برقراری رابطه با کوبا پس از نزدیک به 6 دهه و به سرانجام رساندن پرونده هستهای ایران دو دستاورد مهم سیاست خارجی اوباماست که اخیرا حاصل شده است. اکنون رئیس جمهور امریکا میخواهد به مهمترین بحران شرق آسیا رسیدگی کند که همچنان با سرسختی و لجاجت کره شمالی روبهرو میشود. حکومت کمونیستی کرهشمالی و ماجراجویی هستهای این کشور که هزینهای گزاف به بهای انزوای کامل آن کشور داشته در صدر لیست تنشزدایی اوباما قرار گرفته است. پس از دستیابی توافق میان ایران و شش قدرت جهانی در مورد پرونده هستهای، تحلیلگران، کرهشمالی را هدف بعدی دولت اوباما قلمداد کردند.
در این میان اما پیونگ یانگ همچنان سرسختی نشان میدهد. پس از ابراز امیدواری آمریکا به حل مناقشه اتمی با کرهشمالی، وزارت خارجه کرهشمالی اعلام کرد که هیچ تمایلی برای مذاکره با آمریکاییها ندارد. وزارت خارجه کرهشمالی با اشاره به اهداف هستهای خود اعلام کرد: «موقعیت ما با شرایط ایران در حصول توافق اتمی قابل مقایسه نیست، زیرا ما در معرض تحریکات نظامی و خصومت مستقیم آمریکا از جمله مانورهای نظامی گسترده با کره جنوبی و تهدید جدید اتمی قرار داریم. هر کشوری و هر قدرت اتمیای منافع و اهداف خاص خود را دارد و آنها را دنبال میکند. در نتیجه، ما به گفتوگو با آمریکا با هدف تعلیق یکجانبه برنامههای هستهای یا تحویل تسلیحات اتمی خود تمایلی نداریم.» براساس اظهارات منابع کرهشمالی، برنامه اتمی این کشور به مرحله تولید نوعی تسلیحات اتمی نزدیک شده است.
پیونگیانگ تاکنون سه آزمایش اتمی موفقیتآمیز را انجام داده اما هنوز تردیدهایی در مورد توانایی این کشور در تولید بمب اتمی قابل پرتاب وجود دارد. برنامه اتمی کرهشمالی از اوایل دهه 60 میلادی و با همکاری اتحاد شوروی در ایجاد صنایع هستهای و ساخت رآکتور تحقیقاتی یونگبیان آغاز شد و در اواخر دهه 70، کرهشمالی موفق شد بهطور مستقل و با اتکای به فناوری و امکانات داخلی، یک رآکتور دیگر و امکانات پردازش اورانیوم را در این محل ایجاد کند. برنامه هستهای کرهشمالی از جمله در زمینه تسلیحاتی از آن زمان بهطور متناوب ادامه داشته و این کشور در برخی زمانها با پذیرش نظارت بینالمللی، از توقف یا تعلیق این برنامه و گاهی نیز با رد کردن چنین نظارتی، از ادامه آن خبر داده است. کرهشمالی به همین علت تحت تحریمهای شدید آمریکا، اتحادیه اروپا و سازمان ملل قرار دارد و اخیرا نیز با هک شدن سیستمهای کمپانی «سونی» توسط کرهشمالی، این تحریمها گسترش یافته است.
کرهایها این اقدام را در واکنش به اکران فیلمی طنز انجام دادند که سوژه آن اقدام برای ترور کیم جونگ اون، رهبر کرهشمالی بود. دولتمردی که در حال حاضر قدرت بلامنازعی در کرهشمالی دارد و نه در داخل در برابر منتقدان خود نرمش نشان میدهد و نه تمایل دارد با تنشزدایی با دنیای بیرون بحران انسانی و اقتصادی در کشور خود را که با قحطی و خشکسالی اخیر وخیمتر هم شده است، اندکی بهبود بخشد. با حل منازعه میان آمریکا و کوبا و نیز حل بحران هستهای ایران، توجه اوباما در حوزه سیاست خارجی بیش از گذشته متوجه کرهشمالی و بلند پروازیهای هستهای این کشور خواهد شد، شاید بتوان راهحلی برای این بحران در شرق
آسیا یافت.
نگاه کارشناس
مهدی مطهرنیا، کارشناس امور بینالملل: کرهشمالی دارای رژیم توتالیتر چپ است؛ رژیمی تمامیتخواه که در درون دچار استبداد دیکتاتوری فردی است و در بیرون تحت انزوای بینالمللی. چنین ساختاری با اولین قدم عقبنشینی موردی در عرصه سیاست داخلی و گستره بینالمللی، دچار تزلزل و فروپاشی میشود. دیکتاتورها یا باید به دیکتاتوری خود ادامه دهند و آن را در عرصه سیاسی Virtue (کانون قدرت خود) استمرار بخشند یا به حوزه Fortuna ( بخت و اقبال در منطقه) اجازه فربه شدن و چیرگی دهند و بستر حوزه قدرت حکومتی را فراهم کنند. از اینرو کرهشمالی و سایر کشورهای استبدادی هیچگاه مانند ایران یا کوبا عمل نمیکند. کیم جونگ اون، رهبر کرهشمالی به خوبی میداند که هر گونه عقبنشینی در میانمدت موجبات فروپاشی ساختار تمامیتخواه حاکم بر کرهشمالی را فراهم خواهد آورد.