در حالی آیین‌نامه واردات خودرو ابلاغ شده که در آن میزان تعرفه مشخص نشده است، اما در این‌باره وزیر صمت تاکید کرده است که تعرفه‌ها شناور خواهد بود و محدوده آن باز و بسته به اینکه خودرو چگونه فروخته شود، متغیر است.
پس از چند ماه انتظار، پنجشنبه هفته گذشته (۳ شهریور ماه)، آیین‌نامه واردات خودرو ابلاغ شد که بر اساس آن شرایطی همچون واردات خودرو با قیمت زیر ۲۰ هزار یورو، ممنوعیت ترخیص و تخلیه خودروهای بدون ثبت‌ سفارش، عرضه خودروها صرفا از طریق بورس کالا و... به تصویب رسیده است.
آیین‌نامه واردات خودرو در حالی ابلاغ شده که در آن به موضوع تعرفه واردات اشاره‌ای نشده است؛ موضوعی که می‌تواند بسیار در اینکه چه خودروهایی وارد می‌شود و به دست مصرف‌کنندگان می‌رسد، تاثیرگذار باشد.
تعرفه واردات خودرو چگونه خواهد بود؟
اما در مراسم اختتامیه نمایشگاه تحول صنعت خودرو، سیدرضا فاطمی امین، وزیر صنعت، معدن و تجارت، در پاسخ به سوالات درباره چگونگی محاسبه تعرفه واردات خودرو و زمان اعلام آن، گفت: «آیین‌نامه مشخص و دو هفته زمان (تا ۱۹ شهریور ماه) در نظر گرفته شده تا واردکنندگان واجد شرایط (این امکان وجود ندارد که هر شخصی بتواند خودرو وارد کند)، درخواست خود را به دفتر صنایع خودرویی وزارت صمت تحویل دهند.»
او افزود: «طبق قانون مصوبه مجلس، قید شده که برای واردات خودرو، حتما باید انتقال فناوری صورت گیرد و حتما نمایندگی رسمی شرکت خودرویی که قرار است وارد شود، در کشور وجود داشته باشد و امکان ارائه خدمات پس از فروش فراهم باشد. فراخوانی اعلام شد تا متقاضیانی که قصد واردات خودرو دارند، مدارک خود را به دفتر صنایع خودرویی وزارت صمت تحویل دهند. پس از آن بررسی‌ها توسط وزارت صمت صورت خواهد گرفت و آنهایی که فناوری کیفی و بهتری وارد کنند، مجوز خواهند داشت که واردات خودرو داشته باشند.»
راهی برای جلوگیری از رانت برای واردکنندگان
وزیر صمت درباره عدد تعرفه خودرو نیز تصریح کرد: «تعرفه‌ها شناور، محدوده آن نیز باز خواهد بود و بسته به اینکه خودرو چگونه فروخته شود، متغیر خواهد بود. به سبب اینکه نمی‌خواهیم از این طریق زمینه رانت برای یک واردکننده فراهم شود، سازوکار بدین ترتیب خواهد بود که برای خودرویی که می‌خواهد وارد شود، یک پیش‌فرض، علی‌الحساب سود بازرگانی تعریف و خودرو وارد می‌شود، سپس در بورس کالا عرضه می‌شود، (مثلا ۵۰۰ میلیون تومان قیمت خودرو خواهد شد). پس از آن سازمان حمایت سود عادلانه و مناسبی را تعیین خواهد کرد (عادلانه به‌طور مثال ۵۰ میلیون تومان). در نهایت سود بازرگانی شناور به‌گونه‌ای تعیین می‌شود که قیمت ۴۵۰ میلیون تومان حاصل شود. در حقیقت، اگر قیمت خودروهای وارداتی در بازار بیش از قیمتی باشد که خودرو در خارج از کشور دارد، این مابه‌التفاوت در قالب سود بازرگانی به خزانه دولت واریز خواهد شد تا راه سوءاستفاده و رانت برای واردکنندگان ایجاد نشود.»
جزییات مصوبه دولت درباره واردات خودرو با رمزدارایی‌ها
فاطمی‌ امین در ادامه به تشریح جزییات مصوبه اخیر دولت درباره آزادسازی واردات با رمزدارایی‌ها پرداخت و گفت: «پیش از این وزارت صنعت، معدن و تجارت به تعدادی از واحدها جواز تاسیس داده بود که بتوانند واحدهای استخراج رمزدارایی را احداث کنند؛ مشکلات حقوقی وقفه‌ای در این موضوع ایجاد کرد، اما خوشبختانه امروز در دولت، آیین‌نامه کاملی مصوب شده و استخراج رمزدارایی‌ها رسمیت پیدا کرده است.»
وزیر صمت ضمن اشاره به اینکه از چند هفته گذشته، امکان واردات با رمزدارایی‌ها فراهم شده است، افزود: «این مساله در توافقنامه‌ای میان وزارت صمت و بانک مرکزی صورت گرفته و برای اولین‌بار واردات از محل رمزدارایی‌ها فعال شده است. آیین‌نامه‌ای که اکنون در دولت مصوب شده، آیین‌نامه بسیار کامل و دقیقی است که تمام موضوعات مربوط به رمزدارایی‌ها را، از جمله نحوه تامین سوخت و انرژی آنها، نحوه واگذاری و اعطای مجوزها، مشخص کرده است. مجوزها را وزارت صمت در رابطه با استخراج رمزدارایی‌ها خواهد داد.»
فاطمی امین گفت: «این خبر مهمی است که مدت‌هاست فعالان این صنعت منتظر آن بوده‌اند؛ واردات می‌تواند برای هر کالایی از جمله خودرو باشد. زمانی که قصد واردات یک کالا وجود دارد، باید یک ارزی پرداخت شود؛ این ارز می‌تواند اکنون به جای دلار و یورو، بیت کوین باشد. در همین رابطه مراکز رسمی استخراج بیت کوین که زیر نظر وزارت صمت فعالیت می‌کنند و دارای مجوز هستند، با هماهنگی که با بانک مرکزی انجام شده عملا می‌توانند از بیت کوین برای واردات خودرو استفاده کنند.»
او در پاسخ به سوال دیگری درباره زمان اعلام تعرفه‌های واردات خودرو گفت: «آیین‌نامه این مساله مشخص شده است. ما دو هفته تا ۱۸ شهریور به واردکنندگان حائز شرایط زمان داده‌ایم؛ چرا که بر اساس قانون مجلس، در بحث واردات خودرو باید انتقال فناوری صورت گیرد و عملا این‌گونه نیست که هر کسی برای خودش بتواند خودرو وارد کند. در نتیجه ما فراخوانی اعلام کردیم که متقاضیان واردکننده خودرو مدارک خودشان را ارائه دهند. این شرکت‌ها باید نمایندگی رسمی و خدمات پس از فروش داشته باشند و باید اعلام کنند که در ازای واردات خودرو چه فناوری به کشور وارد می‌کنند. وزارت صمت بعد از بررسی، به متقاضیانی که فناوری کیفی و بهتری ارائه کنند، مجوز خواهد داد تا خودرو وارد کنند.»
فاطمی امین در پاسخ به سوالی درباره میزان تعرفه واردات خودرو افزود: «تعرفه‌های خودرو به صورت شناور و در یک محدوده باز تعریف شده است که بستگی دارد خودرو به چه صورتی فروخته شود. به دلیل اینکه ما نمی‌خواهیم رانتی برای یک واردکننده ایجاد شود، سازوکاری تعریف کردیم که پس از واردات خودرو، به صورت پیش‌فرض و علی‌الحساب یک سود بازرگانی پیش‌بینی می‌شود و متقاضی خودرو را وارد می‌کند.»
وزیر صمت در پاسخ به سوالی دیگر درباره اظهارات وزیر اقتصاد مبنی بر رتبه‌بندی صادرکنندگان و میزان دخالت وزارت صمت در این موضوع، گفت: «اصل این کار بر عهده ماست. رتبه‌بندی واردکنندگان و صادرکنندگان آغاز شده و چنانچه صادرکننده‌ای ماده خامی صادر کند، به لحاظ فناوری ارزش کمتری خواهد داشت تا صادرکننده‌ای که یک تجهیزات پزشکی صادر کند. کالاها بر اساس اینکه دانش‌پایه یا معمولی باشند، صادرات آن به کدام کشور انجام شود، کیفیت و مبلغ کالا به چه ترتیبی باشد و بر اساس شاخص‌های مختلف، ارزش‌گذاری و رتبه‌بندی می‌شوند.»
او تصریح کرد: «جای تاسف است که می‌بینیم صادرکننده محصولی را صادر می‌کند که موجب دید منفی به محصولات ایرانی می‌شود؛ البته در حال حاضر واردات بر اساس رتبه‌بندی انجام می‌شود و این موضوع برای تولیدکنندگان نیز به همین ترتیب است.»