شناسهٔ خبر: 55746189 - سرویس سیاسی
نسخه قابل چاپ منبع: روزنامه ستاره‌صبح | لینک خبر

آخرین گمانه‌زنی‌ها درباره توافق هسته‌ای

ستاره صبح/پیام فیض: علی‌رغم گزارش الجزیره و میخائیل اولیانوف نماینده روسیه در مذاکرات هسته‌ای مبنی بر حصول توافق در روزها آینده رسانه اسرائیلی والا نیوز مدعی است که آمریکا برای جلب رضایت اسرائیل تلاش می‌کند. این رسانه اسرائیلی می‌نویسد: به گفته مقامات ارشد آمریکایی، دولت امریکا به اسرائیل تأکید کرده که امضای این توافقنامه انتظار نمی‌رود که در آینده نزدیک اتفاق بیفتد. در همین حال، رسانه آمریکایی اکسیوس نوشت: پاسخ ایران به‌پیش‌نویس اتحادیه اروپا در هفته گذشته، گمانه‌زنی‌ها مبنی بر نزدیک بودن توافق را افزایش داد و منجر به اصطکاک بین ایالات‌متحده و اسرائیل شده است. در ادامه گزارشی دراین‌باره می‌خوانید:

صاحب‌خبر -

"جزئیات" درروند رایزنی‌های اتمی مرتبط با پرونده هسته‌ای ایران از اهمیت فراوانی برخوردارند و همچنان اختلاف بر سر برخی مسائل جزئی و البته توجه به اینکه ایران و آمریکا باید به توافقی دست یابند که بتوانند آن را به بهترین نحو به عرصه سیاست داخلی خود بفروشند، موجب شده تا هنوز اماواگرها در مورد دستیابی به یک توافق با محوریت احیای برجام سر جای خود باشند."المانیتور" در این رابطه می‌نویسد: «در روزهای اخیر بار دیگر گمانه‌زنی‌ها در مورد در دسترس بودنِ احتمال حصول یک توافق میان ایران و غرب با محوریت احیای توافق برجام اوج گرفته است. این گمانه‌زنی‌ها به‌قدری قوی بوده‌اند که "یائیر لاپید" نخست‌وزیر موقت اسرائیل اخیراً پیامی را به کاخ سفید فرستاده و از آن خواسته که از مذاکرات با ایران دست بکشد و از دادن امتیازات به این کشور ورای آنچه در نسخه اصلی و اولیه توافق برجام در سال 2015 گنجانده‌شده بود، بپرهیزد. در تاریخ 8 آگوست سال جاری میلادی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، "جوزپ بورل" اعلام کرد که پیش‌نویس طرحی 25 صفحه‌ای به پایتخت‌های کشورهای حاضر در توافق برجام تحویل داده‌شده و همچنان همگی منتظرند تا ببینند که سرنوشت نهایی مذاکرات اتمی وین چه خواهد بود. سخنگوی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، "پیتر استانو" گفته است که "پیش‌نویس ارائه‌شده اخیر به ایران و دیگر کشورها، متن نهایی است و تأکید کرده که اکنون زمان تصمیمی گیری است". وی افزوده: "ما انتظار داریم که تمامی حاضران در توافق برجام خیلی زود تصمیمی گیری‌های لازم را انجام دهند. دیگر فضایی برای انجام مذاکرات بیشتر وجود ندارد". فرارو آورده است: ایران دوشنبه گذشته پاسخ خود را به طرح پیشنهادی اتحادیه اروپا تحویل داد. در این راستا اگر بنا باشد نقطه نظرات احتمالی ایران به متن پیشنهادی اروپا اضافه شود و یا در آن در نظر گرفته شود، این موضوع مستلزم رایزنی‌های بیشتر میان ایران و آمریکا و البته دیگر طرف‌های برجامی است. واشینگتن نیز بر اساس شواهد و قرائن، در حال تنظیم پاسخ و واکنش خود به پاسخِ ایران، به نحوی محتاطانه است. باید توجه داشت که جهت حصول یک توافق، دو طرف (به‌طور خاص ایران و آمریکا) باید به یک توافق اتمی متوازن دست پیدا کنند که تا حدی وجهه هر دو طرف را در موضوعات حساس حفظ کند. این مسئله در نوع خود کاملاً مهم است زیرا در قالب آن، وقوع هرگونه تغییری در جزئیات می‌تواند به پیچیده شدنِ معادله دستیابی به یک توافق و انجام مذاکرات بیشتر تا زمانی که مسائل مهم و اساسی حل شوند، ختم شود. بنا بر آنچه برخی منابع ایرانی به المانیتور گفته‌اند، توافق پیشنهادی، از زمان حصول توافق در مورد محتوای آن برای یک دوره 120 روزه عملیاتی خواهد شد. مجلس شورای اسلامی ایران باید با توافق ظرف مدت 60 روز موافقت کند و سپس پس از گذشت 60 روز توافق اجرایی خواهد شد. بااین‌همه، فرآیند راستی آزمایی توافق احتمالی از لحظه موافقت با توافق آغاز خواهد شد. در این راستا ایالات‌متحده آمریکا باید تحریم‌ها علیه ایران را لغو کند (مخصوصاً تحریم‌ها علیه تهران در حوزه نفتی) و به‌صورت گام‌به‌گام، ایران نیز اقدامات متقابلی را انجام خواهد داد. درواقع تهران در این میان دغدغه اصلی‌اش، فروش نفت و بازگرداندن پول حاصل آن به داخل این کشور است. در جریان این فرایند، به نقل از برخی منابع، "جو بایدن" رئیس‌جمهور آمریکا سه فرمان اجرایی را که توسط دونالد ترامپ رئیس‌جمهور سابق آمریکا در مسئله تحریم‌ها علیه ایران صادرشده لغو خواهد کرد و هفت روز قبل از اجرای توافق احتمالی، هم ایران و هم آمریکا باید یک نامه رسمی را به هماهنگ‌کننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا ارسال کرده و بازگشتشان به توافق هسته‌ای برجام را اعلام کنند. در این نقطه یک سؤال اساسی مطرح می‌شود و آن این است که موضعِ ایران و آمریکا در مورد موضوعات اختلافی میان آن‌ها چیست؟ بنا بر آنچه یک منبع ایرانی اعلام کرده، مسئله خارج کردن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از فهرست سازمان‌های تروریستی وزارت خارجه آمریکا از دستور کار اصلی مذاکرات خارج‌شده و فرآیندِ لغو تحریم‌ها علیه شرکت‌های ایرانی نیز به‌صورت مورد به مورد دنبال خواهد شد. در این راستا یک منبع نزدیک به شورای عالی امنیت ملی ایران به المانیتور گفته است که نوعی تفاهم و درک دال بر این مسئله ایجادشده که بحث و گفتگو در مورد موضوع خارج‌سازی نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از فهرست سازمان‌های تروریستی آمریکا، پس‌ازآنکه توافق حاصل شد، انجام شود. این منبع افزوده: "سپاه از فهرست FTO خارج نخواهد شد. آمریکایی‌ها در صورتی حاضر به لغو این تحریم‌ها بودند که ایران نیز گام‌هایی نظیر عدم پیگردِ افرادی که در ترور "ژنرال قاسم سلیمانی" فرمانده پیشین سپاه قدس جمهوری اسلامی ایران دست داشتند را عملیاتی کند. بااین‌حال، اگر قرار باشد ایران یک چنین تضمینی را ارائه کند، اساساً این موضوع با وعده مقام‌های ایرانی مبنی برگرفتن انتقام خون ژنرال سلیمانی در تضاد است و درست به همین دلیل هم طرفِ ایرانی با آن مخالفت کرده است". به‌تازگی برخی منابع رسانه‌ای اعلام کرده‌اند که ایران فهرستی از امتیازات را از آمریکا دریافت کرده که در میان آن‌ها لغو تحریم‌ها علیه 17 بانک ایرانی، آزادسازیِ 7 میلیارد دلار از منابع مالی بلوکه‌شده ایران در کره جنوبی و لغو شماری از فرامین اجرایی رئیس‌جمهور سابق آمریکا دونالد ترامپ دیده می‌شود. بااین‌حال مقام‌های کاخ سفید این مسئله را تکذیب کرده‌اند. در این رابطه، "آدرین واتسون" سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا پنجشنبه گذشته در موضع‌گیری گفته است: "گزارش‌ها دال بر این مسئله که آمریکا اعطای برخی امتیازات و یا بررسی اعطای امتیازات جدید به ایران را به‌مثابه بخشی از فرایند بازگشت این کشور به توافق برجام پذیرفته، اساساً اشتباه هستند. به‌طورکلی این‌طور به نظر می‌رسد که در شرایط کنونی، آمریکایی‌ها مسئله خارج کردن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از فهرست سازمان‌های تروریستی آمریکا را در چهارچوب توافقی گسترده‌تر در رابطه با ایران که بر اساس آن محدودسازی تحرکات منطقه‌ای ایران در دستور کار واشینگتن است ارزیابی می‌کنند. درواقع این‌طور به نظر می‌رسد که در مورد مسئله سپاه، موضوع خروج آن از فهرست FTO برای ایران کارایی لازم را در عرصه میدانی نداشته است. برای آمریکا نیز انجام این اقدام مستلزم پرداخت بهایی سنگین بوده است. ازاین‌رو دو طرف به‌نوعی توافق کرده‌اند تا این موضوع را فعلاً از روی میز مذاکرات حذف کنند. برای آن‌هایی که روند مذاکرات اتمی ایران را در ماه‌های اخیر با دقت دنبال کرده‌اند، این نکته کاملاً روشن است که توافق هسته‌ای ایران، یک توافق واحد نیست بلکه مجموعه‌ای از توافقات در حوزه‌های مختلف است که ذیل یک توافق تعریف می‌شود. در این راستا در مورد هر آیتم و موضوعی صحبت می‌شود و درنهایت پس از توافق در مورد همه موضوعات، جمع‌بندی حاصل می‌شود و توافقی عرضه می‌گردد. در این رابطه امکان دارد که برخی موضوعات و آیتم‌های مذاکراتی با یکدیگر هماهنگ نبوده و حتی در تضاد باهم باشند. ازاین‌رو تلاش می‌شود با مذاکره این نواقص نیز رفع شوند. در این راستا یکی از موضوعاتی که در مورد آن اختلاف‌نظرهای جدی وجود داشت، مسئله ارائه تضمین از سوی غرب به ایران باهدف ایجاد این اطمینان خاطر در طرف ایرانی بود که بار دیگر دولت‌های آتی آمریکا نظیر دولت ترامپ اقدام به نقض برجام نخواهند کرد.