اعتمادآنلاین| بنیامین نتانیاهو بعد از 12 سال زمامداری به عنوان نخست وزیر اسرائیل چند روز قبل از این پست کنار رفت و نفتالی بنت جانشین او شد. جابهجایی قدرت در اسرائیل که برای مدتی طولانی به یک کلاف سردرگم تبدیل شده بود، قطعا تاثیر مهمی بر شرایط منطقه خاورمیانه خواهد گذاشت. یکی از مسائل بسیار با اهمیت برای نخست وزیر جدید اسرائیل مساله ایران است.
علی بیگدلی، کارشناس مسائل بینالملل، در گفتوگو با اعتمادآنلاین میگوید، ایران میداند که سیاست کلی اسرائیل با رفتن نتانیاهو و آمدن بنت هیچ تفاوت چشمگیری پیدا نخواهد کرد و احتمال دارد فضای ضدایرانی آنها شدیدتر هم بشود. به همین دلیل نفتالی بنت در همان سخنرانی نخست در مقام نخستوزیر از مخالفت با هستهای شدن ایران صحبت کرد. در ادامه مشروح این گفتوگو را میخوانید.
***
*بنیامین نتانیاهو با کنار رفتن اجباری از دولت چه شرایطی پیش روی خود خواهد دید؟
قبل از اینکه به پرسش شما درباره سرنوشت نتانیاهو جواب دهم، لازم میبینم به چند نکته مهم اشاره کنم. نظام سیاسی اسرائیل نظام دموکراتیک لرزان است، به خاطر اینکه این نظام با توجه به کم بودن جمعیت احزاب اعضای کمتری نسبت به استانداردهای حزبی دارد. بنابراین از سال 1947 تا به امروز همه دولتها در این کشور به صورت ائتلافی تشکیل شدهاند که این نشانه نظام سیاسی متزلزل این کشور است. همچنین مشخصاً درباره نخستوزیر معزول اسرائیل باید گفت، عمر سیاسی بنیامین نتانیاهو در سال 2020 به پایان رسید؛ در واقع همان روزی که نتانیاهو و همسرش متهم به رشوهخواری شدند همه به این نتیجه رسیدند که دوران قدرتداری او تمام شده است. همچنین باید در نظر گرفت که بایدن آمده است تا به اوضاع خاورمیانه سروسامان دهد و این مساله دلیلی غیر از نفوذ روسیه و چین در مناسبات منطقه ندارد. حتی کشوری مثل امارات و عربستان برای تاسیس سایتهای هستهای خود از چین و روسیه استفاده کردند تا نگرانیهای ایالات متحده از نفوذ این 2 کشور مخصوصاً چین بیشتر شود. به طوری که در نشست سران جی 7 نیز همه تلاش این بود که از رشد اقتصادی چینیها به عنوان یک هیولای اقتصادی جلوگیری کنند تا نگرانی آمریکاییها را از اینکه چین قدرت اول اقتصاد در جهان شود برطرف کنند. به همین دلیل بایدن 2500 میلیارد دلار در تکنولوژی سرمایهگذاری کرده است تا از سلطه چین در حوزه فناوریهای مدرن جلوگیری کند.
*اسرائیلِ پسانتانیاهو چه شرایطی خواهد داشت؟
نفتالی بنت دیداری صمیمانه با محمود عباس داشت که این نشان میدهد دوران میدانداری بنیامین نتانیاهو به خط پایان رسیده است و اسرائیل خودش را آماده میکند تا تحت فشار آمریکاییها دست از شهرکسازی بردارد و به طرح 2 کشورـ 2 ملت جامه عمل بپوشاند. در واقع اسرائیلیها میدانند بدون حل مساله فلسطین، کشورهایی چون عربستان از ترس مردمشان جرات عادیسازی رابطه با این کشور را نخواهند داشت و به همین راحتی اهداف اقتصادی اسرائیل به هم میخورد. همچنین برای آمریکاییها در خاورمیانه مساله فلسطین و در منطقه خلیج فارس مساله ایران از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و به همین خاطر در حال حاضر تلاش میکنند همراه با اتحادیه اروپا آرامش را به خاورمیانه تزریق کنند، بلکه از طریق سرمایهگذاری در منطقه، مانع توسعه اقتصادی چین شوند.
*نتانیاهو میتواند به بازگشت به قدرت فکر کند؟
به هر حال حزب لیکود بیشترین کرسی را در اختیار دارد و به همین دلیل میتوان به گزینه بازگشت او فکر کرد. اما نباید از این مساله به راحتی گذشت که ساختار قدرت بر اساس رهبری نتانیاهو به آخر خط رسیده است و به همین دلیل شاهد بداخلاقی و ناهنجاریهای او هستیم. در واقع با توجه به شهرکسازی، واکنش مردم فلسطین و... میتوانیم بگوییم عمر سیاسی نتانیاهو به پایان رسیده است. البته تنگ شدن فضای اقتصادی خاورمیانه و واکنش آمریکا و ایران هم در این بین نقش مستقیمی خواهد داشت. به هر حال دولت بنت برای کاهش مشکلات با فلسطین به طور جدی تلاش خواهد کرد.
*نفتالی بنت در مقایسه با بنیامین نتانیاهو چه رویکردی در قبال ایران خواهد داشت؟
نفتالی بنت نسبت به نتانیاهو راستگراتر و ضدایرانیتر است. در واقع سیاست اسرائیل در قبال ایران به هیچ وجه تغییر نمیکند و خصومتها پابرجا خواهد ماند. اما باید توجه کرد که دولت اسرائیل مجبور است نسبت به مساله فلسطین نرمش بیشتری نشان دهد و از آنجا که بایدن مصرانه به دنبال باز شدن این گره کور است، به احتمال زیاد شهرکسازیها متوقف خواهد شد. در این راستا بنت در ملاقات با نتانیاهو گفت، مشکل اعراب حل نمیشود مگر به شکل بنیادی و با اتکا به صدور قطعنامههایی از جانب شورای امنیت که این حتی در دوره اوباما هم شنیده نشده بود و آمریکا همیشه این مساله را وتو میکرد.
*واکنش ایران به اسرائیلِ بنت چگونه باید باشد؟
ایران میداند که سیاست کلی اسرائیل با رفتن نتانیاهو و آمدن بنت هیچ تفاوت چشمگیری پیدا نخواهد کرد و احتمال دارد فضای ضدایرانی آنها شدیدتر هم بشود. به همین دلیل نفتالی بنت در همان سخنرانی نخست در مقام نخستوزیر از مخالفت با هستهای شدن ایران خبر داد. پس ایران باید بداند، لازم است کمی در سیاستهای منطقهای تجدید نظر کند تا شرایط بدتر نشود چراکه آمریکا در صدد جداسازی ایران و حماس است و عامل این امر چیزی جز رابطه نزدیک بنت با اسماعیل هنیه نیست. از طرف دیگر انتخابات آینده فلسطین باعث ایجاد وحدت بین غزه و جنبش فتح خواهد شد. بنابراین باید حتم داشت، خاورمیانه و خلیجفارس در آستانه پوستاندازی جدید است که این قطعاً به نفع ایران نخواهد بود، چون ایران نفوذ سیاسی و منطقهایاش را در منطقه از دست میدهد.
چکیده گفتوگو با علی بیگدلی
نظر شما