به گزارش جهان صنعت نیوز: نیروهای طالبان در یک هفته اخیر به سرعت توانستند بیش از ۱۰ مرکز ولایتهای افغانستان را به تصرف خود درآوردند. این اقدامات در حالی صورت گرفته که قرار است تا دو هفته دیگر نیروهای نظامی خارجی به طور کامل از افغانستان خارج شوند.
به دنبال پیشروی گسترده طالبان در افغانستان و تصرف شهرهای قندهار و هرات توسط این گروه، پنتاگون اعلام کرد که این کشور سه هزار نیروی نظامی را به طور موقت و جهت تسهیل کمک به تخلیه پرسنل از سفارت این کشور در کابل به افغانستان اعزام میکند. در این میان بریتانیا و کانادا نیز برای حفاظت کارکنان خود و خروج آنها نیرو میفرستند.
در حالی که کابل هنوز به طور مستقیم تهدید نشده است، اما بیم از سقوط پایتخت بیش از پیش در بین شهروندان این شهر دیده میشود. با این حال طبق آخرین ارزیابیهای اطلاعاتی ارتش آمریکا، کابل ممکن است در مدت ۳۰ روز آینده تحت فشار نیروهای طالبان قرار گیرد و اگر روندهای کنونی ادامه یابد این نیروها میتوانند در چند ماه آینده کنترل کامل افغانستان را به دست گیرند.
کابل در خطر سقوط
از طرفی نیویورکتایمز به نقل از برخی مقامات بلندپایه این کشور و با توجه به پیشرفت خیرهکننده طالبان در فتح جبهههای مختلف در برابر ارتش افغانستان، یک گمانهزنی را درباره موعد سقوط دولت افغانستان در کابل منتشر کرد. به گفته این مقامات، سیطره احتمالی طالبان بر ولایت بلخ زمینهساز سقوط دولت افغانستان در کابل خواهد بود؛ سقوطی که پیشبینی میشود تنها ۳۰ روز به طول بینجامد.
این در حالی است که سخنگوی گروه طالبان مدعی شد فرماندهی پلیس و زندان مرکزی شهر پل علم مرکز استان «لوگر» در جنوب کابل پایتخت را تصرف کردند. ذبیحالله مجاهد دیروز در توئیتی نوشت که با تصرف فرماندهی پلیس تعداد زیادی از نیروهای دولتی به آنها تسلیم شدهاند و جنگ در منطقه جنوبی شهر پل علم ادامه دارد. مجاهد افزود، پنج تانک دولتی و مقدار زیادی مهمات و تعدادی سلاح نیز به دست این گروه افتاده است.
برخی رسانههای اجتماعی افغانستان هم نوشتهاند که شهر قلات مرکز استان زابل در مسیر بزرگراه کابل- قندهار نیز به دست طالبان سقوط کرده است. اگر گروه طالبان موفق شوند شهر پل علم مرکز استان لوگر را تصرف کنند، نخستین مرکز استانی خواهد بود که در مرز کابل پایتخت قرار دارد و میتواند این گروه را به دروازه شهر کابل برساند.
طبق گزارش خبرگزاریها، تخمین زده میشود که طالبان اکنون بیش از دوسوم کشور را در اختیار داشته باشد. هزاران نفر از ساکنان شهرهای تصرف شده افغانستان خانههای خود را ترک کرده و دست به فرار زدهاند.
در همین حال وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده است که سفارت این کشور به فعالیت خود در کابل ادامه میدهد. تصمیم غیرمنتظره آمریکا برای اعزام نیرو به افغانستان با توجه به تصمیم خروج نیروهایش از این کشور، نشانه آن است که ایالات متحده اطمینان خود را نسبت به توانایی ارتش افغانستان برای جلوگیری از پیشروی سریع طالبان از دست داده است.
نیروهای دولتی افغانستان حاکمیت خود را بر اکثر مناطق شمالی و غربی این کشور از دست دادهاند. یکی از ساکنان محلی قندهار به خبرگزاری فرانسه گفته است که ارتش افغانستان عقبنشینی کرده و تعداد زیادی از سربازان به یک مرکز نظامی در خارج از شهر رفتهاند. دو نماینده پارلمان و شورای ولایتی نیز گفتهاند که مهمترین نهادهای دولتی در قندهار در جنوب کشور در دست اسلامگرایان طالبان است.
اعزام ۳۰۰۰ آمریکایی به افغانستان
ایالات متحده پیشتر اعلام کرده بود که با توجه به پیشروی طالبان، کارکنان سفارت خود را در هفتههای آینده به حداقل میرساند. وزارت خارجه و دفاع آمریکا گفتهاند که علاوه بر این، سه هزار سرباز دیگر نیز باید به فرودگاه کابل منتقل شوند تا به خروج منظم پرسنل این کشور کمک کنند.
ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفته است که این یک خروج کامل نیست، اما هیچ اطلاعاتی در مورد تعداد افرادی که بازگردانده میشوند، نداده است. پرایس انتقاد کرده که طالبان به وضوح اعلام کرده بودند که قصد حمله به نهادهای دیپلماتیک را ندارند. اما نمیتوان به سخنان گروهی مانند طالبان تکیه کرد. به همین دلیل اکنون اقدامات احتیاطی در حال انجام است.
گمانهزنیها حاکی است که حدود ۱۴۰۰ کارمند در سفارت آمریکا در کابل باقی ماندهاند. آنتونی بلینکن و لوید آستین وزرای خارجه و دفاع آمریکا روز پنجشنبه با اشرف غنی رییسجمهور افغانستان گفتوگو کردند.
آمریکا همچنین مستقیما به مقامات طالبان هشدار داد که در صورت حمله طالبان به آمریکاییها در هنگام استقرار موقت نیروهای ارتش این کشور، ایالات متحده پاسخ خواهد داد. جان کربی سخنگوی وزارت دفاع آمریکا تصریح کرد این سه هزار نیروی آمریکایی ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت آینده در کابل مستقل خواهند داشت.
به گفته وزارت دفاع بریتانیا این کشور نیز ۶۰۰ سرباز برای حفاظت از کارکنان سفارت خود به کابل میفرستد. بنابر اطلاعاتی که بیبی سی داده هنوز ۴۰۰۰ هزار نفر از اتباع این کشور در افغانستان هستند. همچنین کانادا با اعزام نیروهای ویژه به افغانستان اتباع خود را از این کشور خارج و سفارت خود را در کابل تعطیل میکند.
سقوط هرات از منظر استراتژیک برای دولت مرکزی افغانستان از اهمیت بسیاری برخوردار است. این شهر چند هفته پس از خروج نیروهای نظامی آمریکا و ناتو از افغاانستان به چنگ طالبان افتاده است. گفته میشود دوسوم مردم افغانستان در نقاطی زندگی میکنند که از کنترل دولت این کشور خارج شده است.
گفته میشود که پایگاه هوایی مهم افغانستان در شهر هرات نیز توسط طالبان تصرف شده است. این در حالی است که طالبان کنترل پایگاه نظامی بگرام را نیز به دست آوردهاند. از سوی دیگر، سقوط غزنی نیز عملا منجر به قطع شاهراه بین کابل و ولایتهای جنوبی این کشور شده است. بسیاری از مردم هرات و غزنی از بیم خشونت طالبان از زادگاه خود فرار کردهاند. خبرگزاریها از وحشت زنان در مناطق تحت تصرف طالبان سخن گفتهاند، نگرانی از قطع عضو، اعدام و همچنین سنگسار توسط نیروهای طالبان مجددا بر افغانستان سایه افکنده است.
پیشنهاد دولت افغانستان به تقسیم قدرت با طالبان
از طرفی با گزارش تصرف غزنی یک مقام عالیرتبه دولتی از ارائه پیشنهادِ تقسیم قدرت با طالبان در ازای توقف جنگ و خشونت خبر داد. گزارشها حاکی است که مذاکرهکنندگان دولت افغانستان به طالبان پیشنهاد دادهاند در ازای دریافت سهم ۵۰ درصدی از قدرت، به حملات خود پایان دهند.
در همین حال گفته میشود پیشنهاد دولت اشرف غنی به طالبان برای شراکت در قدرت به صورت غیرمستقیم توسط مقامات قطری ارائه شده است. این در حالی است که پیشنهاد ارائه شده به طالبان از سوی کاخ ریاستجمهوری در کابل تایید نشده است.
عبدالله عبدالله رییس شورای مصالحه ملی افغانستان که به دوحه سفر کرده است روز پنجشنبه با نمایندگان ایالات متحده آمریکا، روسیه، چین و پاکستان در جریان مذاکرات صلح دیدار کرد. عبدالله بدون اشاره به خبرهای منتشر شده درباره پیشنهاد به طالبان گفت که طرح صلح دولت افغانستان را با مقامات قطری در میان گذاشته است. او بر خواست دولت افغانستان مبنیبر تسریع روند گفتوگوهای صلح و پایان دادن به جنگ و خشونتها در این کشور تاکید کرد.
سه هفته پیش، سخنگو و عضو گروه مذاکرهکننده طالبان در مذاکرات صلح افغانستان در مصاحبهای اعلام کرد تا زمانی که اشرف غنی رییسجمهوری افغانستان از سمت خود کنارهگیری نکند و یک دولت جدید توافقی در کابل تاسیس نشود، دستیابی به صلح و آتشبس ناممکن خواهد بود.
این در حالی است که سهیل شاهین، سخنگوی طالبان گفت، این گروه هیچ دعوتی از سوی دولت افغانستان برای اشتراک قدرت دریافت نکرده؛ این در حالی است که اخیرا کابل گفته چنین پیشنهادی را مطرح کرده است. سهیل شاهین همچنین گفت، طالبان آماده حضور در دولت انتقالی است و تمایلی ندارد اشرف غنی، رییسجمهوری افغانستان را برکنار کند.
چین آماده به رسمیت شناختن طالبان
چین آماده است تا در صورت سقوط کابل، طالبان را به عنوان حاکم مشروع افغانستان به رسمیت بشناسد؛ دورنمایی که تلاشهای دولت بایدن را برای مقابله با شبهنظامیان مذکور تضعیف میکند.
پکن رسما و به صورت علنی به طالبان برای ادامه همکاریها در راستای توافق صلح با دولت اشرف غنی، رییسجمهوری افغانستان تاکید کرده است با این حال، ارزیابیهای جدید اطلاعاتی و نظامی چین درباره واقعیتهای پیرامون افغانستان، رهبران حزب کمونیست چین را به این مساله واقف کرده که خودشان را برای عادیسازی روابط با این گروه شبهنظامی آماده کنند.
این خبر در حالی منتشر شده است که طالبان بسیاری از نواحی افغانستان را به تصرف خود درآورده و ۱۰ مرکز ولایتی را نیز تصرف کرده که یکی از آنها در نزدیکی کابل، پایتخت افغانستان است. همچنین این مساله تضعیفکننده تلاشهای آمریکا برای اعمال فشار بر این گروه شبهنظامی به منظور بازگشت با حسننیت به مذاکرات دیپلماتیک دوحه است.
جن ساکی سخنگوی کاخ سفید اعلام کرد: درحالی که طالبان خواهان مشروعیت بینالمللی باشد، اقداماتش چنین ادعایی را ثابت نمیکند. بهتر است که آنها انرژی خود را به سمت روند صلح پیش ببرند تا کمپینهای نظامی. ما قویا به آنها تاکید میکنیم تا در مذاکرات صلح شرکت کنند.
در همین حال، هرگونه ثبات در افغانستان میتواند به چین اجازه دهد تا از منافع مربوط به سرمایهگذاری اقتصادی در منطقه از جمله حق برداشت معادن در افغانستان استفاده کند. چین به دنبال ثبات در افغانستان با هدف پروژههای زیرساخت منطقهای همانند آن چیزی است که در پاکستان پیگیری میکند و بخشی از سرمایهگذاریهای مشابه جهانی موسوم به «ابتکارعمل کمربند و جاده» محسوب میشود.
هشدار اتحادیه اروپا به طالبان
همزمان با پیشرویهای سریع نیروهای طالبان در افغانستان و ادعای تازه این گروه درباره تسلط بر استانهای بادغیس و هلمند، اتحادیه اروپا تهدید کرد طالبان در صورت مسلط شدن بر افغانستان، با انزوای بینالمللی روبهرو خواهد شد.
هایکو ماس وزیر خارجه آلمان نیز هشدار داد در صورت به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان و به اجرا درآمدن قوانین و شریعت اسلام، حمایتهای مالی برلین از کابل قطع خواهد شد. ماس گفت که کشورش سالانه ۴۳۰ میلیون یورو (۵۰۵ میلیون دلار) به افغانستان کمک مالی میکند، اما درصورت به قدرت رسیدن طالبان در این کشور و اجرای قوانین اسلامی، حتی یک سنت هم پرداخت نخواهد کرد.
توافق بین آمریکا و طالبان در فوریه سال ۲۰۲۰ (بهمن ماه ۱۳۹۸) در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ رییسجمهوری وقت آمریکا، منعقد شد. جو بایدن رییسجمهوری کنونی آمریکا، در آوریل سال جاری اعلام کرد که کشورش تا ۲۰ شهریور برابر با بیستمین سالگرد حملات تروریستی یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ در این کشور، همه نیروهای خود را از افغانستان خارج میکند و پایان ماموریت نیروهای ارتش آمریکا از افغانستان را ۳۱ آگوست (۹ شهریور ماه) اعلام کرد.
روزنامه آمریکایی واشنگتنپست به تازگی نوشت: آمریکا نگران سقوط احتمالی کامل کابل بین یک تا سه ماه دیگر است. شرایط افغانستان از ماه ژوئن و پس از آغاز خروج نیروهای آمریکایی که سازمانهای اطلاعاتی آمریکا سقوط احتمالی کابل را در ۶ تا ۱۲ ماه آینده به دست نیروهای طالبان پیشبینی کرده بودند، بحرانیتر است.
بایدن باوجود پیشرویهای طالبان در افغانستان اعلام کرد از تصمیم خود برای بیرون بردن نظامیان آمریکایی از افغانستان پشیمان نیست و با بیان اینکه واشنگتن در ۲۰ سال گذشته بیش از یک تریلیون دلار در آنجا هزینه و بیش از ۳۰۰ هزار نیروی نظامی و امنیتی افغان را آموزش داده و به تجهیزات امروزین مجهز کرده، تاکید کرد سران افغانستان باید متحد شده و گرد هم بیایند و برای خود و ملتشان بجنگند.
به نوشته روزنامه واشنگتنتایمز، ترامپ از سیاست بایدن رییسجمهوری کنونی کشورش درباره نحوه خروج نظامیان آمریکا از افغانستان انتقاد کرد و گفت که اگر در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۰ تقلبی صورت نمیگرفت و اکنون رییسجمهور بودم، جهان متوجه میشد که خروج ما از افغانستان مشروط میبود.
خطر بازگشت القاعده
وزیر دفاع انگلیس دیروز گفت، تصمیم آمریکا برای خروج نیروهایش از افغانستان مشکلات زیادی را ایجاد میکند که جامعه بینالملل باید با آن روبهرو شود.
بن والاس وزیر دفاع انگلیس گفت: من به صورت علنی به این مساله انتقاد دارم. خروج نیروهای آمریکایی یک تصمیم از سوی دولت این کشور است و به واشنگتن مربوط میشود اما از نظر استراتژیک، این روند مشکلات زیادی را به وجود میآورد که رسیدگی به آن برای جامعه بینالملل بسیار دشوار است.
وی ادامه داد: افغانستان در حال تبدیل شدن به یک کشور شکستخورده و وارد شدن به ورطه جنگی داخلی است که در آن، گروههای شبهنظامی نظیر القاعده میتوانند ظهور کنند و احتمالا بار دیگر تهدیدی برای غرب خواهد بود.
والاس ادامه داد: من کاملا نگران این هستم که افغانستان به محلی برای حضور شبهنظامیان بدل شود. القاعده احتمالا برمیگردد. غرب باید بفهمد که نمیتواند بلافاصله اوضاع کشورهایی چون افغانستان را درست کند بلکه باید اوضاع را در این کشورها مدیریت کند. اگر طالبان به القاعده پناه دهد، ما میتوانیم برگردیم.
در این میان، نخستوزیر پاکستان گفته، مادامی که اشرفغنی رییسجمهوری افغانستان است، طالبان به میز مذاکرات برای سازش سیاسی در این کشور برنمیگردد. عمرانخان گفت، تلاش کرده تا گروه طالبان را وقتی که هیاتی از آن برای گفتوگوهای صلح در اسلامآباد حضور داشته، متقاعد کند تا به مذاکرات با دولت کابل برگردند.
پاکستان مدتهاست که از سوی دولت کابل به کمک به طالبان از نظر نظامی، مالی و اطلاعاتی متهم است اما این اتهامات را رد میکند. مردم افغانستان اخیرا کارزاری در رسانههای اجتماعی علیه پاکستان به راه انداخته و این کشور را مقصر وخامت اوضاع در کشورشان میدانند.
∎
نظر شما