سوروچ، شهری کردنشین در کرانه جنوبی ترکیه، روزگاری مرکز ابریشم‌بافی منطقه بود؛ اما امروز که بازار خون و خون‌ریزی از هر زمان دیگری در تاریخ معاصر منطقه گرم‌تر است، این شهر مرزی، که ساکنان کردش آن را پیرسوس می‌نامند، نیز در چهار سال اخیر به یکی از بزرگ‌ترین اردوگاه‌های پناهندگی برای آوارگانی بدل شده است که از زادگاه‌شان در سوریه، سوغاتی جز رنج، جنگ و خشونت به ارمغان نیاورده‌اند. خیلی پیش‌تر از اینها انتظار می‌رفت آغوش باز این شهر در استان شانلی‌اورفه ترکیه به سوی 35 هزار پناه‌جوی سوری، پیکان حملات تروریستی ستیزه‌جویان داعش را، که ابتدای سالِ‌جاری میلادی و فقط 10 کیلومتر آن‌سوتر در شهر مرزی کوبانی یکی از مفتضحانه‌ترین شکست‌های خود را تجربه کرده بودند، متوجه این کانون کردنشین کند. در‌این‌میان، عزم جوانان چپ‌گرای ترک برای عزیمت به کوبانی و بازسازی این شهر جنگ‌زده چنان برای تروریست‌های داعش نگران‌کننده بود که عاقبت تصمیم گرفتند روز گذشته یکی از وحشیانه‌ترین حملات خود را در داخل خاک ترکیه عملی کند. مرکز فرهنگی آمارا، وابسته به شهرداری سوروچ در حالی روز گذشته شاهد انفجاری مهیب بود که عکس‌های منتشرشده از محوطه این مرکز فرهنگی دقایقی پیش از انفجار نشان از گردهمایی اعضای فدراسیون انجمن‌های جوانان سوسیالیست در این محل دارند. این جوانان که شمار آنان بالغ بر 300 نفر بوده است، از روز یکشنبه برای آماده‌سازی سفری دست‌جمعی به کوبانی در قالب گروه‌های کمک‌رسانی و بازسازی شهری در این مرکز فرهنگی اقامت داشته‌اند. آنان که پیش از آغاز سفر خود از استانبول، بیانیه‌ای مطبوعاتی منتشر کرده بودند و سپس به گروهی از امدادرسانان آنکارایی پیوسته بودند، قصد آن داشتند که به مدت یک‌هفته در کوبانی اقامت داشته باشند و در این مدت، ضمن ارائه خدمات پزشکی به ساکنین کوبانی، چندین بنا ازجمله یک باغ یادبود و زمین بازی برای کودکان احداث کنند. با وجود این، وقوع انفجاری عظیم در ظهر روز گذشته، دستِ‌کم جان 28 نفر از آنان را گرفت و ده‌ها نفر را نیز زخمی کرد. وزارت کشور ترکیه در بیانیه‌ای که ساعاتی پس از وقوع انفجار منتشر کرده است، ضمن تأیید آمار تلفات، این انفجار را حمله‌ای تروریستی دانسته و از شهروندان ترکیه خواسته است اسیر تفرقه‌افکنی تروریست‌ها نشوند. دو مقام رسمی دولتی نیز که حاضر به افشای نام‌شان نشده‌اند، در گفت‌وگویی با خبرگزاری رویترز مدعی شده‌اند تمامی شواهد حکایت از آن دارند که انفجار روز گذشته حمله‌ای انتحاری از سوی تروریست‌های داعش بوده است. این در حالی است که تا زمان تنظیم این گزارش، هنوز هیچ سازمانی به‌طور رسمی مسئولیت حملات را برعهده نگرفته است. به گفته شاهدان عینی، دختری حدودا 18ساله، که به احتمال فراوان یکی از اعضای وابسته به داعش است، عامل این انفجار انتحاری بوده است. لیلا گوون، یکی از نمایندگان حزب دموکراتیک خلق‌ها که حزب متبوعش مسئولیت اداره شهر مرزی سوروچ را برعهده دارد، نیز ضمن تأیید گمانه‌ها پیرامون این حمله انتحاری، از احتمال افزایش شمار کشته‌شدگان خبر داده و اعلام کرده است به گفته برخی شاهدان، تقریبا تمامی حاضران در این مرکز فرهنگی، جان خود را از دست داده‌اند. اسماعیل کاپلان، معاون فرماندار سوروچ و یکی دیگر از نمایندگان حزب دموکراتیک خلق‌ها نیز در حالی از وقوع انفجاری هم‌زمان در مرکز شهر کوبانی خبر داده است که محسن قزل‌قایا، نماینده حزب حاکم عدالت و توسعه، با اشاره به دست‌داشتن داعش در این حملات، هشدار داده دامنه آتش‌افروزی‌ها محدود به سوروچ باقی نخواهد ماند و ترکیه به‌زودی به سرنوشتی چون سوریه دچار خواهد شد.
----------------------------------------------------------------------------
سیاست ترکیه‌ای سوریه
جنگ در سوریه وارد فاز جدیدی شده است. اکنون تنش بین کردهای ترکیه و دولت ترکیه، بیش از هر زمانی نمایان شده است به‌ویژه اینکه مذاکرات صلح بین حزب حاکم «عدالت و توسعه» با حزب «کارگران کردستان» (پ‌ک‌ک) در جریان است و این مسئله باعث شده گروه‌های افراطی کُرد که اکنون نقش اپوزیسیون را بازی می‌کنند، ساز جدیدی کوک کنند. دراین‌میان، گزارش‌های متعددی مبنی بر ارتباط آنکارا با گروه‌های شورشی سوریه گزارش می‌شود. این ارتباط باعث شده کردهای طرفدار «بشار اسد»، رئیس‌جمهوری سوریه، به نبرد با کردهای دیگر که قصد تغییر دولت در دمشق را دارند، به‌پا خیزند. این در حالی است که گروه تروریستی «داعش» به عنوان اصلی‌ترین دشمن آنکارا، در این میان، میان‌داری می‌کند. «کوبانی» یکی از اصلی‌ترین نماد پیروزی داعش در برابر آنکارا و دمشق بود؛ پیروزی‌ای که با آزادی این شهر توسط پیشمرگه‌ها شکست سنگینی را برای گروهی که همیشه می‌خواهد پیروز باشد، رقم زد. شکست سیاست خارجی ترکیه دومین مسئله‌ای بود که در واقعه کوبانی نمایان شد. دولت ترکیه که تا پیش از این سعی داشت با برچسب اسلام‌گرایی وقایع منطقه را مدیریت کند، اینک گرفتار سیاست پوزیتیویستی (تحصل‌گرایی) و منفعت‌طلبانه خود شده است و همین امر سبب شده تا خطر بالقوه شکاف قومیتی در این کشور فعال شود. شعله‌ای که اینک این‌گونه زبانه می‌کشد، آغاز توفانی است که ترک‌ها بذر آن را چند سال پیش در سوریه کاشتند. ترک‌ها در عمل نشان دادند خواهان تسخیر کوبانی به دست داعش هستند تا به این بهانه، حرکت خود را به سمت سوریه  که با لایحه دخالت نظامی در پارلمان این کشور کلید خورده بود، آغاز کنند و با دمیدن بر شیپور جنگ صف تانک‌های این کشور به سمت مرزهای سوریه حرکت کنند. اما دفاع و مقاومت مردم کوبانی و طولانی‌شدن روند تسخیر این شهر به دست داعش، سبب شد تا این حربه دولت ترکیه شکست بخورد. آنکارا به همین دلیل تلاش کرد تا شرایطی را فراهم کند که سه منطقه کانتون‌نشین بیش از گذشته منزوی شوند و سیاستی که اکنون بیش از همه دامن آنکارا را گرفته است.
*کیل سلیح، کارشناس امور کردها در شورای روابط خارجی اروپا