به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ در هفتههای اخیر، فضای رسانهای کشور شاهد انتشار شایعاتی بود که به سرعت در میان جریانهای خبری و شبکههای اجتماعی منتشر شد و به موضوع میانجیگری عربستان میان ایران و آمریکا مرتبط بود. این شایعات آنچنان جدی گرفته شد که رهبر معظم انقلاب در گفتوگوی تلویزیونی اخیر خود بهطور صریح و شفاف هرگونه پیام به آمریکا از سوی دولت ایران را «دروغ محض» خواندند. این واکنش مستقیم و قاطع، بار دیگر نشان داد که تلاش برای جهتدهی به افکار عمومی از مسیر شایعهسازی، نمیتواند بدون پاسخ بماند.
در ۲۸ آبانماه گذشته، چند روزنامه زنجیرهای اصلاحطلب، بهطور هماهنگ با تیترهای مشابه، مدعی شدند که عربستان نقش میانجی میان ایران و آمریکا را ایفا کرده و پیام ایران به کاخ سفید منتقل شده است. یکی از این روزنامهها با تصویر محمد بن سلمان و دونالد ترامپ، ولیعهد سعودی را «حامل پیام ایران» معرفی کرد و دیگری با تیتر «پیام پای پرواز» به استقبال این خبرسازی رفت. نکته قابل توجه اینجاست که یکی از این روزنامهها، تحت مدیریت رئیس شورای اطلاعرسانی دولت، این خبرسازی را در دو شماره پیاپی به تیتر یک خود تبدیل کرد.
«اعتماد»، روزنامه الیاس حضرتی، رئیس شورای اطلاعرسانی دولت هم در شماره نخست با تیتر «بمب خبری پیام به ریاض» از قول یک فعال سیاسی که سابقه انتشار دیدگاههای شاذ در سیاست خارجی دارد، به «آخرین رایزنیها در مسیر توافق ایران و آمریکا» پرداخته و در شماره بعد نیز با تیتر «میانجیگری بن سلمان» مدعی شد: «فکتها یکی یکی از راه میرسند و همگی حاکی از فراهم شدن بستر مذاکرات میان ایران و آمریکاست.»
چند روز پس از این خبرسازیها، در دوم آذر، مصطفی کواکبیان، فعال سیاسی اصلاحطلب، ادعاهای تازهای مطرح کرد و در گفتوگو با سایت «عصرایران» مدعی شد که رئیسجمهور ایران از طریق بن سلمان، پیام آمادگی ایران برای مذاکره بدون پیششرط را به ترامپ منتقل کرده است. او همچنین ادعا کرد که این اقدام با اجازه رهبر انقلاب انجام شده و حتی ترامپ به سرعت اعلام آمادگی برای گفتوگو کرده است.
با این حال، سخنگوی وزارت امور خارجه چهارم آذر، این ادعاها را بهطور کامل تکذیب کرد و اعلام نمود که نامه رئیسجمهور به ولیعهد عربستان صرفاً مربوط به موضوع حج بوده و هیچ اشارهای به مذاکرات ایران و آمریکا نداشته است. پیشتر نیز سخنگوی دولت تصریح کرده بود که پیام رئیسجمهور صرفاً شامل قدردانی از اقدامات عربستان در خدماترسانی به حجاج ایرانی بوده است. در پی این تکذیبیه، دادستانی تهران علیه کواکبیان اعلام جرم کرد.
اکنون که واقعیت ماجرا آشکار شده و ماهیت دروغین این خبرسازیها روشن گشته، انتظار میرود دستگاه قضایی بهعنوان مدعیالعموم نسبت به این تخلفات ورود کند و با خبرسازان برخورد قانونی داشته باشد. تمرکز توجه به رسانه تحت مدیریت رئیس شورای اطلاعرسانی دولت نیز قابل توجیه است، زیرا صاحب امتیاز و مدیرمسئول این رسانه بهطور مستقیم در جریان محتوای نامهها قرار داشته و مسئولیت بیشتری در انتشار صحیح اخبار دارد.
این پرونده، علاوه بر پیامدهای حقوقی و قضایی، یک نکته مهم دیگر نیز دارد: ضرورت بازنگری دولت در همکاری با رسانهها و فعالان رسانهای و اهمیت پایبندی به اصول حرفهای روزنامهنگاری. شفافیت، دقت و مسئولیتپذیری در اطلاعرسانی، بهویژه در حوزه سیاست خارجی و روابط بینالملل، دیگر نه یک انتخاب، بلکه یک الزام استراتژیک است.
گزارش از امیر صفره