایط حساس کنونی نیازمند بازخوانی ظرفیت‌‌های داخلی هستیم، اظهار کرد: یکی از دلایل عمق‌بخشی برخی از حوزه‌ها در جهان که تبدیل به مکتب علمی در غرب شدند، تأکید و بسط آن مفهوم است، بنابراین باید داشته‌ها و ظرفیت‌های داخلی کشور که رهبر انقلاب به‌درستی در گام دوم انقلاب اسلامی اشاره کردند را بسط و گسترش بدهیم.

عاملی تصریح کرد: سرمایه انقلاب اسلامی سرمایه بزرگی است که صلحا و صدیقین آن را به وجود آوردند و عده ای هم در زمره فاسدین و فاسقین بودند که این سرمایه را برای خود هزینه کردند. اجازه ندهیم سرمایه انقلاب را به حساب فاسقان و دشمنان داخلی نگذاریم..

وی ادامه داد: رهبر انقلاب، رهبری فاخر، دوراندیش، حکیم، مقاوم  و دارای ثبات قول هستند اما جای تأسف دارد که یک کتاب به زبان انگلیسی درباره ایشان چاپ نشده است و باید قدر این سرمایه عظیم را بدانیم.

وی با بیان اینکه نیروی انسانی و مردم مهمترین سرمایه کشور هستند، گفت: رتبه ایران در شاخص جهانی بین ۷۷۹ تا ۷۹۹ امتیاز است  یعنی جزو کشورهای با رتبه بالا در سرمایه انسانی هستیم. ما رتبه سوم را در مهندسی جهان داریم. ورودی مهندسی ما بالاست اما بچه های ما شغل ندارند و برای هوش مصنوعی دیگران می روند کدنویسی می کنند.

وی سومین شاخصه سرمایه انقلاب اسلامی را نوآوری دانست  و افزود: در این حوزه براساس معیارهای جهانی رتبه ۷۰ را داریم که نوآوری در سطح بالا محسوب می شود.

وی گفت: علوم انسانی و علوم اجتماعی و هنر کلیدی ترین نقش را در پیشرفت کشورها دارند. ما امروز معضل پسماند داریم و ۲ درصد پسماند جهان متعلق به ماست. ما معضل ناکارامدسازی نظام دیوانسالاری کشور را داریم. ما معضل مدیریت تخصصی کشور را داریم، اما چه کسی می خواهد اینها را حل کند؟.

عاملی افزود: ایران یک درصد جمعیت جهان را دارد اما ۶/۷ درصد منابع طبیعی کل جهان را به خود اختصاص داده است و ما باید از این ظرفیت برای برطرف کردن تورم و ناترازی‌ها استفاده کنیم.

وی جنگ شناختی را از تهدیدات پیش روی کشور دانست و تصریح کرد: جنگ شناختی از چهار روش تخریب اعتماد مردم، ترویج نسبیت‌گرایی و زدن سازه حقیقت، قدیمی کردن سنت الهی و دین، فاسد جلوه دادن نظام جمهوری اسلامی ایران و ناکارآمدی نظام بهره می گیرد. براساس گزارش ۲۰۲۲  بانک جهانی رتبه ایران در کارایی دولت ۲۸ از ۱۰۰ است.

رئیس شورای تحول و ارتقاء علوم انسانی در پایان تاکید کرد: نظام دیوان‌سالاری کشور کشنده و نیازمند اصلاح است.  راهکارهای برطرف کردن بحران‌های کشور، بازسازی روش‌های حکمرانی و مدیریتی کشور، بهره‌مندی از ظرفیت متخصصان و برجسته‌سازی هدف مطلوب یعنی تمدن نوین اسلامی است.

مردانی:  وحدت حوزه و دانشگاه یک ضرورت راهبردی است

محمدرضا مردانی در همایش ملی «مکتب و سیره پیامبر اعظم (ص)؛ علوم انسانی اسلامی انسان ساز و جامعه پرداز» که در پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برگزار شد، اظهار داشت: وحدت از منظر امام خمینی (ره) به دو گونه فکری و عملی تقسیم می شود؛ وحدت فکری میان دو قشر حوزوی و دانشگاهی که با وحدت کلمه بیان شده است و توافق بر سر حفظ کیان اسلام و کشور و جایگاه انقلاب تاکید شده است. وحدت عملی هم با واژه هایی مانند شناخت یکدیگر، تفاهم و دوستی، نزدیکی دلها و احترام متقابل می توانیم معنا ببخشیم.

وی افزود: امام راحل بر وحدت و انسجام بر محور اهداف مشترک مورد تاکید امام راحل است؛ مواردی چون وحدت اخلاقی و آرمانی، عاطفی، سیاسی و اجتماعی. مراد امام از ایجاد وحدت حوزه و دانشگاه، برادری و رفاقت با یکدیگر و با انگیزه الهی بود.

وی ادامه داد: امام راحل معتقد بود حفظ کشور و پیشرفت انقلاب و مقابله با استکبار و استثمار و دفاع از اسلام تنها از طریق وحدت حوزه و دانشگاه رخ می دهد و این دو قشر فرهیخته می توانند مبدا و منشا وحدت همه اقشار جامعه باشند.

رئیس سازمان بسیج اساتید دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی گفت: وحدت حوزه و دانشگاه در شرایط کنونی بویزه که امروز در برابر جنگ ترکیبی دشمن قرار داریم، نیازمند هماهنگی های بیشتر است.

وی به پنج محور این هماهنگی ها اشاره کرد و افزود: یک محور، روایت سازی هماهنگ و هوشمند مقابل جنگ رسانه ای دشمن است. حوزه و دانشگاه باید با هماهنگی یکدیگر روایتی منسجم و قانع کننده از وقایع و مواضع ملی و بین المللی ارائه دهند تا هم موجب دفاع و اقناع نخبگان شود و هم برای مردم عادی قابل درک باشد.

وی تولید محتوای پیشدستانه را کلید دوم دانست و گفت: به جای انتظار کشیدن و پاسخ صرف و واکنش به تهدیدات دشمن باید با تولید محتوای اثربخش و جذاب در قالب های مختلف فضای مجازی را مدیریت کرد.

وی محور سوم را پاسخگویی به شبهات نسل جوان دانست و گفت: در شرایط کنونی، نسل جوان سوالات خاص خود را دارد و با موضوعات و مسائلی مواجه است که با شبهاتی مواجه می شود که باید بدانها پاسخ گفت. حوزه و دانشگاه باید با تشکیل فضاها و تیم های مشترک به این سوالات پاسخ صادقانه و مستدل دهند.

وی خاطرنشان کرد: تقویت گفت وگوی داخلی به جای تقابل فکری محور چهارم است که با ایجاد فضای گفتگوی سازنده بین جریان های فکری و داخلی و تقویت انها می توان موضوعات را به سمت تفاهم پیش برد. حوزه و دانشگاه می توانند بسترساز  این گفتگوها باشند تا جامعه در شرایط کنونی دچار قطبی شدن یا دوقطبی شدن نشود.

رئیس سازمان بسیج اساتید دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی گفت: نیازهای مردم در حوزه های مختلف باید مدنظر باشد، مردم نیازمند دیدن نقشه راه روشن در این زمینه هستند.

وی تاکید کرد: وحدت حوزه و دانشگاه یک ضرورت راهبردی است که جریان دارد و باید تقویت شود. زمانی تقویت می شود که هردوطرف، امکانات و ظرفیت ها و توانمندی های خود را به طور کامل برای حل مشکلات کشور به میدان بیاورند و از اساتید جوان در حوزه و دانشگاه برای این امر بهره بیشتری گرفته شود.