به گزارش جهان صنعت نیوز: از سوی دیگر هرچند این روزها سیاست خاورمیانهای بایدن تحت تاثیر خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان قرار گرفته است، اما خروج از عراق نیز به معادلهای پیچیده تبدیل شده است. مقامات عراقی میگویند که نیروهای کشورشان همچنان به برنامههای آموزش، تسلیح و تجهیز و توانمندسازی ارائه شده از سوی آمریکا نیاز دارند.
شعار «پایان دادن به جنگهای ابدی» یکی از اصطلاحاتی است که سیاستمداران دموکرات و جمهوریخواه آمریکا آن را تکرار میکنند، اما هیچیک از آنها در مورد تحریمها یا جنگ اقتصادی که تاثیر ویرانکنندهتری دارد، صحبتی نمیکند. منظور از جنگهای ابدی، حمله آمریکا به افغانستان است که وارد سال بیستم خود شد و قرار است به شکلی که جو بایدن برنامهریزی کرده، نیروهای آمریکایی تا پایان آگوست آتی از افغانستان خارج شوند، اما حضور نیروهای آمریکایی در خاورمیانه نیز تحت اصطلاح جنگهای ابدی جای میگیرد، این در حالی است که دولت بایدن به دنبال پایان دادن به ماموریت خود در عراق است.
پایان جنگهای ایالات متحده در سراسر جهان و بازگرداندن نیروهای آن به داخل کشور، در برنامههای انتخاباتی ترامپ از اولویت برخوردار نبود و در شرایطی که بایدن شعار بازگشت آمریکا به رهبری جهان را سر میدهد، به نظر میرسد امر مشترک بین این دو دولت، تمرکزشان روی جنبه نظامی آن جنگهاست.
به نوشته «عربی پست» جمهوریخواهان و دموکراتها به یک اندازه شعار پایان دادن به جنگها را سر میدهند تا از مردم خود که آرزوی پایان جنگها و ماجراجوییهای حکومت خود را دارند، دلجویی کنند. در این میان، چهبسا یکی از مهمترین عواقب نادیده گرفتن جنگ اقتصادی، شرایطی است که اخیرا در کوبا شاهد آن هستیم، چراکه این کشور درگیر تحریمهای آمریکاست و همین مساله باعث شده در شرایط شیوع کرونا، کوبا بدترین بحران کمبود غذایی طی ۲۵ سال گذشته را به خود ببیند.
در واقع کارشناسان سازمان ملل بر این باورند که تحریمهای آمریکا منافی حقوق بشر و اصول رفتار بینالمللی است، علاوه بر اینکه این سیاستها نتوانسته است اهداف مورد نظر آمریکا که همان برهم خوردن آرامش کشورهاست را محقق کند.
طبیعی است که به دلیل ناکارآمد بودن سیاست تحریمهای اقتصادی از سوی آمریکا، در مورد باقی ماندن این سیاست، تردیدهایی ایجاد شود و از آنجا که تحریمها و جنگ شانه به شانه یکدیگر حرکت میکنند، شکست سیاست تحریم میتواند به دعوتهایی برای دخالت نظامی منجر شود، همانطور که در جریان حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ شاهد این مهم بودیم.
نکته جالب توجه آنکه برخی سیاستمداران آمریکایی پیشنهاد حمله هوایی به کوبا را نیز مطرح میکنند. در این میان، ایران نیز چند دهه است که در معرض تحریمهای آمریکا قرار دارد و میلیونها نفر از مردم عادی از نتایج این تحریمها رنج میبرند. با اینکه در سال ۲۰۱۵ ایران پای میز مذاکره با ایالات متحده نشست، با روی کار آمدن ترامپ، ایالات متحده به سرعت به استراتژی فشار حداکثری روی آورده و به صورت یکجانبه از توافق هستهای خارج شد. این سیاست بار دیگر منجر به افزایش تنشها شده و ایالات متحده را به پرتگاه جنگ با ایران سوق داد و با اینکه جو بایدن منتقد سرسخت سیاست ترامپ در قبال ایران بوده و در دوره نامزدی خود متعهد شد به توافق هستهای بازگردد، هنوز دولت او گامهای ملموسی در راستای بازگشت به توافق یا رفع تحریمها برنداشته است.
فکر تشکیل جامعه بینالملل پس از جنگ جهانی دوم بود که هدف اصلی از تشکیل آن، حل درگیریها و جلوگیری از وقوع جنگها بود. به همین ترتیب، پایان دادن به جنگهای ابدی، یک طرح جهانی است که ایالات متحده نقش مهمی را در آن ایفا میکند، از این رو باید بداند محال است بتواند به جنگهای ابدی در سراسر جهان پایان داده و در عین حال جنگ اقتصادی که تاثیراتی به مراتب مخربتر دارد را نادیده بگیرد.
رویکرد خاورمیانهای آمریکا زیر سایه تحولات افغانستان
این در حالی است که جو بایدن برخلاف وعدههای اعلام شدهاش در مورد خروج نظامیان آمریکایی از خاورمیانه، اکنون به شدت زیر سایه سنگین رویکردش در افغانستان قرار گرفته است.
به گزارش پایگاه «ریسپانسیبل استیت کرفت» وضعیت فعلی افغانستان، امکان خروج احتمالی آمریکا از عراق را بسیار کم کرده است؛ اگرچه این کشور در دو سال گذشته ارزیابیهای متعددی از موضوع استقرار نظامیان آمریکایی در خاورمیانه داشته و این ارزیابیها، دلایل محکمی برای کاهش چشمگیر نظامیان آمریکایی در خاورمیانه در پنج سال آینده ارائه کردهاند.
تعداد نظامیان آمریکایی مستقر در خاورمیانه با احتساب چرخش منظم نیروهای دریایی و هوایی حدود ۶۵ هزار نفر و تقریبا برابر تعداد نظامیان آمریکایی مستقر در اروپا یعنی ۷۰ هزار نفر است. نیمی از نظامیان آمریکایی مستقر در خاورمیانه در بحرین، امارات، قطر و کویت حضور دارند و ستون فقرات نیروی دریایی و هوایی آمریکا را تامین میکنند.
با توجه به مخاطرات ناشی از کاهش چشمگیر این نیروها برای توان عملیات دریایی و هوایی آمریکا در منطقه، چشمانداز کاهش عمده این نیروها، اندک است. ضمن اینکه آمریکا در مسیر کاهش عمده نظامیان خود در خاورمیانه با مخالفت بحرین، مصر، اسراییل و کویت نیز مواجه خواهد شد.
به علاوه سران کشورهای حوزه خلیجفارس، کاهش نظامیان آمریکایی در خاورمیانه را مرتبط با سردی رابطه واشنگتن و ریاض میدانند. بررسی جنگ افغانستان از ابعاد هزینههای مالی و جانی برای آمریکا (کشته شدن دو هزار و ۳۰۰ نظامی آمریکایی، زخمی شدن ۲۰ هزار و ۶۶۰ نظامی آمریکایی و هزینه یک تریلیون دلاری برای واشنگتن از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۰)، نشان میدهد که افغانستان برخلاف ویتنام، برای آمریکا درسهایی در زمینه درگیری نظامی در پی داشت و آن هم اینکه ادامه یک جنگ بیهوده میتواند به تضعیف نفوذ منطقهای و جهانی آمریکا ختم شود. ضمن اینکه واشنگتن را با ماهیت و محدودیت قدرت نظامی به ویژه قدرت نظامی زمینیاش آشنا کرد.
از طرفی باتوجه به تلفات و هزینههای ارتش آمریکا در خاورمیانه به خصوص در عراق، آمریکا نمیتواند از تجارب جنگ افغانستان در خاورمیانه استفاده کند، زیرا عرصههای درگیری در افغانستان و خاورمیانه متفاوت هستند.
آمریکا از این واقعیت آگاه است که اراده سیاسی و ابزار لازم برای تغییر واقعیتهای سیاسی در بغداد و دمشق را ندارد و برای اثبات تاثیرگذاری قدرت نظامی خود در مقابل نقش روسیه و ایران در عراق و سوریه ناچار به طی مسیری دشوار است. این مسیر به حدی دشوار است که موجب تزلزل دولت دونالد ترامپ، رییسجمهور پیشین آمریکا و خلف وعده بایدن در مورد پایان دادن به جنگ آمریکا در عراق و سوریه شد.
بایدن نهتنها شمار نظامیان آمریکایی در عراق و سوریه را کاهش نداد، بلکه دستور حمله به مواضعی در خاک سوریه و عراق را نیز صادر کرد. این اقدام حتی سبب انتقاد همقطاران وی در حزب دموکرات شد.
اقدامهای اخیر بایدن در مورد عراق و سوریه چالش سیاسی جدی برای دولت وی به شمار میرود که موید ناتوانی آمریکا در عمل به وعده بازدارندگی در منطقه است؛ زیرا گذشته از تعداد نظامیان آمریکایی، موضوع اصلی، استقرار جغرافیایی و نقش ویژه آنها یعنی بازدارندگی است. آمریکا در واقع نقش اصلی در سوریه و عراق را واگذار کرده است؛ استراتژی که سران جمهوریخواه آمریکا با آن مخالف هستند، اما گزینه بهتری برای پیشنهاد ندارند.
∎
نظر شما