شفقنا – دادگاه عالی برزیل تصمیم گرفت که ژائیر بولسونارو، رئیسجمهور سابق این کشور، به اتهام سازماندهی یک توطئه خشونتآمیز برای تصاحب قدرت از طریق یک کودتای نظامی تحت محاکمه کیفری قرار گیرد.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا، این حکم، آینده این سیاستمدار راست افراطی که از سال ۲۰۱۹ تا پایان ۲۰۲۲ بر برزیل حکومت میکرد، را به فراموشی سیاسی و احتمالاً محکومیت به بیش از ۴۰ سال زندان خواهد کشاند.
دادگاه عالی همچنین حکم کرد که هفت تن از متحدان نزدیک بولسونارو نیز به اتهاماتی از جمله عضویت در یک سازمان مسلح جنایی، اقدام به کودتا و تلاش خشونتآمیز برای سرنگونی دموکراسی برزیل محاکمه شوند.
متهمان عبارتند از:
– ژنرال والتر براگا نتو و ژنرال پائولو سرژیو نوگِیرا دِ اولیویرا، وزرای دفاع سابق
– آدمیرال آلمیر گارنیر سانتوس، فرمانده سابق نیروی دریایی
– اندرسون تورس، وزیر سابق امنیت
– الکساندر راماگم، رئیس سابق سازمان اطلاعات
– ژنرال آگوستو هلنو، وزیر سابق امنیت نهادهای دولتی
– سرهنگ مائورو سید، دستیار سابق بولسونارو که در صورت محکومیت به دلیل همکاری با دادستانها، مجازات کمتری دریافت خواهد کرد.
به گفته قضات، این افراد هسته مرکزی یک توطئه گسترده برای حفظ قدرت بولسونارو پس از شکست او در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۲ در برابر رقیب چپگرای خود، لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا بودند.
روز چهارشنبه، پنج قاضی دادگاه عالی به اتفاق آرا حکم دادند که مدارک کافی برای محاکمه تمامی متهمان وجود دارد و رسماً آنها را به عنوان متهم شناختند.
اتهامات، مربوط به طرحی است که گفته میشود در فاصله بین انتخابات اکتبر ۲۰۲۲ تا شورشهای راست افراطی در برازیلیا در ۸ ژانویه ۲۰۲۳ (یک هفته پس از مراسم تحلیف لولا) برای اجرای یک کودتا در طرفداری از بولسونارو طراحی شده بود.
به اعتقاد بسیاری، این حملات که احتمالاً تحت تأثیر حمله ۶ ژانویه ۲۰۲۱ به کاخ کنگره آمریکا صورت گرفت، بخشی از تلاشها برای بازگرداندن بولسونارو به قدرت علیه خواست عمومی و ایجاد آشوب به بهانه مداخله نظامی بود.
الکساندر دِ مورائس، قاضی دادگاه عالی، ضمن نمایش فیلمی از خرابکاریهای هواداران بولسونارو در دادگاه عالی و حمله به پلیس، خطاب به دادگاه گفت: این یک نبرد تمام عیار بود… یک تلاش فوق العاده خشونتآمیز برای کودتا.
«خشونتی مهارنشده – وقاحتی مطلق… این تصاویر به وضوح ماهیت و شدت جرائم را نشان میدهد.»
پیش از این خشونتها، گفته میشود توطئههای دیگری نیز برای جلوگیری از به قدرت رسیدن لولا در جریان بود که برخی مرگبار بودند. پلیس مدعی است یکی از این طرحها با نام رمز «خنجر زرد و سبز» شامل برنامههایی برای ترور لولا با سم و کشتن قاضی مورائس به منظور ایجاد هرج و مرج اجتماعی و سیاسی بوده است.
پائولو گونت، دادستان کل برزیل، به دادگاه گفت تحقیقات پلیس «یک عملیات ترسناک برای اجرای کودتا را افشا کرده که حتی شامل قتل رئیس جمهور و معاون منتخب و یکی از وزیران دادگاه عالی میشد.»
او افزود: یکی از طرحهای ترور شامل استفاده از مواد منفجره، مهمات نظامی و سم بود… عاملان فقط به این دلیل از اجرای آن منصرف شدند که نتوانستند فرمانده ارشد را با خود همراه کنند.
وی از قضات خواست بولسونارو و متحدانش را محاکمه کنند.
بولسونارو در بیانیه طولانی که در واتساپ منتشر شد، این اتهامات را «یک انحراف بیسابقه» خواند و گفت: مرا به جرمی متهم میکنند که هرگز مرتکب نشدهام – یک کودتای ادعایی
او اصرار داشت که «هرگز خواستار یا مروج شکست دموکراسی نبوده است.»
پس از حکم روز چهارشنبه، بولسونارو در بیانیهای مکتوب ادعا کرد قربانی پیگرد قضایی برای پایان دادن به حیات سیاسیاش و خاموش کردن صداهای مخالفان راستگراست.
«صاحبان قدرت مصمم هستند باقی عمرم را در زندان بگذرانم تا نتوانم دوباره نامزد ریاست جمهوری شوم… مردم برزیل از حق انتخاب رهبرشان محروم شدهاند. هیچ کشوری نمیتواند خود را دموکراتیک بنامد در حالی که محبوبترین نامزدش با مانورهای قضایی از انتخابات حذف میشود.»
در دادگاه، وکلای متهمان نیز منکر تخلف موکلانشان شدند، هرچند بسیاری تلاش برای کودتا را تکذیب نکردند.
سلسو ویلاردی، وکیل بولسونارو، مشارکت موکلش در شورش ۸ ژانویه یا رهبری یک سازمان جنایی برای ترور لولا و مقامات ارشد را رد کرد.
وکلای دیگر نیز از متهمان خود با عباراتی مانند «مردی با شهرتی خدشهناپذیر»، «فردی بسیار محترم» و «مبرا از این نمایش شوم کودتا» دفاع کردند و تحقیقات پلیس را «پر از نتیجهگیریهای نادرست» و «خیالپردازانه» خواندند.
برناردو ملو فرانکو، تحلیلگر سیاسی روزنامه او گلوبو، معتقد است شانس فرار بولسونارو از زندان بسیار کم است.
«به احتمال زیاد محکوم و دستگیر خواهد شد – یا تبعید را انتخاب میکند… از نظر قضایی در بنبست قرار دارد.»
به گفته او، بهترین راه نجات سیاسی بولسونارو، کمک به انتخاب یک متحد راستگرا در انتخابات ریاست جمهوری سال آینده است که پس از قدرت، موافقت خود را برای عفو او اعلام کند. پسرش ادواردو بولسونارو (عضو کنگره) و همسرش میشل بولسونارو از گزینههای احتمالی هستند.
این پوپولیست راستگرا همچنین امیدوار است دونالد ترامپ، متحد مهم خارجیاش، برای فرار از زندان و بقای سیاسی به کمکش بیاید.
ملو فرانکو میگوید: بولسونارو امید دارد ترامپ هم از نظر سیاسی و هم قضایی نجاتبخش او باشد… اما فکر میکنم ترامپ اولویتهای بزرگتری از برزیل دارد.
این خبر را در گاردین ببینید.