هرچند ۸۸درصد بازرسیهای پادمانی آژانس در جهان، مختص ایران است و کشورمان بیشترین همکاری را با این نهاد بینالمللی دارد، اما زیادهخواهی آژانس در برابر ایران تمامشدنی نیست، همچنانکه سخنگوی آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز یکشنبه در بیانیهای اعلام کرد که مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در آخرین گزارش خود درباره راستیآزمایی و نظارت در ایران به کشورهای عضو اعلام کرد که ایران از روزهای 20 تا 22سپتامبر (29 تا 31شهریور) به بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه سرویس تجهیزات نظارت آژانس را داده و اجازه داده شده تا کارت ذخیره دوربینها در تمامی مکانهای ضروری در ایران بهجز کارگاه ساخت تجهیزات سانتریفیوژ در مجمع تسا در کرج تعویض شود اما در ادامه این بیانیه ادعا شده است که ایران به آژانس دسترسی به سایت کرج را برای نصب دوربینهای نظارتی جدید یا اطمینان حاصل کردن از اینکه تولید قطعات سانتریفیوژ در این کارگاه از سر گرفته شده، نداده است.هرچند ایران نهایت همکاری را با آژانس دارد و حتی با وجود مصوبه مجلس شورای اسلامی مبنی بر ممنوعیت بازرسیهای فراپادمانی، ایران پذیرفت که آژانس حافظه دوربینهای خود را عوض کند و تصاویر بهصورت آفلاین در دوربینهای آژانس ذخیره شود اما رویکرد آژانس در قبال ایران همچنان مغرضانه است.
هر تصمیم ایران درمورد تجهیزات نظارتی آژانس برمبنای ملاحظات سیاسی بوده و نه حقوقی
در پی انتشار گزارش شب گذشته «رافائل گروسی»، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، درخصوص عدم اجازه ایران برای نصب مجدد دوربینهای نظارتی در مجتمع تسای کرج، کاظم غریبآبادی، سفیر و نماینده دائم کشورمان نزد سازمانهای بینالمللی در وین، در یک رشته توییت نوشت: عمیقا مایه تاسف است که بعد از سه اقدام خرابکارانه تروریستی در تاسیسات هستهای ایران در طول یکسال گذشته، آژانس هنوز این اقدامات شرورانه را برخلاف قطعنامههای متعدد کنفرانس عمومی آژانس و مجمع عمومی سازمان ملل و حتی بهخاطر تجهیزات و اموال خود و ایمنی و امنیت بازرسانش، محکوم نکرده است.وی افزود: هر تصمیم ایران درمورد تجهیزات نظارتی آژانس صرفا برمبنای ملاحظات سیاسی بوده و نه حقوقی؛ از این رو، آژانس نمیتواند و نمیبایست حقی برای خودش در این زمینه قائل شود.وی اضافه کرد: بیانیه مشترک ۱۲سپتامبر (۲۱شهریور) محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس نیز با حسننیت ایران و با هدف جایگزینی کارتهای حافظه «تجهیزات مشخصشده» حاصل شد. اقدامات آژانس برای اجرای این هدف نیز از ۲۰ تا ۲۲سپتامبر انجام شد. غریبآبادی عنوان کرد: در طول گفتوگوها در تهران و اخیرا در وین نیز بهطور واضح خاطرنشان شد از آنجا که تحقیقات امنیتی و قضایی درمورد مجتمع تسای کرج همچنان ادامه دارد، تجهیزات نظارتی این مجتمع در زمره تجهیزات تحت سرویس فنی قرار نمیگیرد. به همین خاطر بود که از عبارت «تجهیزات مشخصشده» در بیانیه مشترک استفاده شد. وی یادآور شد: از این رو، گزارش ۲۶سپتامبر مدیرکل آژانس دقیق نبوده و قطعا فراتر از تفاهمات حاصله برابر بیانیه مشترک است.همچنانکه غریبآبادی تاکید کرده است: همکاریهای اخیر ایران با آژانس صرفا براساس ملاحظات سیاسی و بهخاطر پیشبرد مذاکرات هستهای است و نه حقی برای آژانس، چراکه این بازرسیها فراتر از پروتکلها و قوانین پادمانی آژانس است.
اعتراض کتبی ایران به آژانس
بهروز کمالوندی نیز در پاسخ به انتشار گزارش غلط رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت: نامهای برای آژانس ارسال و نسبتبه این اقدام غیرسازنده اعتراض شده است.سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران توضیح داد: رافائل گروسی و همکاران وی بهخوبی میدانند که تفاهم صورتگرفته در قالب بیانیه مشترک، مشمول تجهیزات نظارتی (دوربینها) مجتمع کرج به این دلیل که در نتیجه خرابکاری تیرماه این مجتمع همچنان تحت تحقیقات امنیتی قرار دارد، نمیشد.کمالوندی تصریح کرد: درخواست تعمیم تعویض کارتهای حافظه به دوربینهای این مجتمع در سفر مدیرکل به تهران و نیز دیدار حاشیه کنفرانس عمومی وین مطرح شده بود که در هر دو بار ضمن ارائه توضیحات ازسوی محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی، پاسخ منفی و مخالفت ایران را بهدنبال داشت. وی تاکید کرد که درج واژه «مشخصشده» در مقابل کلمه تجهیزات به همین منظور و با هدف مستثنا شدن این مجتمع از سرویس و تعویض کارتهای حافظه صورت گرفته است.سخنگوی سازمان انرژی اتمی یادآور شد: در دیدار وین هنگامی که بار دیگر مدیرکل درخواست سرویس دوربینهای مجتمع کرج را مطرح کرد، محمد اسلامی با صراحت کامل و ذکر دلایل مطرحشده در جلسه قبل، تعمیم تعویض کارتهای حافظه به مجتمع یادشده را ناممکن و خارج از چارچوب بیانیه مشترک اعلام کرد. کمالوندی گفت: ضرورت دارد مسوولان آژانس بینالمللی هستهای با پرهیز از موضعگیریهای هدفمند سیاسی، گزارشهای غلط و مغرضانه، روند سازنده ایجادشده بهدنبال مراودات اخیر ایران و آژانس را تخریب نکند.
یکپنجم فعالیتهای آژانس به ایران اختصاص دارد!
ایران همواره گفته است که براساس اطلاعات و اسناد و مدارک تحریفشده و بعضا ادعایی رژیمصهیونیستی نمیتواند با آژانس همکاری کند و پایه این همکاریها باید براساس تعاریف پروتکلی و پادمانی با این سازمان بینالمللی باشد، چراکه ایران قرار نیست به هر ادعایی پاسخ بدهد. ایران براساس قرارداد پادمانی و پروتکل الحاقی حتی در توافقات برجامی، یکسری تعهدات را برای پروتکل الحاقی و پادمان پذیرفته و معنایش این نیست که هر سؤوالی را که آژانس دارد ایران باید جواب دهد. شیوه پاسخگویی ایران به آژانس براساس مبنای پادمانی به این صورت است که براساس ماده۶۹ پادمان که بین ایران و آژانس منعقد شده است، ایران اطلاعاتی را به آژانس میدهد که در اصطلاح به آن REPORT یا همان گزارش میگویند که آژانس بعد از آن میآید و راستیآزمایی میکند، بعد از راستیآزمایی اگر سوالی داشته باشد، مطرح کرده و بعد از آن هم اگر سوالی داخل سایت داشته باشد، مطرح میکند و ایران به آن دسترسی میرسد. اگر آژانس بخواهد به بخشهایی دسترسی داشته باشد، باید این درخواستها و مدارک برای علل ضرورت دسترسی، اصالت داشته باشد و برای دسترسی نیز باید با کشور میزبان مذاکره کند و در صورت پذیرش کشور میزبان، تازه باید درباره ترتیبات و نوع بازرسی آن نیز مجددا مذاکره کنند و البته براساس گزارش آژانس، کشور میزبان این حقوق را نیز دارد که اجازه دسترسی به آن بخشها را هم ندهد. باوجوداین به گفته کمالوندی، ۸۸درصد بازرسیهای کل در سال۲۰۱۹ مختص ایران و ۶۵درصد بازرسیها و دسترسی بر مبنای پروتکل الحاقی خاص ایران بوده، ۲۹درصد فعالیت ایران در حوزه نظارتی بوده و ایران بیش از یکپنجم فعالیت آژانس را اختصاص داده است.
این یعنی موردی برای پنهانکاری نداریم و همه چیز صلحآمیز است. حتی پیش از این نیز «میخائل اولیانوف»، نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی در توییتی نوشته بود: «واقعیت جالب، خصوصا برای آنها که درباره فعالیتهای راستیآزمایی در ایران شبههافکنی میکنند، در سال۲۰۱۸، آژانس بینالمللی انرژی اتمی از کشورهایی که توافقنامه جامع پادمانی (CSA) و پروتکل الحاقی (AP) در آنها اجرا میشود، مجموعا ۱۱۲۴ بازرسی انجام داده است.» اولیانوف افزود: «۹۸۹مورد از این بازرسیها در ایران انجام شده است. این کشور همچنان راستیآزماییشدهترین کشور در جهان است.»
هرچند ایران نهایت همکاری را با آژانس دارد و حتی با وجود مصوبه مجلس شورای اسلامی مبنی بر ممنوعیت بازرسیهای فراپادمانی، ایران پذیرفت که آژانس حافظه دوربینهای خود را عوض کند و تصاویر بهصورت آفلاین در دوربینهای آژانس ذخیره شود اما رویکرد آژانس در قبال ایران همچنان مغرضانه است
نظر شما