تابستان خود را چگونه گذراندید؟ میتوان بهجرئت گفت که تقریبا همگی ما روزی ناچار از پاسخگویی به این سؤال بودهایم؛ پرسشی که غالبا در انشاهایی رنگارنگ، مملو از تفریح، بازی و بعضا مسافرت بدان پاسخ میدادیم، حتی اگر تابستانی سیاه را از سر گذرانده بودیم. حالا خبرگزاری دولتی سوریه (سانا) نیز در حساب توییتری خود از دنبالکنندگانش خواسته با فرارسیدن تابستان، لحظات خود را با هشتگ «#» تابستاندرسوریه به ثبت برسانند. فراخوان این خبرگزاری البته با استقبال ناچیز کاربران در این کشور جنگزده همراه بوده، اما این دلیل نمیشود برای ترسیم امید در روزهای اول تابستان در سوریه دستبسته باشیم؛ امیدی که تنها به پاس رشادتهای مبارزانی دمیده که روزبهروز و سنگربهسنگر به شکست تروریسم و تحقق جامعهای دموکراتیک و برابریطلب در کردستان سوریه نزدیکتر میشوند. شاهد این مدعا نیز توفیق اخیر «یگانهای مدافع خلق» در بیرونراندن تروریستهای داعش از یک پایگاه نظامی دیگر در هفتکیلومتری جنوب غربی شهرک «عینعیسی» است که مواضع مبارزان کرد را با اتکا به پشتیبانی هوایی جنگندههای ائتلاف به رهبری آمریکا، تا 57 کیلومتری «رقه» پایتخت خودخوانده داعش، گسترش داده است.
«ریدور خلیل»، سخنگو و فرمانده کل یگانهای مدافع خلق در حالی روز گذشته با اعلام خبر شکست نیروهای داعش پس از درگیریهای خونین، از تسلط مبارزان کرد بر پایگاه تیپ 93 ارتش سوریه در شامگاه روز دوشنبه خبر داده كه «رامی عبدالرحمان»، دبیر سازمان دیدهبان حقوق بشر سوری مدعی شده سقوط این پایگاه نظامی متضمن آزادسازی کامل شهرک عینعیسی است. او ضمن اشاره به انتقال اجساد دستکم 26 جنگجوی داعش به شهر رقه، خاطرنشان کرد روند متداوم فروپاشی داعش در محدوده قدرت خود که در پی آزادسازی «تلابیض» بهدست مبارزان کرد و پیشرویهای متعاقب آن سرعت گرفته، خطوط دفاعی داعش را تا دروازههای شهر رقه در جنوب به عقب کشیده است. اما همین موقعیت راهبردی شهرک عینعیسی و پایگاه نظامی موردنظر که در حقیقت از راههای مواصلاتی اصلی بین پایتخت خودخوانده داعش و استانهای «حسکه» در غرب و حلب در شرق به شمار میآید، فرمانده یگانهای مدافع خلق را نسبت به پاتک تروریستهای داعش نگران کرده است.
ریدور خلیل بر این باور است که تروریستهای داعش پس از سقوط تلابیض در شوکی عمیق فرو رفته، اما به احتمال قریببهیقین در صورت سقوط عینعیسی دست روی دست نگذاشته و حملاتی گسترده را ترتیب میدهند تا بلکه همچون سال گذشته این شهرک استراتژیک را باری دیگر از آنِ خود کنند. این در حالی است که برخی گزارشها از آمادهسازی نیروهای داعش برای رویارویی با مبارزان کرد در دروازههای رقه حکایت دارند. انتقال اعضای خانواده برخی از سران داعش به شهر موصل در عراق و تدمر در مرکز سوریه و همچنین تلاش برای ایجاد خندق در کمربند ورودی شهر رقه، فقط بخشی از تحرکات داعش بهمنظور آمادهسازی برای نبردی است که میتواند به یکی از آخرین فصلهای ترور، البته از نوع داعش در سوریه بدل شود.
اما داستان تابستان سوریه به همینجا ختم نمیشود. حتی اگر 20 هزار آواره تلابیض پس از فرار به ترکیه، آرامآرام به شهری بازگردند و میراث داعش در کردستان سوریه، همچون تونل 500 متری انتقال جنگجویان تازهنفس از ترکیه به خاطرهای دوردست اما هولناک بدل شوند، باید بدانیم که جهنم سوریه فقط به کردستان اکنون شادمان آن ختم نمیشود.
کافی است کمیدورتر به جنوب و غرب آن برویم تا شاهد جنگافروزیها و سبعیتی باشیم که بنابر ادعای ناظران سازمانمللمتحد، مصداق بارز جنایات جنگی است. «پائولو پینیرو»، دبیر کمیسیون تحقیق سازمانملل در گزارشی به شورای حقوق بشر این سازمان، همه طرفهای منازعه سوریه، از جمله داعش، جبههالنصره، ارتش سوریه و جیشالاسلام را متهم کرده است که با بهکارگیری بمبهای بشکهای در حلب، خمپارهاندازی به مناطق مسکونی و غیرنظامی و همچنین بستن راههای تأمین غذا و دارو روی بسیاری از غیرنظامیان، در چهار سال اخیر نهتنها به رعب و وحشت حاکم بر سوریه دامن زدهاند، بلکه سهم عمدهای در مرگ 220 هزار نفر و آوارگی بیش از چهار میلیون نفر داشتهاند. با تمام این اوصاف، «حسامالدین علا»، نماینده سوریه در شورای حقوق بشر سازمانملل، ناظران کمیسیون تحقیق را به جانبداری متهم كرده؛ برای مثال اعلام کرده نسلکشی تروریستهای داعش در شهر تدمر بهکل از دید ناظران سازمانملل نادیده گرفته شده است.
پیشروی ارتش سوریه تا 10 کیلومتری تدمر
این در حالی است که سازمان دیدهبان حقوق بشر سوری در گزارشی اعلام کرده ارتش سوریه با پیشروی در حومه غربی تدمر، به کمتر از 10 کیلومتری این شهر و محوطه تاریخی آن نزدیک شده است. گفته میشود نیروهای دولتی سوری قصد دارند تا در روزهای آتی، عملیاتی گسترده برای بازپسگیری این شهر آغاز کنند؛ عملیاتی که نظر به مینگذاری نیروهای داعش در محوطه تاریخی تدمر، میتواند به نابودی یکی از مهمترین میراث فرهنگی و تاریخی بشریت منجر شود. آنطور که پیداست، این تازه آغاز تابستان در سوریه است؛ تابستانی گرم که شاید برای آیندگان کم از زمستان نداشته باشد.
∎