صاحبخبر - بعد از اینکه چهارشنبه گذشته دولت افغانستان با استناد به گفته مقامات پاکستانی خبر مرگ ملا عمر را تایید کرد، گروه طالبان نیز در عرض 24 ساعت در بیانیه ای این خبر را تایید و روز بعد «ملا اختر منصور»، معاون ملا عمر را به عنوان رهبر تازه خود معرفی کرد. اما بعضی از فرماندهان طالبان او را به عنوان رهبر نپذیرفته و خواهان آن شدند که پسر ملا عمر جانشین وی شود.
بین الملل-ملینا حاجبی: مرگ ملا عمر دوباره طالبان را به سر خط خبرها آورد. این گروه بیش از دو دهه است که باعث جنگ و درگیریهای خونین در افغانستان است. از زمانی که سازمان اطلاعاتی افغانستان روز چهارشنبه در یک کنفرانس مطبوعاتی خبر مرگ ملا عمر ، مردی که گروه طالبان را در سال 1994 تاسیس کرد، را تایید کرد، سخنگوی طالبان در بیانیه ای اظهار داشت که اعلام این خبر «توطئه ای علیه طالبان است».
زمان انتخاب جانشین جدیدرهبری طالبان فرا رسید، دو نفر بر سر این جایگاه با هم مبارزه می کردند: ملا یعقوب پسر 26 ساله ملا عمر و ملا اختر منصور، کسی که مذاکرات صلح را با دولت افغانستان رهبری می کند.
شبه نظامیان طالبان بامشکلات درون سازمانی زیادی دست و پنجه نرم می کنند. اواسط ماه جولای پیامی از ملا عمر در نشست مذاکرات صلح خوانده شد که بر اهمیت مذاکرات تاکید می کرد. حال با انتشار این خبر که رهبر طالبان دو سال پیش مرده است، تردید های زیادی نسبت به صحت این نامه وجود دارد. از سوی دیگر شورا در مشورتی دو روزه ملا منصور را به عنوان رهبر جدید انتخاب میکند. به گفته شورا او منطقی ترین گزینه برای رهبری جدید طالبان است. با این اتفاق جایگاه ملا منصور در بین گروهی از اعضای طالبان متزلزل شد.
ملااخترمنصور کیست؟
ملا اختر منصور معاون ملا عمر بود. او اواسط دهه 60 میلادی در روستای بند تیمور در ایالت قندهار به دنیا آمد و در دهه 80 علیه اشغال گری شوروی در افغانستان می جنگید.
به گزارش «رحیم ملا یوسف زی»، خبرنگار و کارشناس مسائل طالبان ، ملا منصور از نسل موسسان طالبان است که می خواستند به بی نظمی ها و بی ثباتی ها در این کشور پایان دهند. او یکی از مجاهدین مهم در پیروزی طالبان بر ارتش شوروی در سال 1989 است. بعد از آنکه طالبان با حمایت پاکستان و عربستان سعودی کابل و بعد سراسر افغانستان را تسخیر کرد و دولت اسلامی تشکیل داد، ملا اختر منصور به عنوان وزیر هوانوردی و حمل و نقل برگزیده شد.
سپس به عضویت شورای کویته درآمد و در سه سال اخیر که ملا برادر به زندان پاکستان افتاده بود، بهعنوان فرد شماره دوم این گروه فعالیت داشت. ملامنصور درغیاب ملاعمر،سرپرستی تمام فعالیتهای سیاسی،نظامی وتبلیغاتی طالبان رابه عهده داشت وخط مشی طالبان را تعیین میکرد. اما ظاهرا برای نگهداشتن اتحاد طالبان، مرتب از نام ملاعمر بهره میگرفت.
اتحاد طالبان با «اسامه بن لادن» بعد از واقعه یازدهم سپتامبر باعث شد تا آمریکا به افغانستان حمله کند و حکومت رژیم ستمگر طالبان به پایان برسد.
گسستگی در مرکزیت طالبان
ملا اختر منصور برای تقویت وحدت میان شورشیان دو معاون برای خود برگزید: «جلال الدین حقانی»، رهبر شبکه خطرناک حقانی که علیه دولت این کشور و نیروهای خارجی حاضر در افغانستان میجنگد و «هیبتالله آخوندزاده»، قاضیالقضات طالبان .
جالب توجه است که دو روز پس از تایید خبر مرگ رهبر افغانستان، یک منبع موثق به بیبیسی گفت که جلالالدین حقانی هم حدود یک سال پیش درگذشته ودر یکی از ولایتهای افغانستان به خاک سپرده شده است. .
«توماس روتینگ»، سردبیر اتاق فکر و تحلیلگر مسائل افغانستان در نیویورک می گوید:« درون طالبان همچنان اختلاف در چارچوب مذاکرات وجود دارد. این گروه به رهبری ملا منصور به استقلال خود در پاکستان اصرار دارد و می خواهد مذاکراتی را که سال 2013 در قطر آغاز شده، پیش ببرد. گروه دیگر اما در مذاکرات مقدماتی در چین و پاکستان شرکت کرده و می خواهند این مذاکرات را روز جمعه پیش ببرند. مطمئنا پاکستان می خواهد با برگ برنده مذاکرات نفوذ خود را در طالبان افزایش داده و در انتخاب رهبر آینده این گروه دخالت کند. مطمئنا منصور رهبر موردنظر پاکستان نیست.»
به دلیل اختلاف نظر در جنبش اخیر، شکافی عمیق در طالبان ایجاد شده است.
رو تینگ می گوید: « مخالفان منصور نیز که به دنبال برگزاری مذاکرات تحت نظر دولت پاکستان هستند، از نسل ملامنصور و اهل ولایت قندهارند.»
از این مخالفان می توان «ملا عبدالجلیل» که تاسال 2001 در سمت وزیر امور خارجه رژیم طالبان بود و «ملا محمد حسن» فرماندار سابق قندهار را نام برد. این افراد کسانی هستند که در مذاکرات مقدماتی در پاکستان شرکت کرده و روز جمعه به این مذاکرات ادامه خواهند داد.
تنش در بین رهبران طالبان نوعی استراتژی جدید برای تغییر مسائل بنیادین و رویکرداین گروه به نظر می رسد.این که تا چه حد طالبان می تواند به پاکستان نزدیک شود به آینده این جنبش بستگی دارد زیرا که بدون پناهگاه هایی در خاک پاکستان این گروه بیش از پیش تضعیف می شود. به همین دلیل ملا منصور، حقانی را به عنوان معاون خود برگزید زیرا شبکه حقانی با سروویس اطلاعاتی پاکستان ارتباط نزیک دارد.
وقتی طالبان به آینده فکر می کند بدون حامیان قدیمی نمی تواند هیچ کاری ازپیش ببرد.
یوسف زی می گوید که پیکارجویان جوان احساس می کنند که به ایشان خیانت شده زیرا شورای کویته مرگ ملا عمر را از ترس دلسرد شدن گروه مدتی پنهان نگه داشته بود. به گزارش یوسف زی آنها ملا منصور را به عنوان رهبر قبول ندارند.برخی او ر به انزوا کشاندن و مرگ ملاعمر متهم کردهاند. عدهای از سران طالبان حتی گفتهاندانتصاب اوکودتااست.
طالبان در مدت بیست ساله مبارزه خود تنها یک فرصت داشته تا خود را به عنوان رهبر اثبات کند. اگر این جنبش شکست بخورد، تروریسم افغانستان را به خاک و خون می کشد.
301302
∎