بعد از توافق فوریه۲۰۲۰ آمریکا و طالبان و امضای «توافقنامه صلح» بین دو طرف، روند خروج نظامیان آمریکایی و متحدان این کشور از افغانستان شروع شد. این در حالی است که طی هفتههای اخیر جنگ در افغانستان شدت گرفته و طالبان موفق شدهاند بسیاری از مناطق افغانستان را به تصرف خود درآورند. آمریکا و دیگر کشورهای عضو ناتو در سال ۲۰۰۱ در پاسخ به حملات ۱۱سپتامبر همان سال در آمریکا، به افغانستان حمله نظامی کردند و از آن زمان، حضور نظامی و اشغالگری آنها در افغانستان ادامه داشته است.با تصرف سریعتر از حد انتظار کابل ازسوی گروه طالبان، آمریکا و متحدانش روند خروج از افغانستان را به شکلی سراسیمه و بینظم تسریع کردهاند و فرودگاه کابل که در تحت کنترل آنها قرار دارد با هرجومرج گسترده مواجه است. در روزهای اخیر و بهدنبال کشته شدن ۱۳نظامی آمریکایی در انفجارهای پنجشنبه هفته گذشته در فرودگاه بینالمللی کابل، فشارهای جمهوریخواهان علیه بایدن و دولت او شدت گرفته است. درحالیکه آمریکاییها فقط تا پایان روز سهشنبه برای ترک افغانستان فرصت داشتند. فرصتی که دیروز با پرواز آخرین هواپیمای افغانستان از فرودگاه بینالمللی حامد کرزای اشغال ۲۰ساله افغانستان ازسوی آمریکا و متحدانش در ناتو به پایان رسید و «همه نیروهای اشغالگر خارجی» از افغانستان خارج شدند.از سوی دیگر، آلکسی پوشکوف، عضو ارشد کمیته سیاست اطلاعاتی شورای فدراسیون (سنای) روسیه پایان عملیات نظامی آمریکا در افغانستان را با خارج شدن نیروهای نظامی ایالاتمتحده از ویتنام مقایسه کرد و یادآور شد که عملیات نظامی 20ساله آمریکاییها در افغانستان کاملا بیمعنا و بینتیجه بود.این سناتور بلندپایه در پیامی توییتری نوشت: «در آمریکا پس از خارج شدن نظامیانش از خاک ویتنام در سال 1975، بهاصطلاح «سندرم ویتنام» آغاز شد که جامعه ایالاتمتحده را عمیقا تحتتاثیر قرار داده و دچار شکاف کرد. اکنون نیز آمریکا دچار «سندرم افغانستان» شده است. مهمترین ویژگی آن، از بین رفتن ایمان آمریکاییها به قدرت نظامی و تاثیر اقدامات این کشور است، البته اینبار، از بین رفتن اعتماد به اقدامات نظامی آمریکا تنها شامل ایالاتمتحده نشده است و در تمامی جهان دیده میشود.»آلکسی پوشکوف همچنین عملیات نظامی 20ساله آمریکا در افغانستان را بیمعنا و بدون نتیجه نامید. بهگفته وی، به پرواز درآمدن آخرین هواپیمای نظامی آمریکایی از کابل، آغازگر دور جدید انتقادات شدید به سیاست این کشور و اقدامات نیروهای نظامی در افغانستان و همچنین نسبتبه تصمیمگیری جو بایدن، رییسجمهوری دموکرات درباره خارج کردن نظامیان آمریکایی از این کشور است.این مقام پارلمانی روسیه با اشاره به اینکه طبق اطلاعات خود آمریکاییها، برای عملیات نظامی در افغانستان بیش از دوتریلیون دلار هزینه صرف شده است، گفت: در تاریخ معاصر آمریکا چنین محاسبه ژئوپولیتیکی اشتباهی نظیر نداشته است و جنگی بیمعناتر و بینتیجهتر از این عملیات نظامی وجود ندارد.
تحولات افغانستان، حتی قبل از کشته شدن نظامیان آمریکایی باعث انتقاد از جو بایدن شده بود. رسانهها چهارشنبه دو هفته پیش گزارش دادند تصمیمهای بایدن درباره افغانستان و فرار نظامی عجولانه از این کشور که باعث سقوط دولت کابل بهدست طالبان شد، قانونگذاران آمریکایی را به فکر تحقیق از وی انداخته است. اعضای کنگره آمریکا شامل نمایندگان دموکرات که متحدان بایدن نیز محسوب میشوند، ضمن ابراز نارضایتی شدید از تحولات افغانستان گفتند که درباره دلایل وقوع این بحران تحقیق میکنند. باوجوداین، بایدن از تصمیماتش در افغانستان دفاع و در برهههایی هم تلاش کرد از پذیرفتن بار مسوولیت برخی اتفاقات شانه خالی کند و این مسوولیت را متوجه دیگران سازد. درحالیکه آمریکا سال۲۰۰۱ در قالب ماموریتی به نام «آزادی ماندگار» وارد افغانستان شد، بایدن در آن سخنرانی مدعی شد که ماموریت آمریکا در افغانستان هیچگاه برقراری دموکراسی یا آزادی در این کشور نبوده است.
براساس گزارشهای «اداره روزنامهنگاری تحقیقی» که سازمانی مستقر در انگلیس است و سالهاست حملات پهپادی آمریکا را دنبال میکند، اذعان کرده؛ آمریکا و متحدانش نزدیک به ۵۰هزار غیرنظامی افغان را طی ۲۰سال اخیر کشتهاند. تنها از حملات پهپادی آمریکا در افغانستان بین ۴۱۲۶ تا ۱۰هزار و ۷۶تن از ژانویه ۲۰۰۴کشته شدهاند که ازجمله بین ۳۰۰ تا ۹۰۹غیرنظامی را شامل میشود. براساس گزارش «پروژه هزینه جنگ»، در طول مدت این جنگ برآورد میشود که بیش از ۴۷هزار غیرنظامی افغان کشته شده باشند.
ظهرهوند: آمریکا و انگلیس برای طالبان تجهیزات نظامی بهجای گذاشته است
ابوالفضل ظهرهوند، سفیر سابق ایران در افغانستان در گفتوگو با خبرنگار روزنامه «صبحنو» با اشاره به قرار گرفتن تجهیزات نظامی آمریکا در دست طالبان، عنوان کرد: درباره تجهیزات نظامی آمریکا یا ناتو در افغانستان باید گفت؛ آنچه را اهمیت داشته است غربیها منهدم کردند یا اینکه به آتش کشیدند. آنچه باقیمانده تجهیزات عادی یا خودروهایی است که قبل از این در اختیار ارتش افغانستان بوده و الان به دست گروه طالبان افتاده است.
وی ادامه داد: برآورد هزینهای که برای تجهیزات نظامی آمریکا در افغانستان میشود این است که در طول 20سال اخیر، میزان 88میلیون دلار برای شکلدهی ارتش افغانستان، آموزش نیروها، پرداخت حقوق یا مخارج جاری آنها هزینه شده است. اینکه بگوییم بیش از 80میلیارد دلار تجهیزات باقیمانده درست نیست، این میزان هزینه در طول دو دهه اشغالگری آمریکا صورت گرفته است. آنچه اکنون باقی مانده است، شاید به چند صدمیلیون دلار هم نرسد و درباره مبلغ آن بزرگنمایی شده است.
سفیر سابق ایران در کابل تصریح کرد: به نظر میرسد که نگهداشتن همین مقدار تجهیزات نظامی در افغانستان هم بدین منظور بوده است که این تجهیزات در اختیار طالبان باشد تا در آن سناریویی که در ذهن خودشان برای کل منطقه دنبال کردند، استفاده شود. ظهرهوند افزود: آمریکا بهدنبال تغییراتی است که دلخواه خودش باشد و اگر هم تجهیزاتی هرچند اندک در کابل برجای گذاشته، حسابشده و از روی برنامه است. آمریکاییها میخواهند اگر طالبان حکومت و ارتش را به دست گرفت یا چنانچه وارد جنگ داخلی شد، این سلاحها در اختیارشان باشد. سفیر سابق ایران در کابل تصریح کرد: آمریکا یا انگلیس اگر چیزی برجای گذاشتهاند، روی حسابوکتاب بوده است؛ ازاینرو است که این تجهیزات سبک را در اختیار طالبان گذاشتند تا در جهت منافع داخلی یا منطقهای در بزنگاه خودش، از آن بهره ببرد.