با آغاز عملیات هوایی آمریکا برای پشتیبانی از شورشیان آموزشدیده مخالف بشار اسد، تردیدها نسبت به موفقیت این استراتژی افزایش یافته است. دیروز هواپیماهای آمریکایی با برخاستن از پایگاه هوایی اینجرلیک ترکیه اولین اهداف که شامل مواضع داعش نمیشد را هدف قرار دادند. به استدلال مقامهای دولت اوباما این استراتژی جدید به آمریکا اجازه میدهد از مخالفان سوری در مقابل حملات از جانب هرگونه نیروی «متخاصم» ازجمله نیروهای دولتی دمشق حفاظت کند.
ارتش آمریکا قصد دارد جنگندههای بیشتری را از ترکیه به سمت سوریه اعزام کند. تاکنون هیچ یک از پهپادهای آمریکایی حملهای را انجام نداده است اما جف دیویس، سخنگوی پنتاگون اعلام کرده که این پهپادها بهزودی آماده انجام حملات هوایی هستند. همچنین آمریکا احتمالا پروازهای امداد و نجات از پایگاه هوایی اینجرلیک ترکیه انجام خواهد داد. تا پیش از اتخاذ استراتژی جدید، نیروهای آمریکایی تنها به ماموریتهای تهاجمی علیه داعش میپرداختند و علیه نیروهای ارتش سوریه اقدامی انجام نمیدادند. اما در برنامه جدید ارتش آمریکا «هر طرفی» که اقدام به حمله به شبهنظامیان آموزشدیده توسط آمریکا کند با اقدام متقابل هواپیماها و پهپادهای آمریکایی روبهرو خواهد شد.
سخنگوی پنتاگون از ذکر جزئیات درباره قوانین جدید دخالت نیروهای نظامی شامل شرایط موجود پیش از دفاع و پشتیبانی از مخالفان سوری و اینکه حملات هوایی محدود هستند یا خیر، خودداری کرد. جف دیویس گفت که مقامهای نظامی، عملیاتی را با استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین از پایگاه هوایی اینجرلیک، طی روزهای اخیر انجام دادهاند. دیویس گفته است اکنون عملیاتی انجام نمیشود، اما آنها پروازهای مسلحانه را آغاز کردهاند. در همین حال روزنامه واشنگتنپست از قول یک مقام نظامی که نامش فاش نشده میگوید پروازها از خاک ترکیه میتواند به زمانی که هواپیماها قادر خواهند بود بر فراز آسمان سوریه باقی بمانند بیفزاید. این موضوع خود در جمعآوری اطلاعات یا پرتاب بمب موثر است. همزمان با انتشار خبر این عملیات، مقامهای آمریکایی برای نخستین بار از کشته شدن یکی از نیروهای تازه آموزشدیده سوری در خاک آن کشور خبر دادهاند. گفته میشود این شورشی سوری در جریان نبردی به دست نیروهای «جبهه النصره» کشته شده است. این نیروها که از شورشیان مخالف اسد هستند و آمریکا آنها را آموزش داده و تجهیز کرده است، با هدف مقابله با داعش تشکیل شدهاند. جبهه النصره که شاخهای از القاعده در سوریه است، بخشهایی از سوریه را تحت کنترل خود دارد. تاکنون کمپین عملیات تحت رهبری آمریکا علیه داعش با منافع دولت دمشق همراه بوده است چون بشار اسد، رئیسجمهوری سوریهنیز خواهان شکست شبهنظامیان داعش است.
اما این استراتژی جدید میتواند منجر به افزایش تنش در سوریه شود و این نکتهای است که وزیر خارجه روسیه در پایان نشست مشترک با وزرای خارجه آمریکا، عربستان و قطر در دوحه به آن اشاره کرد. وزیر امور خارجه روسیه اعلام کرد مسکو امیدوار است واشنگتن و ریاض برای حل مناقشات و درگیریها در سوریه کمک مفید و موثر ارائه دهند. سرگئی لاوروف همچنین تاکید کرد که مسکو همچنان به ارائه کمکهای فنی و نظامی به دولت دمشق برای مقابله با تروریسم ادامه خواهد داد. به گفته لاوروف، مهمترین موضوع در حال حاضر این است که کمکهای آمریکا در قالب آموزش نیروهای مخالف به اصطلاح میانهروی سوری در خاک کشورهای همسایه به این منتهی شده که اغلب این افراد آموزشدیده به جناحهای افراطی پیوستهاند. داعش در حال حاضر اصلیترین تهدید در سوریه و بهطور کلی در خاورمیانه است. ما دلایل بسیاری داریم که اعتقاد داشته باشیم بدون حمایت روسیه گروه تروریستی داعش صدها یا حتی هزاران کیلومتر دیگر را به تصرف خود درخواهد آورد.
لاوروف تاکید کرد که مواضع مسکو و واشنگتن در مورد حمایت از شبهنظامیان در سوریه با یکدیگر تفاوت دارد: «ما به همتایان آمریکایی خود گفتیم مهمترین موضوع در حال حاضر این است که کمکهای آمریکا در قالب آموزش نیروهای مخالف به اصطلاح میانهروی سوری در خاک کشورهای همسایه به این منتهی شده که اغلب این افراد آموزشدیده به جناحهای افراطی پیوستهاند. موضع ما در این مورد به وضوح مطرح شده و من معتقدم که در این راستا نمیتوانم موضع آمریکا را تغییر دهم و بنابراین این موضوع میان ما مایه اختلاف است.» مسکو معتقد است که موضعگیریهای واشنگتن مبنیبر اینکه نیروهای مخالف تحت تعلیم آمریکا با استفاده از عملیات هوایی ائتلافی محافظت میشوند، مخرب است. این در حالی است که به تازگی، اوباما استفاده از قوای نظامی و هوایی آمریکا را برای دفاع از «اپوزیسیون میانهرو» در سوریه در صورت حمله نیروهای دولتی به آنها مجاز کرد. لاوروف با تاکید بر اینکه ارائه کمکهای نظامی به دولت سوریه در راستای مقابله با تهدید داعش ادامه خواهد یافت، گفت: «ما دلایل بسیاری داریم که اعتقاد داشته باشیم بدون حمایت روسیه گروه تروریستی داعش صدها یا حتی هزاران کیلومتر دیگر را به تصرف خود درخواهد آورد.»
واکنش دمشق به ادعاهای قطر
عمران الزعبی، وزیر اطلاعرسانی سوریه در واکنش به اظهارات خالد العطیه، وزیر خارجه قطر درباره بحران سوریه گفت: «این اظهارات سخیفانهتر از این است که بخواهیم علیه آن واکنش نشان دهیم. این اظهارات در واقع بیانگر نبود منطق سیاسی است. اظهارات وزیر خارجه قطر نشاندهنده عدم توانایی وی بر ارزیابی تغییرات در سوریه و نتیجه دست داشتن رسمی قطر در کمک به تروریسم تکفیری است.» الزعبی تاکید کرد: «امارت قطر» اصل و «امارتهای داعش و النصره» شاخههای آن هستند. وزیر خارجه قطر در کنفرانس مطبوعاتی مشترک با سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه مدعی شد کشورش امیدوار بوده ارتش سوریه از مردم حمایت کند اما ارتش خود بشکههای مواد منفجره را به سوی کودکان و زنان سوریه پرتاب کرده و منازل را ویران میکند.