صاحبخبر - گروه فرهنگ و هنر – جشنواره تئاتر فجر در هالی کارش را آغاز خواهد کرد که چند روز پیش محوطه مجموعه تئاتر شهر شاهد خشونتی عیان بود. اما آیا شبهای تئاتری در امنیت برگزار خواهند شد؟ دبیر جشنواره به این پرسش پاسخ مثبت داد.
روز گذشته نشست خبری چهلمین دوره جشنواره تئاتر بینالمللی تئاتر فجر با حضور حسین مسافر آستانه (دبیر جشنواره)، مهران فاطمی (استاندار یزد)، اتابک نادری (دبیر اجرایی جشنواره) و دستاندرکاران این رویداد برگزار شد.
حسین مسافر آستانه در این نشست با جزئیات و آمارهایی از چهلمین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر گفت: خروجی بخش پژوهش جشنواره را از طریق برگزاری نمایشگاه اسناد چهلساله تئاتر فجر ارائه خواهیم داد؛ به خاطر محدودیتها بخشی از آن را به صورت فیزیکی و عمده آن را در فضای مجازی برپا خواهیم کرد.
دبیر جشنواره تئاتر فجر ادامه داد: فاز اول پروژه تاریخ شفاهی برای اولین بار آغاز شده است؛ یکی از نقاط ضعف ما این است که تاریخ تئاتر ایران و فجر را در ذهن هنرمندان داریم اما فاز اول این اتفاق آغاز شده و خروجی آن را در تلویزیون تئاتر ایران شاهد خواهیم بود.
مسافرآستانه با اشاره به ترجمه کتاب راهنمای جشنوارههای بینالمللی، گفت: این کتاب مجموعه مقالاتی از انتشارات کمبریج است که با ترجمه، آماده چاپ شده است. چون اطلاعات و اخبار جشنوارههای مختلف را با ظن و گمان خویش بررسی میکردیم اما جالب بود آن را از طریق منابع رسمی پیگیری کنیم و این کتاب مبین اطلاعاتی در مورد جشنوارههای دنیا بود.
او یادآور شد: در گذشته بخشی در جشنواره داشتیم به نام فجر استانی که آخرین آن در دوره سی و هفتم برگزار شده بود و شامل اعزام برگزیدهها به استانها برای اجرا میشد. که استارت آغاز دوباره آن را در این دوره زدیم. این اتفاق در گستره جشنواره اثرگذار بوده و میتواند آن را تعمیم دهد چون امکان دیدن و حضور در تهران برای همه نیست و این اتفاق یک ضرورت بود. در این دوره تعدادی از اجراهای صحنهای و خیابانی را در این شهر و همچنین در شهر رشت برنامهریزی کردهایم.
دبیر جشنواره با اشاره به اینکه امسال مسابقه بینالملل نداریم و بخش ملل جایگزین آن شده است، گفت: در جلسات اجرایی و سیاستگذاری که داشتیم، به این نتیجه رسیدیم که با توجه به شرایط دنیا، فرصت را مغتنم شماریم تا تمرکزمان را روی ایران فرهنگی و کشورهای همسایه بگذاریم. با توجه به وضعیت کنونی تئاتر، فرصت مناسبی بود تا رابطهمان را با کشورهایی برقرار کنیم که اشتراکات فرهنگی بیشتری با آنها داریم. در این دوره میزبان کشورهای آذربایجان، الجزایر، عراق، افغانستان، بلغارستان، ایتالیا، ارمنستان و تاجیکستان خواهیم بود.
مسافرآستانه با بیان اینکه «ما در بررسی آثار و ثبتنام از داوطلبان برای شرکت در جشنواره و انتخاب، موضوع خاصی را تعیین نکردهایم؛ اما در خروجی نتیجه جالبی حاصل شد.» گفت: ۱۰۹ نمایش روی صحنه هستند که ۱۹ اثر به مضامین مرتبط با مقاومت و شهید سلیمانی و مدافعان سلامت، مقاومتهای ضد استعماری و... میپردازند، ۹ نمایش با موضوع مسایل خانواده و ۲ اثر مرتبط با مشکلات مواد مخدر هستند.
دبیر جشنواره همچنین درباره بودجه جشنواره گفت: سال گذشته بودجه جشنواره ۵ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان بود در برآورد بودجه امسال هم تلاش کردیم تنها جاهایی را لحاظ کنیم که نصیب هنرمندان شود چون سال سختی را در تولید تئاتر گذراندند. هر چه در وسع بودجه باشد و اگر بتوانیم جایی از آن را افزایش دهیم تلاش میکنیم به دست هنرمندان برسد. برای امسال ۹ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان را پیشنهاد داده بودیم که مصوب هم شده و بخشی از آن اختصاص یافته است که بخشی از کمک هزینه گروهها را از آن پرداخت خواهیم کرد. هرچند که همین هم بودجهای حداقلی است و امیدوارم نگاه بازتری نسبت به جشنواره شکل بگیرد و بر اساس اهمیت آن، بودجه اختصاص پیدا کند.
مسافرآستانه در پاسخ به سوالی درباره اتفاقات اخیر تئاتر شهر و فضای ناامن اطراف آن، توضیح داد: در مورد فضای تئاتر شهر همه ما نگران این وضعیت بوده و هستیم. عدهای علم مخالفت برداشتهاند که «آی، میخواهند حصار بکشند و محدود کنند و...» این نگاهها اگر مغرضانه نباشد، ناآگاهانه است. اینجا محل فعالیت بی در و پیکر و محل عبور و مرور افرادی شده است که تناسبی با موضوع آن مکان ندارند و باید توسط مسئولین رسیدگی شود. بیتوجه به اینکه هر کسی طرح داده یا نداده، آنکه مسئولیتی حس میکند باید برای ساماندهی و تعریف فضای تئاتر شهر اقدام کند و امیدوارم این اتفاق بیفتد.
او تصریح کرد: از شهرداری منطقه ۱۱ قول مساعد گرفتهایم که در برگزاری جشنواره، امنیت این منطقه را فراهم کند.
دبیر جشنواره تئاتر فجر در ادامه در پاسخ به سوالی درباره سی درصد ظرفیت سالنهای تئاتر و تفاوت آن با جشنواره فیلم فجر، گفت: از آنجایی که سینما قبل از اعلام ستاد کرونا، پیش فروش ۵۰ تا ۷۰ درصد سالنهایش را آغاز کرده بود، تعهداتی داده بودند. قطعا محدودیت ظرفیت سی درصدی ما را دچار مشکل میکند و برای همین مساله «فروش» بلیت را حداقل در سالنهای کوچک منتفی کردیم. امیدوارم با فروکش کردن فراگیری، بتوانیم از ظرفیت ۵۰ یا حتی ۱۰۰ درصدی سالنها استفاده کنیم تا بخشی از مشکلات ما در پذیرایی از مخاطبان و مهمانان برطرف شود.
او در مورد همزمانی جشنوارههای تئاتر و فیلم فجر با بیان اینکه «فکر میکنم اولین بار در سال 1384 با دبیری خود بنده بود که جشنواره تئاتر فجر دقیقا همزمان با جشنواره فیلم فجر برگزار شد.» توضیح داد: خواهش میکنم همزمانی و غیرهمزمانی را فقط از زاویه دید خودتان که علاقهمند به هر دو حوزه هستید، نبینید و از دید مردم هم ببینید. اعتقاد من این است که همزمانی جشنواره فیلم و تئاتر هیچ ضربهای به جشنواره تئاتر نمیزند و همان سال هم که انتقادات شدیدی شد، شاهد بودیم که سالنها مملو از تماشاگر بودند و سینما و جذابیتهای آن تاثیری بر تئاتر نگذاشته بود.
دبیر جشنواره در پاسخ به سوالی درباره ناراحتی برخی هنرمندان از این رویداد و انتخابها و حذفها، و در پاسخ به انتقاد از ادبیات جوابیه به رسانهها گفت: هیچ اتفاق خاصی در این دوره نیفتاده؛ این احساس لطیف شماست که برخی تعابیر را به خودتان نسبت دادید. من را میشناسید. من هیچ وقت نگاهی از بالا به پایین به دانشجویان یا آدمها نداشتهام. چنین تعبیری در خصوص من عادلانه نیست. اگر از گروهی دعوت نکردم، به این دلیل بوده که بخشی به نام «مهمان دبیر» داشتم که سهمیه محدودی داشت اما با پنج برابر تقاضا در این بخش مواجه بودم و نیازی به دعوت نداشتم. میخواستم از کسانی که شرکت نکردند اما کارشان خوب است دعوت کنم اما تعداد تقاضاها پنج برابر سهمیه بود. بنابراین ما از هیچ گروهی دعوت نکردیم.
مسافرآستانه ادامه داد: با کسانی که تناقضی را در مورد انتخاب داوران حس کرده بودند صحبت کردم و قانع شدند اما اینکه بعد از این گفتگوی محترمانه، جور دیگری مساله را در فضای عمومی یا خصوصی مطرح میکنند ترجیح میدهم چیزی نگویم. من جواب مستقیم به ادعاهای نادرست در فضای عمومی نمیدهم؛ با همه این عزیزان صحبت داشتم و ماجرا تمام شده بود. چون معتقدم خیلی از مسائل درون خانواده را باید بین خودمان حل کنیم. خلاف این قضیه، اخلاق خوبی برای این قوم فرهیخته نیست. امیدوارم با دیالوگ رودرو با ویژگی تئاتر، بین خودمان مشکلات را حل کنیم.
او همچنین در پاسخ به سوالی درباره سانسور شدیدتر در این جشنواره نسبت به دورههای قبلی، و بازبینی نظارتی مجدد نمایشهایی که مجوز داشتهاند، هم گفت: قانون این است که تمام آثاری که مجوز اجرا گرفته و روی صحنه رفتهاند، برای اجرای مجدد در سالنی دیگر باید مجوز مجدد بگیرد. جشنواره هم از این قضیه مستثنی نیست. همه آثاری که قبلاً به صحنه رفته بودند برای اجرا در جشنواره باید دوباره مجوز بگیرند اما این کار را ما تقبل کردیم و پروسه دریافت مجوز را طی کردیم. هیچ کاری نبوده که به دلیل عدم دریافت مجوز آن را رد کرده باشیم؛ اگر هم نکاتی بوده با اعلام به گروهها سعی کردیم آن را حل کنیم.
اتابک نادری، قائممقام دبیر، هم در ادامه این نشست در مورد وضعیت ناگوار تئاتر شهر گفت: تئاتر شهر حریمی دارد که ملک تئاتر است و متاسفانه برخی نمیخواهند قبول کنند. حریم تئاتر شهر نرده و حفاظ داشت و در سالهای دهه ۷۰، زمان مدیریت غلامحسین کرباسچی در شهرداری تهران، آن را با پارک ادغام کردند. و طی سالها مدیریت شهری روی محوطه تئاتر شهر اعمال نظر شد. آن زمان که بنده در تئاتر شهر بودم با شهرداری صحبت کردم که اگر برنامهای قرار است در آنجا اجرا شود تئاتر شهر باید مجوز دهد، در حالی که سابق بر آن شهرداری جلوی حوض صندلی میگذاشت و برنامه اجرا میکرد و هم اکنون نیز برخی از مدیران شهری با برجسته کردن نظرات هنرمندانی که مخالف این حریم هستند، میگویند مگر میشود؛ دور مرکز فرهنگی را دیوار کشید؟! شما اگر واقعا معتقد به این موضوع هستید چرا دیوارهای پردیس تئاتر خاوران را برنمیدارید؟!
او ادامه داد: ما امسال به صورت آکادمیکوار انتخابها را انجام دادیم و ثبتنامها هم مجازی و اینترنتی بود. همه دوستان فیلمهایشان را با فرمتی که به آنها گفته شد در سایت تلویزیون تئاتر ایران بارگذاری کردند و پس از ارنج اطلاعات به بازبینها دسترسی داده شد و همین باعث شد گستره انتخابگران جشنواره هم افزایش یابد.∎
نظر شما