شناسهٔ خبر: 6570139 - سرویس سیاسی
نسخه قابل چاپ منبع: روزنامه شرق | لینک خبر

حمله هوایی ترکیه به مواضع داعش در سوریه

به نام «داعش»، به کام «آنکارا»

صاحب‌خبر -

بالاخره ترکیه به آمریکا اجازه داد تا برای انجام حملات هوایی علیه گروه داعش از پایگاه هوایی «اینجرلیک» در خاک آن کشور استفاده کند، حرکتی که احتمالا نقطه عطفی در مبارزه با داعش و پیشبرد اثرات حملات هوایی نیروهای ائتلاف خواهد بود. آن طور که رسانه‌های ترکیه گزارش دادند، توافق میان ایالات متحده و ترکیه روز چهارشنبه حاصل شده است، اما ابعاد آن هنوز به صورت رسمی مشخص نشده است. روزنامه «واشنگتن‌پست» گزارش داد استفاده از پایگاه هوایی اینجرلیک برای انجام حملات ائتلاف به رهبری آمریکا، تنها بخشی از توافق است و استفاده از هدف‌یاب‌های زمینی ترکیه برای هدایت هواپیماها، بخش دیگری از توافق همکاری دو کشور است. اگرچه پایگاه هوایی اینجرلیک در جنوب ترکیه، متعلق به آمریکاست، اما درباره نحوه استفاده از آن دولت ترکیه تصمیم می‌گیرد. توافق دو کشور پس از ماه‌ها مذاکرات بی‌نتیجه، حاصل شده است. روز پنجشنبه کاخ سفید اعلام کرد: «باراک اوباما» و «رجب طیب اردوغان»، رؤسای‌جمهوری آمریکا و ترکیه در مورد اقدام‌های مشترک علیه شبه‌نظامیان داعش، گفت‌وگو کرده‌اند.
مذاکرات واشنگتن و آنکارا برای امکان استفاده از پایگاه‌های نظامی ترکیه در عملیات نیروهای ائتلاف علیه داعش، برای ماه‌ها به جایی نرسید. دوشنبه هفته گذشته، اما حمله‌ای مرگبار شهر «سوروچ» ترکیه را هدف قرار داد؛ بمب‌گذار انتحاری داعش در حمله به شهر مرزی ترکیه و سوریه، 32 نفر از جوانانی را که درصدد بازسازی کوبانی بودند، کشت. فشارها بر «رجب طیب اردوغان»، رئیس‌جمهوری ترکیه بالا گرفت و بسیاری از منتقدان و معترضان دولت، او را به تعلل در واکنش متهم کردند. از زمان سقوط موصل و بالارفتن قدرت نفوذ داعش، اردوغان به‌جای تمرکز بر مقابله با داعش، بیشتر انرژی خود را به خنثی‌کردن آمال و آرزوهای کردهای سوریه و عراق معطوف کرده است. او نه تنها به کردهای کوبانی که در محاصره داعش بودند، کمک نکرد، بلکه برای ماه‌ها مرزهای خود را به روی خارجی‌های مشتاق پیوستن به داعش، باز گذاشت. سرویس‌های اطلاعاتی اردوغان مخفیانه از داعش و دیگر گروه‌های تروریستی حمایت می‌کردند تا به گمان خود با یک تیر، دو نشان بزنند: مهار کردها و تضعیف «بشار اسد»، رئیس‌جمهوری سوریه. اردوغان در داخل هم سیاستی استبدادی را پیش گرفت و نقض حقوق ‌بشر و فشار بر مطبوعات در این کشور افزایش پیدا کرد، اما با اعلام نتایج انتخابات پارلمانی اخیر این کشور و ناکامی حزب حاکم «عدالت و توسعه» در تصاحب اکثریت کرسی‌های پارلمان، تیر او برای افزایش قدرت و اختیارات رئیس‌جمهوری ترکیه به سنگ خورد.
پس از کاهش میزان محبوبیت او و منفورشدن در میان بسیاری از ترک‌ها و کردها، نوبت به انفجار سوروچ رسید؛ انفجاری که تعلل در واکنش به آن می‌توانست برای اردوغان گران تمام شود. اردوغان در این اندیشه بود که چه کاری باید بکند و چه کاری می‌تواند انجام دهد که ناگهان اوباما درست و به‌موقع روی خط آمد. آن طور که مقامات ترکیه و ایالات متحده می‌گویند، مکالمه روز چهارشنبه دو طرف با توافق بر سر «جلوگیری از ورود جنگجویان خارجی و امنیت مرزهای ترکیه و سوریه» به پایان رسیده است. استفاده از پایگاه هوایی اینجرلیک مزیتی بزرگ است، جنگنده‌های ائتلاف به جای دو هزار کیلومتر پرواز از پایگاه‌های هوایی کشورهای حاشیه خلیج فارس، اکنون تنها 400 کیلومتر با «رقه»، پایتخت خودخوانده داعش در سوریه، فاصله دارند، آن هم با انعطاف‌پذیری عملیاتی بسیار بیشتر، اما گزارش‌های رسانه‌های ترکیه نشان می‌دهد که این توافق همچنین استفاده اضطراری هواپیماهای ائتلاف از دیگر پایگاه‌های هوایی ترکیه را هم شامل می‌شود، از‌جمله پایگاه‌های هوایی استان‌های جنوب شرقی «بتمن»، «دیاربکر»، «مالاتیا» و حتی اجازه کلی‌تر مبنی بر استفاده از حریم هوایی ترکیه.ترکیه با اینکه عضو ائتلاف ضد داعش به رهبری آمریکا نیست، اما روز جمعه جنگنده‌های این کشور برای اولین‌بار مواضع داعش در سوریه را هدف قرار دادند.اما گزارشگران ترکیه می‌گویند در این توافق اردوغان نیز به خواسته دیرینه خود، یعنی ایجاد منطقه پرواز‌ممنوع بر فراز سوریه رسیده است، هرچند مقامات رسمی این خبر را تأیید نکرده‌اند. به گزارش «حریت»، در شرایط پرواز ممنوع، جنگنده‌های سوریه حق ندارند در این منطقه که فعلا حدود 90 کیلومتر است، پرواز کنند و جنگنده‌های ناقض این قانون هم هدف حمله قرار می‌گیرند. در گزارش حریت آمده آمریکا همچنین در عوض همکاری ترکیه احتمالا از اقدامات نظامی احتمالی ترکیه، علیه کردهای سوریه چشم‌پوشی می‌کند.
با اقدامات روز گذشته دولت ترکیه علیه کردها و بازداشت هم‌زمان گروه‌های کرد و داعش به نظر می‌رسد، اردوغان در اقدامی شتاب‌زده، هراسان از قدرت‌گرفتن کردها، با هر وسیله و روشی می‌خواهد کردها را از حرکت بازدارد. بامداد روز گذشته پلیس ترکیه در سراسر این کشور دست به عملیات گسترده‌ای علیه نیروهای داعش و نیروهای کرد زد که در جریان آن ۲۹۷ نفر دستگیر شدند. در جریان این عملیات شماری از اعضای شاخه جوانان حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) و همچنین گروه چپ‌گرای موسوم به جبهه آزادی‌بخش مردمی ترکیه بازداشت شدند. کنار هم قراردادن و هم‌وزن‌کردن تهدید داعش و کردها، همان کاری است که اردوغان پیش‌تر کرده بود و نتیجه‌اش را در انتخابات اخیر ترکیه دید: کسب کرسی‌های بیشتر توسط حزب «دموکراتیک خلق‌ها» در پارلمان و کاهش اقبال عمومی حزب عدالت و توسعه.