پس از آنکه آیتالله سید ابراهیم رئیسی رئیس جمهور و همچنین حسین امیرعبداللهیان وزیر خارجه دولت سیزدهم اعلام کردند که مذاکرات با گروه ۱+۴ (آلمان، فرانسه، روسیه، چین و انگلیس) بعد از بررسیهای انجام شده در دولت جدید، قرار است بزودی از سر گرفته شود، رایزنیهایی بین « علی باقری » معاون سیاسی وزیر امور خارجه و «انریکه مورا» هماهنگ کننده کمیسیون مشترک برجام و معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا آغاز شد. رایزنیهایی که از تهران شروع شد و در مادرید خاتمه یافت.
در همین راستا، انریکه مورا بدین منظور برای گفتوگو درباره مذاکرات ایران و گروه ۱+۴ در تاریخ ۲۲ مهر ماه در تهران با علی باقری به گفتوگو پرداخت و طرفین توافق کردند مباحث باقیمانده را در بروکسل مورد گفتوگو قرار دهند.
در همین خصوص باقری پنجم آبان ماه به بروکسل رفت و ضمن دیدار و گفتوگو با «تئودورا گنتزیس» دبیرکل وزارت خارجه بلژیک، رایزنی پنج ساعتهای با مورا داشت و طرفین توافق کردند که مذاکرات را تا پیش از ماه نوامبر آغاز کنند و اعلام شد بزودی تاریخ دقیق مذاکرات اعلام خواهد شد.
باقری پس از ترک بروکسل و در پاسخ به دعوت «سرگئی ریابکوف» سری هم به مسکو زد و با معاون وزیر خارجه روسیه دیدار و گفتوگو کرد.
باقری در مدت زمان حضورش در تهران نیز تلفنی با همتای چینی گفتوگو کرد و پس از رایزنی تلفنی روز چهارشنبه ۱۲ آبان ماه با مورا تاریخ هشتم آذر ماه (۲۹ نوامبر) به عنوان زمان آغاز دور جدید مذاکرات بین ایران و گروه ۱+۴ در دولت سیزدهم اعلام شد.
گفتنی است در دولت دوازدهم و از نیمههای فروردین تا آخر خرداد ماه ۶ دور مذاکره بین ایران و گروه ۱+۴ در راستای احیای برجام و لغو تحریمهای آمریکا انجام شد، ولی در پی بن بستهای ایجاد شده که به گفته خطیبزاده حاصل لجاجت آمریکا بر حفظ میراث شکست خورده ترامپ بود، با آمدن دولت جدید در ایران قرار شد این موضوع در دولت بعد مورد بررسی قرار گیرد و در نهایت هم قرار است وین هشتم آذر ماه مجددا میزبان این مذاکرات باشد. البته آنگونه که حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه روز جمعه ۲۱ آبان ماه اعلام کرد «ایران قصد ندارد در بنبستهای باقیمانده از گفتوگوهای پیشین، بماند.»
امیرعبداللهیان در این خصوص به رایزنیهای تلفنیاش با همتایان در پنج کشور فوق اشاره کرد و یادآور شد: دولت جمهوری اسلامی ایران با رویکردی عملگرایانه و نتیجه محور وارد گفتوگوها میشود و مصمم به دستیابی به یک «توافق خوب» است، اما این امر مستلزم لغو موثر و قابل راستیآزمایی تحریمها و بازگشت طرفهای مقابل به تعهدات کامل است. وی در اینستاگرام نوشت که دولت ضمن این که آن را (گفتوگوهای پیشین) در دسترس خود دارد. اگر طرفهای مقابل با رویکردی جدی و مثبت وارد وین شوند، دستیابی به یک توافق خوب آن هم در کوتاه مدت امکانپذیر است.
* سفرهای هفته گذشته باقری
در هفتهای که گذشت علاوه بر رایزنیهای تلفنی وزیر امور خارجه کشورمان، علی باقری از ۱۸ آبان ماه به چهار کشور اروپایی سفر کرد. فرانسه مقصد این سفر بود و باقری از آنجا به برلین، لندن و در نهایت به مادرید رفت.
«سعید خطیبزاده» سخنگوی دستگاه دیپلماسی روز دوشنبه (۱۷ آبان ماه) در نشست هفتگی با خبرنگاران به این سفر اشاره کرد و گفت که این سفر در مقام معاون سیاسی انجام و موضوعات مختلفی گفتوگو خواهد شد که مورد علاقه دو طرف است در موضوعات دوجانبه و منطقهای. البته طبیعی است چون مذاکره کننده ارشد ایران است در خصوص موضوعات گفتوگوهای پیش رو هم صحبت خواهد کرد. جمهوری اسلامی ایران مواضع خودش را برای دوستان خودش به صورت دقیق تشریح کرده و هم در سفرهای پیش رو تشریح خواهد شد.مادامی که ایران اطمینان قطعی نیابد که تحریمهای یکجانبه، فراسرزمینی و غیرقانونی آمریکا یک جا و موثر و قابل راستی آزمایی و همراه با تضمینهای لازم و عینی رفع نشود، اقدامات جبرانی خود را متوقف نخواهد کرد.
* پاریس مقصد اول
باقری معاون سیاسی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در اولین مقصد سفرش به چند کشور اروپایی سهشنبه ۱۸ آبان ماه با «فیلیپ ارورا» مدیرکل سیاسی وزارت خارجه فرانسه در محل این وزارتخانه در پاریس دیدار کرد و به گفتوگو نشست.
معاون سیاسی وزیر امور خارجه در گفتوگویی با خبرگزاری صدا و سیما در پاریس نیز با بیان اینکه ما مذاکرات هستهای نداریم، درباره مذاکرات هشتم آذر در وین گفت: موضوع اصلی پیامدهای ناشی از خروج آمریکا از برجام و تحریمهای غیرقانونی این کشور است.
این دیپلمات ایرانی همچنین در گفتوگویی با لوفیگارو با بیان اینکه موضوعات خارج از برجام در دور آتی مذاکرات وین قابل طرح نیست، گفت: قرار نیست تا ابد میز مذاکرات در وین برقرار باشد، بلکه قرار است مذاکرات به توافق منجر شود.
* رایزنی در برلین
برلین مقصد دوم این سفر بود. وی در این سفر با «ینس پلوتنر» مدیرکل سیاسی و «فیلیپ آکرمن» مدیرکل هماهنگ کننده در امور آفریقا، آمریکای لاتین و خاورمیانه در وزارت امور خارجه آلمان دیدار و گفتوگو کرد.
مصاحبه با نشریه اشپیگل و شبکه یک تلویزیون آلمان نیز از دیگر برنامههای معاون سیاسی وزیر امور خارجه کشورمان در برلین بود.
وزارت خارجه آلمان درباره این سفر در توئیترش اعلام کرد: «امروز معاون وزیر خارجه ایران، علی باقری کنی به برلین سفر کرد. از سرگیری گفتوگوهای وین در خصوص برجام، در محوریت این مذاکرات قرار داشت. برای از سرگیری سریعتر و کامل برجام، مذاکرات باید از جایی که در ژوئن ۲۰۲۱ متوقف شده بود، از سرگرفته شود».
* حضور باقری در پایتخت بریتانیا
باقری بعد از برلین راهی لندن شد و در پایتخت بریتانیا با «جیمز کلورلی» همتای خود و دیگر مقامات وزارت خارجه انگلیس دیدار و درباره موضوعات دوجانبه و منطقهای و برجام به رایزنی پرداخت.
آنگونه که سفارت ایران در انگلیس اعلام کرد باقری در مدت حضورش در لندن در دیدار با نمایندگان بخشهای مالی و بانکداری ایران در انگلیس درباره مباحث اقتصادی به گفتوگو پرداخت.
معاون وزیر خارجه ایران همچنین با تعدادی از اعضای اندیشکدهها و کارشناسان انگلیسی در زمینه امور خارجه در محل سفارت ایران در لندن دیدار کرد.
از سوی دیگر، حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران همزمان با حضور باقری در سفر اروپایی در توئیتی با بیان اینکه در میز مذاکرات وین آماده نیل به توافق خوب هستیم، نوشت: بازگشت همه طرفها به تعهدات یک اصل مهم و راهگشا است.
شبکه آمریکایی «بلومبرگ» هم گزارش داد «علی باقری کنی» معاون سیاسی وزیر امور خارجهدر مصاحبهای در لندن گفت که امیدوار است بدهی ۴۰۰ میلیون پوندی (۵۳۵ میلیون دلاری) بریتانیا به ایران در خصوص یک قرارداد نظامی مربوط به چند دهه قبل، «به زودی» پرداخت شود و دو کشور در تلاش هستند تا مسئله چگونگی پرداخت آن را بررسی کنند.
معاون سیاسی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در مصاحبه با روزنامه انگلیسی گاردین هم هرگونه مذاکره با طرفهای غربی بر سر قابلیتهای دفاعی و امنیتی ایران را رد کرد.
باقری همچنین در گفتوگویی با خبرگزاری ایرنا دیدار با مقامهای وزارت امور خارجه انگلیس را جدی، جامع و مثبت ارزیابی کرد و گفت: مذاکرات امروز برای نزدیک تر شدن دیدگاههای مقامهای سیاسی ایران و انگلیس گامی رو به جلو بود.
* سفر به مادرید و سومین رایزنی با مورا
علی باقری در چهارمین مقصد سفرش از لندن رهسپار مادرید شد و روز جمعه با «آنخلس مورنو» همتای اسپانیایی درباره مناسبات دوجانبه و تحولات منطقه به گفتگو پرداخت.
معاون سیاسی وزیر امور خارجه عصر جمعه نیز برای سومین بار در یک ماه گذشته با «انریکه مورا» هماهنگ کننده کمیسیون مشترک برجام در مادرید دیدار و درباره مذاکرات آتی در وین به رایزنی پرداخت.
معاون سیاسی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران پس از سفر به پاریس، براین، لندن و مادرید در توئیتی نوشت: در جریان سفر به فرانسه، آلمان، انگلیس و اسپانیا گفتوگوهای جدی و سازندهای در مورد موضوعات دوجانبه، منطقهای و بینالمللی از جمله مذاکرات پیش رو داشتم. همچنین با چندین رسانه مصاحبه کردم.
وی افزود. لغو موثر تحریمهای غیرقانونی و اهمیت تضمین به عدم تکرار مورد تأکید قرار گرفت.
معاون سیاسی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در مصاحبه با شبکه «پرس تیوی» هم بار دیگر تاکید کرد هدف اصلی گفتوگوهای آتی در وین لغو تحریمهای غیرقانونی اعمال شده علیه ملت ایران است.
در این میان «سرگئی ریابکوف» معاون وزیر امور خارجه روسیه نیز در اظهاراتی تأکید کرد که ایالات متحده به منظور احیای برجام باید در سیاست تحریم جمهوری اسلامی ایران بازنگری کند.
گفتنی است «رابرت مالی» نماینده ویژه آمریکا در امور ایران که گفته شده در هشتم آذر ماه نیز در وین حضور خواهد داشت، در صدر هیأتی سفرش به چند کشور منطقه را آغاز کرد تا درباره مسائل پیرامون برجام و حضور ایران در منطقه با شرکای خود رایزنی کند.
«کامالا هریس» معاون رئیس جمهور آمریکا در کنفرانس خبری عنوان کرده که که تمایل آمریکا برای بازگشت به توافق هستهای با ایران روشن است.
نظر شما