گروه جهان
با مرگ «ملا عمر» كار طالبان افغانستان نيز وارد مراحل پيچيدهيي شده كه روند مذاكرات صلح را نيز تحت تاثير قرار داده است. در شرايطي كه اخبار ضد و نقيضي از مرگ مشكوك ملا عمر منتشر شده، طالبان با بحران مشروعيت رهبر جديد خود يعني «ملا اختر منصور» دست به گريبان است. اين بحران تنشهاي جدي داخلي ايجاد كرده تا حدي كه موجب شده شاخههاي مختلف اين گروه عليه يكديگر قد علم كنند. در چنين شرايطي پاكستان سعي ميكند از آب گلآلود ماهي بگيرد اما در مقابل افغانستان موضع مشخصي نسبت به اين موضوع گرفته است. اين كشور علاوه بر اينكه با مجالس ترحيم ملا عمر برخورد قانوني ميكند، اعلام كرده عليه كساني كه ضد امنيت افغانستان فعاليت ميكنند، ايستادگي خواهد كرد. در اين ميان امنيت افغانستان است كه قرباني شده و اگر هرچه سريعتر به وضعيتش رسيدگي نشود شرايط در آينده براي آن پيچيدهتر خواهد شد.
به گزارش يونايتدپرس، چند روز پس از انتشار خبر مرگ ملا عمر، طالبان پاكستان در اقدامي عجيب با انتشار ويديويي، حمايت خود را از ملا اختر منصور رهبر جديد اين گروه ابراز كرد. طالبان معمولا ويديوهايي در باره نشست رهبران خود منتشر نميكند و احتمالا انتشار چنين فيلمي به هدف رد كردن اختلافات دروني اين گروه بر سر ترفيع مقام منصور بوده است. اين ويدئو رهبران طالبان را در حال بيعت با منصور نشان ميدهد. پس از مرگ ملاعمر جانشين تازه او به عنوان رهبر جديد طالبان يك سخنراني 33دقيقهيي منتشر كرد و گفت: «ما بايد همه براي حفظ وحدت تلاش كنيم، اختلاف در بين ما فقط دشمنان ما را خشنود خواهد كرد و باعث مشكلات بيشتر براي ما خواهد شد.»
بسياري از اعضاي طالبان از پذيرفتن منصور به عنوان رهبر جديد سر باز زدهاند. ظاهرا دليل اين امر اختلاف نظر با ايدئولوژي رهبران جديد است چراكه گفته ميشود منصور به دولت پاكستان نزديك است و از گفتوگوهاي صلح با دولت افغانستان حمايت ميكند. همزمان اختلافات دروني طالبان با استعفاي رييس دفتر سياسي جنبش طالبان افغانستان به نقطه اوج خودش رسيد. «محمد طيب آغا» در بيانيه استعفاي خود پنهان كردن خبر مرگ ملا محمد عمر را اشتباهي تاريخي توصيف كرد. او در بيانيه خود انتخاب يك رهبر جديد براي جنبش طالبان توسط افغانهاي خارج از افغانستان را يك اشتباه بزرگ دانست و افزود: «همه رهبراني كه در خارج انتخاب شدند براي ملت افغانستان عواقب بدي داشتند.» رييس سابق دفتر سياسي طالبان افزود: «پس از اين با هيچ يك از طرفهاي داخلي و خارجي ديدار نخواهم كرد و اگر ملاقاتي صورت گيرد به عنوان شهروند افغان يا همكار ملا محمد عمر و عضو جنبش طالبان خواهد بود.»
جنگ غير رسمي با پاكستان
از پنج سال پيش به اين سو، طرح مذاكرات صلح حكومت افغانستان با طالبان جريان داشت. طالبان و حكومت پيششرطهايي براي آغاز مذاكرات داشتند كه در نهايت هم به نتيجه نرسيد. خروج تمام نيروهاي خارجي از افغانستان يكي از شروط طالبان براي نشستن بر سر ميز مذاكره بود و عملي نشدن اين خواسته طالبان باعث شد كه مذاكرات صورت نگيرد. درحال حاضر روند خروج نيروهاي خارجي از افغانستان به پايانش نزديك ميشود و حكومت افغانستان به آغاز مذاكرات صلح با طالبان اميدوار است تا راهي براي پايان ناامني در افغانستان بيابد.
پيش از اين رييسجمهوري افغانستان از گروههاي مخالف دولت با عنوان «برادران ناراضي» ياد ميكرد اما با مشخص شدن موضع ملا اختر نسبت به روند مذاكرات صلح موضع اشرف غني نيز تغيير كرد. در بيانيهيي كه اشرف غني در باره موضع طالبان منتشر كرده از اين افراد به عنوان مخالفان مسلح و افرادي كه مرتكب اعمال «جنايتبار» ميشوند، ياد شده است. رهبر جديد طالبان در پيام 33دقيقهيي خود گفته بود، مذاكرات صلح تبليغات دشمنان است و مبارزه ما تا برقراري حكومت اسلامي ادامه خواهد داشت.
به گزارش دويچهوله در بيانيهيي كه كاخ رياستجمهوري افغانستان منتشر كرد به نقل از «محمد اشرف غني» آمده است: «گروههايي كه با تاثيرپذيري از تبليغات سوءدشمنان افغانستان عليه مردم و كشورشان در جنگ هستند بايد بدانند كه فريب خوردهاند و با حركت در اين مسير عليه مردم و منافع افغانستان، مرتكب اعمال جنايت بار بيشتر ميشوند. دولت جمهوري اسلامي افغانستان به عنوان يگانه تصميمگير و برخاسته از اراده واقعي مردم در سطح ملي و بينالمللي با قاطعيت اعلام ميدارد كه هيچ حركت موازي و متضاد با نظام سياسي كشور قابل قبول نبوده و در برابر آن با همه توان و اقتدار مردمي خواهد ايستاد.»رييسجمهوري افغانستان همچنين گفت كه هدف اصلي ما صلح است، صلح ميان افغانستان و پاكستان؛ زيرا كشور ما از 14سال قبل بدين سو در يك جنگ اعلام نشده با پاكستان قرار دارد و بايد اين جنگ پايان يابد و دولتهاي دو كشور در اين راستا همكاري كنند. او در رابطه با مذاكرات صلح گفت: «تاكيد من اين است كه گروههاي مخالف مسلح بايد مشكلات سياسيشان را از طريق مذاكره حل كنند زيرا اكنون براي تامين صلح پايدار و پايان دادن به جنگ و خشونت در افغانستان و منطقه روزنه تازهيي باز شده است. بايد به آينده نگاه كنيم زيرا تحولات چند روز گذشته پايان يك مرحله تلخ است.»
آيندهاي نامعلوم
مثلث اختلافات طالبان، پاكستان و دولت افغانستان يك قرباني بيشتر ندارد و آن هم مردم افغانستان هستند. پس از برگزاري انتخابات و اعلام نتيجه آن پيگيري روند اخبار مذاكرات صلح دومين اخباري است كه اين روزها مردم اين كشور را به خودش مشغول كرده است.
درحال حاضر مردم افغانستان با خطر ديگري نيز رو در رو هستند و آن خطر حضور داعش در منطقه است. در صورتي كه روند اين مذاكرات به نتيجه نرسد، شرايط زندگي براي مردم عادي غيرقابل پيشبيني خواهد بود. در چنين شرايطي خبرنگار يورونيوز با حضو در سطح شهر كابل و مصاحبه با برخي از افراد نظر آنها را در باره اين مذاكرات جويا شد. به عقيده يك مدرس دانشگاه به نتيجه رسيدن اين مذاكرات نه تنها تاثيري بر زندگي و صلح آنها ندارد بلكه ميتواند نتيجه عكس نيز بدهد. «يعقوب علي مطهري» در مصاحبه با خبرنگار يورونيوز در اين باره گفت: «به نتيجه رسيدن مذاكره با طالبان زندگي من را به عنوان شهروند كابل تهديد خواهد كرد. چون گروه طالبان گروه منسجمي نيست و استخبارات (آژانس اطلاعات) چند كشور منطقه آنها را سازماندهي ميكنند. از اين رو طالبان با همان تفكر خاص مذهبي و بافت اجتماعيشان هستند و مذاكره و ورود احتمالي در ساختار حكومت با چنين تفكري براي حكومت افغانستان قابل هضم نيست.»
اختلافات طالبان هر روز بيشتر ميشود
مذاكرات صلح در پيچ و خم رهبري جديد
صاحبخبر -