اعتمادآنلاین| علیرضا چشمجهان در مراسم سالگرد تاسیس انجمن کشتیرانی و خدمات وابسته با بیان اینکه نباید تصور کنیم ایران در مرکز عالم است و انتظار داشته باشیم که همه کشورهای همسایه و منطقه بارهای خود را بدون هیچ ملاحظه دیگری از مسیر ایران عبور دهند، گفت: بر اساس آمار منتشره از سوی سازمان بنادر و دریانوردی، در سال گذشته از مجموع 220 میلیون تن ظرفیت بنادر عمده تجاری کشورمان، در مجموع 120 میلیون تن کالا عبور کرده که 28 درصد آن فرآوردههای نفتی، 16 درصد کانتینر، 18 درصد کالاهای اساسی و 38 درصد سایر کالاها بوده و از 20 درصد ظرفیت بنادر شمالی و 58 درصد ظرفیت بنادر جنوبی کشور استفاده شدهاست.
به گزارش ایلنا، مدیر ارشد صنعت حمل و نقل دریایی و خدمات بندری تاکید کرد: معدل استفاده از ظرفیت بنادر شمالی و جنوبی کشورمان در سال قبل54 درصد بوده و به عبارت دیگر 46 درصد از ظرفیت بنادر کشورمان خالی مانده است.
چشمجهان ادامه داد: شاخص مهم دیگر این است که حداقل 2200 نفر در قالب سازمانی که متولی امر حاکمیت در حوزه بنادر و دریانوردی کشور است، به طور رسمی مشغول کار هستند که اگر تعداد کارکنان این تشکیلات را تقسیم بر طول اسکلههای بنادر عمده تجاری کشور کنیم، برای هر 12 متر اسکله، یک و برای هر اسکله 14 نفر برای اعمال امور حاکمیتی به کار گرفته شدهاند که شاخصهای متعارف جهانی فاصله دارد. در همین حال بیش از 50 درصد پایانههای مهم بنادر کشور در اختیار مجموعه هایی هستند که به دولت، تعاونی های کارکنان دولت، صندوقهای بازنشستگی و نهادهای فرا دولتی تعلق دارند. بنابراین به راحتی می توان دریافت که بخشی از واماندگی موجود در استفاده از ظرفیت خالی بنادر تجاری ایران به دولتی ماندن رویکردهای موجود بر میگردد که بر خلاف اصل 44 قانون اساسی و چشم انداز 1404 است.
وی تاکید کرد: در این شرایط بهانه بسیار خوبی هم به نام تحریمها وجود دارد تا همه ناکارآمدی ها در سایه آن پنهان شود. در حالیکه باید شرکتهای فعال در بنادر را خصوصی و به سمتی ببریم که تلاش برای بازارسازی جهت ظرفیتهای خالی موجود در بنادر داشته باشند.
چشم جهان افزود: در حال حاضر صحبت برخی مسئولان جدید در حوزه راه و شهرسازی و سازمان بنادر هم این است که باید بر ظرفیت بنادر و تعداد اسکلههای موجود بیافزاییم، اما به صراحت باید گفت که صرفا با ساخت اسکلههای بیشتر و بنادر بزرگتر و جذب کارکنان بیشتر در بخش حاکمیتی و واگذاری کار به شبه دولتیها، الزاما سهم ما از بازار حمل و نقل داخلی و منطقهای و بین المللی بیشتر نمیشود و آنچه تعیین کننده است، توان ما در بازارسازی برای ظرفیتهای موجود است.
وی با بیان اینکه میزان توفیقی که در کریدور شرق به غرب بین کشورهای آن حوزه از چین تا اروپا حاصل شده، در کریدور جنوب شمال که از ایران میگذرد، اتفاق نیفتاده، افزود: دلیل اصلی برای این عدم توفیق، تفکر مبتنی بر ساخت و ساز بوده، بدون آنکه بر فرآیند شبکه سازی بین کشورهای متعامل در این حوزه توجه و تمرکز داشته باشیم.
چشم جهان با اشاره به صحبتهای یکی از مدیران سابق سازمان بنادر مبنی بر اینکه اگر تحریمها برطرف شود، ایران میتواند کانون ترانشیپ منطقه باشد، گفت: بعد از رفع تحریمها هم اینطور نخواهد بود. درست است که ما ظرفیت داریم اما با توجه به توسعههای هدفمند و شبکهسازیها و مشارکتهای واقعی بین المللی که در کشورهای عمان، قطر، امارات متحده، عربستان، بحرین و کویت و حتی عراق انجام شده، دیگر نیازی برای ترانشیپ کالا و کانتینر از بنادر جنوبی ایران ندارند. به عنوان نمونه در حال حاضر بندرام القصر در عراق بیش از یک میلیون و 500 هزار تی ای یو عملیات کانتینری انجام میدهد یعنی 10 برابر مجموع عملیات بنادر خرمشهر و امام خمینی (ره) و چیزی معادل بندر شهید رجایی! وقتی بندر عراقی کشتیهای 9 هزار تی ای یو را میتواند مستقیم از چین بپذیرد، دیگر به دنبال این نخواهد بود که از بنادر ایران ترانشیپمنت انجام دهد.
وی با بیان اینکه کریدور شمال جنوب، مهمترین کریدور ترانزیتی کشور است که میتوان به آن امیدوار بود، گفت: بنادر جنوبی در این کریدور را باید به صورت موثر، هم از بعد زیر ساخت و هم از بعد تجاری و اقتصادی به بنادر شمالی اتصال دهیم تا از ظرفیت بنادر شمال به طور کامل استفاده شود و بتوانیم از طریق دریای خزر به کشورهای همسایه در شمال به ویژه قزاقستان و روسیه متصل شویم و شاهد صفهای طویل در مرزهای زمینی و ریلی برای عبور از قلمرو کشورهایی که با ما بد اخلاقی می کنند، نباشیم.
این مدیر صنعت حمل و نقل دریایی و خدمات بندری کشور ادامه داد، یک موضوع مهم دیگر برای کریدور ترانزیتی جنوب به شمال مسئله حمل و نقل ریلی است، اما متاسفانه در بحث اتصال بنادر جنوبی به شمالی از طریق راه آهن با مشکلاتی مواجه هستیم اول اینکه راه آهن فقط از بندر عباس تا امیرآباد کشیده شده و سایر بنادر شمالی اتصال موثر به راه آهن ندارند هر چند که گفته میشود بنادر کاسپین و انزلی به راهآهن متصل میشوند اما بررسیها نشان میدهد با کمبود فعلی در بودجههای عمرانی، به این زودیها امیدی به این اتصال نیست. همچنین وصل شدن راه آهن به بندر چابهار هم که اصل و اساس محور شرق محسوب میشود، با وجود وعده های فراوان به نتیجه نرسیده است.
چشمجهان افزود: از سوی دیگر عملکرد راه آهن برای انجام ترانزیت کالاهایی که با کانتینر حمل میشوند، کند است و از لحاظ اقتصادی صرفه ندارد و طبیعی است که در این شرایط سهم خود را از دست می دهند و کریدورهای دیگر جایگزین مسیر ترانزیتی ایران می شوند.
وی همچنین از گروه کشتیرانی جمهوری اسلامی خواست در شرایط فعلی که کشور به مشارکت فعال آنها برای توسعه ترانزیت در محور جنوب شمال و به ویژه در حوزه حمل و نقل دریایی نیاز دارد، ملاحظات مربوط به بورسی بودن شرکتهای خود را مانعی برای ارائه خدمات موثر قرار ندهد و همانطور که از یک ناوگان ملی انتظار می رود، در این چرخه عمل کنند.
نظر شما