[ فاطمه عسگرینیا ] با شروع بارشهای شدید بهاری از روز چهارشنبه 23 فروردینماه جمعیت هلالاحمر تمامی نیروها و تجهیزات خود را بهخصوص در 6 استان غربی کشور به کار گرفت و به حال آمادهباش درآورد تا از خسارات ناشی از این بارشها و سیلابهای احتمالی بکاهد. بارندگیهای آخر هفته گذشته، هم موجب تخلیه اضطراری روستای «چمگز» و «کمندان» در پلدختر شد و هم نگرانیهایی را درخصوص سرریزشدن سدهای «گاران» در مریوان و «چراغویس» در سقز ایجاد کرد، بهطوری که همه، هراس سرریز شدن این سدها و به خطر افتادن جان مردم را داشتند. این جمعیت در غروب روز چهارشنبه همچنین با صدور اطلاعیهای برای در امان ماندن مردم از مخاطرات بارشهای ناگهانی و وقوع سیلاب، هشدارهای لازم را گوشزد کرد. به گفته معاون عملیات سازمان امدادونجات جمعیت هلالاحمر، از 23 فروردین تا 25 فروردینماه نیروهای امدادی جمعیت هلالاحمر به یکهزارو232 متاثر از سیل و آبگرفتگی در 14 استان کشور امدادرسانی کردند: «از ۲۳ فروردین تا ساعت ۶ صبح 25 فروردین تعداد ۴۵۰ نفر به دلیل بارندگیهای سیلآسا مجبور به ترک منازل خود و اسکان اضطراری در اردوگاههای هلالاحمر شدند، ۳۰ نفر نیز در استانهای ایلام، کرمانشاه، خوزستان و لرستان به نقاط امن منتقل شدند.»براساس گزارشی که مرادیپور ارائه میکند ۵۹۸ امدادگر هلالاحمر در قالب ۱۳۹ تیم امدادی، عملیاتهای متعددی را در این چند روز انجام دادهاند که از آن جمله تخلیه آب از ۸۷ واحد مسکونی بودهاست: «در روز پنجشنبه سه نفر از هموطنانمان در استانهای ایلام، قزوین و آذربایجانغربی در اثر حوادث جوی کشته شدند و خوشبختانه این آمار تا روز جمعه افزایش نداشته است.»
مرادیپور درباره توزیع اقلام امدادی بین حادثهدیدگان گفت: «تاکنون ۸۲ دستگاه چادر اسکان، ۳۹۴ تخته پتو، ۱۰۶ تخته موکت، ۵۰ شعله چراغ والور و ۳۳ بسته غذایی توزیع شدهاست.»
بعد از سیل سال 98 استان لرستان، نام پلدختر که میآید همه آن را با سیل وحشتناکی میشناسند که در این سال اغلب مناطق لرستان را بلعید و با خود برد. سیلی وحشتناکی که هم خانوادههای زیادی را بیخانمان و هم مسئولان حوزه بحران را حسابی غافلگیر کرد. بعد از گذشت حدود چهار سال، لرستانیها درسآموختههایشان را آویزه گوششان کردهاند و با همگرایی و همدلی با هم سعی میکنند اجازه تکرار این حوادث را دیگر ندهند. به گفته احمد فرشید، معان عملیات امدادونجات جمعیت هلالاحمر استان لرستان، در بارشهای اخیر اغلب شهرهای استان لرستان درگیر بودند، اما وضعیت در پلدختر و روستاهای آن وخیمتر بود: «همان روزهای نخست در روستای چمگز و روستای کهندان وضعیت قرمز اعلام شد. این نگرانیها بیشتر بهخاطر همسایگی این روستاها با رودخانههای فصلی و احتمال سیلابیشدن آنها بود. تیمهای امدادی سریعا راهی این مناطق شدند و با اعلام هشدارهای لازم خطر را به گوش مردم رساندند، همچنین طی تماسی با مدیریت بحران و فرمانداری شهرستان موضوع را اطلاعرسانی کردیم و از مردم چمگز و کهندان خواستیم محل سکونت خود را ترک کنند. هر دو روستا تخلیه و مردم برای اسکان به اردوگاههای جمعیت هلالاحمر در بالادست روستا منتقل شدند.»
فرشید میگوید بخش عمده نگرانی ما در این چند روز روستای چمگز بود که بهخاطر نزدیکی به رودخانه تهدید میشد: «اردوگاهی که در بالادست روستای چمگز ایجاد کردیم، ظرفیت میزبانی از 20 خانوار این روستا را داشت.»
درست است روستای چمگز و کهندان در وضعیت قرمز قرار داشتند، اما باعث نشد هلالاحمریها از خدمت رسانی به سایر مناطق غافل شوند: «در شهرستان کوهدشت هم روستای گنج علیخان در معرض خطر و آسیب ناشی از سیلاب قرار داشت، به همین علت نجاتگران هلالاحمری با مراجعه به روستا و آگاهیبخشی به مردم، زمینه مقابله و رویارویی آنها با این بحران را فراهم کردند.»
هلالاحمریها جان 3 نفر را نجات دادند
در پی بارشهای شدید در شهرستان الشتر حادثهای برای سه نفر از اهالی در رودخانه کاکا رضا رخ میدهد. مردم روستا که شاهد گرفتارشدن آنها بودند، سریعا موضوع را به جمعیت هلالاحمر خبر میدهند: «نیروهای امدادی ما بعد از اطلاع از این حادثه سریعا در منطقه حاضر و موفق شدند این سه روستایی را از مهلکهای که در آن گرفتار شده بودند، نجات دهند.»
یکی از اقدامات خوبی که در جریان حوادث جوی اخیر در لرستان اتفاق افتاد، انتخاب یک نماینده ویژه و تامالاختیار در مناطق قرمز و بحرانی بود. جمالالدین بابایی، مدیرعامل جمعیت هلالاحمر استان لرستان، معاون داوطلبان جمعیت هلالاحمر استان را به عنوان نماینده ویژه و تامالاختیار در پلدختر انتخاب کرده بود تا هم در زمان بحران تصمیمگیریها سریعتر صورت گیرد، هم کیفیت خدمات و سرعت ارائه خدمات بیشتر شود.
بابایی در اینباره به «شهروند» میگوید: «اگر از سیل سال 98 عبرت نمیگرفتیم و نقاط ضعف را شناسایی نمیکردیم، چهبسا امسال هم شاهد تکرار این حادثه غمانگیز بودیم، اما خوشبختانه در سالهای اخیر اقدامات ارزندهای درخصوص ایمنسازی در برابر سیل در شهرها و روستاها صورت گرفته که مهمترینشان همان دایکتزنیها بوده است. »
اطلاعرسانی به موقع هلالاحمر
با توجه به قرار داشتن در فصل کوچ عشایر هم انتظار میرفت بارشهای اخیر خسارت جبرانناپذیری به عشایر وارد کند، اما اقدامات بهموقع هلالاحمریها مانع از آن شد. بابایی میگوید: «نیروهای داوطلب و نجاتگر ما 24 ساعت قبل از شروع بارشها هشدارهای لازم را به عشایر و روستاییان و ساکنان حاشیه رودخانهها داده بودند و به همین علت امسال شاهد خسارت کمتری بودیم.»در سایه اطلاعرسانی بهموقع و سریع هلالاحمریها به کشاورزان، دامداران و عشایر منطقه لرستان و اسکان اضطراری و بهموقع مردم روستایی خوشبختانه سیل نتوانست با خود قربانی از این استان ببرد. اما این مسأله چیزی از نگرانیهای آنها کم نمیکرد، چراکه مهمترین نقطه استان هنوز درگیر بارشها بود و هر آن ممکن بود حادثهای بزرگ در منطقه چمگز رخ دهد: «این روستا محل تلاقی دو رودخانه سیمره و کشکان است. با توجه به بارش شدید باران احتمال افزایش دبی رودخانه بهشدت وجود داشت. از طرفی این منطقه مسیر کوچ عشایری است که از خوزستان قرار است خود را در این فصل به مناطق سردسیری مثل همدان برسانند. با توجه به اسکانهای موقت این عشایر موفق شدیم آنها را به سمت اردوگاههای اسکان موقت ببریم و از استقرار آنها در حاشیه رودخانهها و درهها جلوگیری کنیم.»
چند گلایه هلالاحمری
معاون داوطلبان جمعیت هلالاحمر استان لرستان چند گلایه هم از وضعیت پروژههای نیمهتمام به یادگار مانده از سیل 98 دارد: «هنوز دیواره رودخانه در خروجی شهر پلدختر مرمت نشده است، همین مسأله دغدغهها و نگرانیهای ما را در زمان بارش باران بیشتر میکند، اگر این دیواره 400 متر پایینتر برود، باعث میشود دغدغههای ما کمتر شود.» از طرف دیگر، روستای چمگز محل تلاقی دو رود بزرگ است و باید نسبت به ایجاد دایکتزن در آن اقدام کرد.
آزمون بزرگ
حضور گسترده داوطلبان و نجاتگران جمعیت هلالاحمر استان لرستان در چند روز اخیر حکایت از آمادگی هلالاحمر برای رویارویی با بحران سیل داشت. سهیل سلیمانی یکی از این نجاتگران داوطلب هلالاحمری است که طی چند روز گذشته پابهپای مدیران و دوستان خود در خدمترسانی به مردم حاضر بوده است. او که 14 سال سابقه حضور داوطلبانه در جمعیت هلالاحمر دارد، میگوید: «سیل 98 یکی از وحشتناکترین و غمانگیزترین صحنههایی بود که ما امدادگران به چشم دیدیم. حادثه تلخی که سعی کردیم با عبرتآموزی از آن دیگر اجازه تکرارش را در منطقه ندهیم. خوشبختانه حوادث جوی اخیر آزمون بزرگ ما بود تا خود را برای آمادگی و رویارویی با حوادثی از این دست محک بزنیم.»
آماده باش 40 تیم امدادی
در پلدختر قبل از وقوع هر حادثهای با تکیه بر آمار و اطلاعات منتشرشده از سوی سازمان هواشناسی 40 تیم امدادی سه و چهار نفره برای خدمت به مردم به حالت آمادهباش درآمدند. در کنار این تیمهای امدادی، نجاتگران هلالاحمری در منطقه ورودی عشایر به پلدختر که به منطقه پلزال مشهور است، مستقر شدند و تمامی گروههای عشایر را از حوادث احتمالی آگاه ساختند، بنابراین 24 ساعت قبل از بروز هر حادثهای عشایر از استقرار در درهها و حاشیه رودخانهها خودداری کردند و به جای آن در مناطق امن و ارتفاعات پناه گرفتند.
11 شهرستان لرستان درگیر بارندگی بودند
محمد قدمی، مدیرعامل جمعیت هلالاحمر استان لرستان میگوید در بارندگیهای اخیر که اتفاق افتاد، 11 شهرستان استان لرستان درگیر بارشها بودند، اما در برخی از مناطق این بارندگیها و خطرات احتمالی زندگی مردم را مختل کرده بود.
به گفته او، تا روز جمعه 25 فروردین نجاتگران هلالاحمری در استان لرستان به 111 خانوار امدادرسانی کردند: «این تعداد خانوار دربرگیرنده 447 نفر بوده است که 396 نفر آنها از خدمات اسکان اضطراری هم برخوردار شدند.»
قدمی ادامه میدهد: «در این مدت علاوه بر توزیع 69 چادر امدادی، 296 تخته پتو و 89 تخته موکت هم بین حادثهدیدگان و خسارتدیدگان این حوادث توزیع شد.»
به گفته مدیرعامل جمعیت هلالاحمر، 308 نیروی عملیاتی جمعیت هلالاحمر استان لرستان 28 بسته قضایی 72 ساعته را بین خانوادههای مستقر در اردوگاهها توزیع کردند.