روزنامهی صبح نو نوشت: هر روز که میگذرد و هرچه به طلیعه ۲۸خرداد نزدیکتر میشویم، اخبار و اطلاعات بیشتری درباره نامزدهای ریاستجمهوری به بیرون درز میکند. طی دو، سه روز گذشته اخبار و تحلیلهای زیادی پیرامون نامزدهای منتسب به جریان اصلاحات منتشر شد؛ از تعیینتکلیف اعضای ستاد انتخاباتی جهانگیری تا علقه و علاقه بخشی از جبهه اصلاحات به علی لاریجانی. آنطور که از نوع مناسبات جبهه اصلاحات برمیآید، اصلاحطلبان در میانه حمایت قطعی از لاریجانی و جهانگیری گیر افتادهاند. در گزارش پیش رو به این نکته میپردازیم که حمایت از لاریجانی یا جهانگیری، هر کدام چه هزینهها و آوردههایی را متوجه اصلاحطلبان میکند. هنوز نتایج بررسی صلاحیت داوطلبان نامزدی انتخابات ریاست جمهوری ازسوی شورای نگهبان بیرون نیامده که خبرگزاری اصلاحطلب ایلنا روز گذشته از تعیین هسته اصلی ستاد انتخاباتی اسحاق جهانگیری خبر داد. براساس این خبر، اسحاق جهانگیری طی حکمی حسین مرعشی (سخنگوی حزب کارگزاران سازندگی)، شهیندخت مولاوردی (معاون پیشین حسن روحانی)، محمد نعیمیپور (عضو شورای مرکزی حزب اتحاد ملت)، سیدرضا نوروززاده (مدیرعامل شستا در دولت اول روحانی)، رضا ویسه (معاون پیشین هماهنگی و نظارت اسحاق جهانگیری)، محمدرضا جلائیپور (تئوریسین اصلاحطلب) و فاطمه پهلوانی (رییس سازمان ملی بهرهوری ایران) را بهعنوان اعضای «شورای راهبری» ستاد انتخاباتیاش انتخاب کرد.
همچنین براساس این خبر، حسین مرعشی رییس این شورا انتخاب شده است. ترکیب اعضای این شورای هفتنفره گویای آن است که قاطبه اعضا به لحاظ مشی و رویکرد سیاسی، تمایلات چپگرایانه دارند. نکته مهم در ترکیب اعضای این شورا حضور معنادار حسین مرعشی است. هرچند حضور مرعشی در شورای مزبور، بهدلیل مسوولیت پیشین جهانگیری یعنی ریاست شورای مرکزی حزب کارگزاران (اکنون این سمت بهعهده محسن هاشمی است) بوده، در ظاهر نمیتواند حامل نکته
به خصوصی باشد لیکن وقتی موضع سیاسی اخیر دو عضو بلندپایه این حزب یعنی کرباسچی و عطریانفر در حمایت ضمنی از کاندیداتوری علی لاریجانی را میبینیم، پی میبریم که حضور مرعشی در کنار جهانگیری در شورای راهبری، خود گویای نوعی کثرت و شکاف در کارگزاران و در سطحی کلانتر، در جبهه اصلاحات است؛ به این معنا که راستها حامی لاریجانی و چپها حامی جهانگیریاند.
اختلاف برداشت میان عطریانفر و کرباسچی با مرعشی بر سر لاریجانی
محمد عطریانفر روز گذشته در گفتوگو با مهر، با بیان اینکه لاریجانی امروز با لاریجانی سالهای فعالیت در صداوسیما فاصله بسیار زیادی گرفته، تصریح کرد: «منطق مشارکت علی لاریجانی مبتنی بر واجد بودن یک سابقه اصولگرایی است که با رویکردهای مناسب اصلاحطلبانه در دوازده سال اخیر همراه شده است». وی تصویر امروز لاریجانی را تصویری متفاوت از چهره اصولگرایی او برشمرد و بیان کرد: «بیانیه علی لاریجانی در نشست خبری بعد از ثبتنام، تصویر متفاوتی از او ارائه کرد که از منظر نگاه اصلاحطلبی بسیار جذاب و قابل احترام بود». عطریانفر در اظهاراتش در حالی لاریجانی امروز را با لاریجانی سالهای فعالیت در صداوسیما متفاوت ارزیابی کرده که حسین مرعشی روز ۱۸اردیبهشت در گفتوگویی، سابقه مدیریتی لاریجانی در صداوسیما را بهعنوان یکی از دلایل سوختن زمینه حمایت اصلاحطلبان از او عنوان کرده و تاکید کرده بود: «آقای لاریجانی خصوصا در صداوسیما که بودند در فضای سال۷۶ خیلی با اصلاحطلبان درگیر بودند و از این بابت زمینهای برای همکاری مشترک آقای لاریجانی و اصلاحطلبان وجود ندارد». علاوه بر عطریانفر، غلامحسین کرباسچی نیز از حامیان جدی علی لاریجانی به شمار میآید. کرباسچی روز ۱۴اردیبهشت در گفتوگویی اینستاگرامی با بیان اینکه آقای لاریجانی این پتانسیل را دارد که بتواند شرایط کشور را مدیریت کند، درباره احتمال حمایت حزب کارگزاران از لاریجانی تصریح کرد: «فعلا حمایت کارگزاران از لاریجانی شایعه است اما ممکن است شرایط جوری پیش برود که از وی حمایت شود». کرباسچی همچنین روز گذشته در دیدار مجازی با اعضای حزب کارگزاران در استان گلستان، بار دیگر احتمال حمایت اصلاحطلبان از لاریجانی را مطرح و دراینباره تاکید کرد: «این سناریو وجود دارد که در انتخاب بین آقای لاریجانی و یک فرد تندرو، جمیع اصلاحطلبان به آنسو حرکت کنند.
این انتخاب بر مبنای یک انتخاب است. بالاخره نیروی سیاسی باید در همه صحنهها حضور داشته باشد و انتقادات و اشکالات نباید جلوی این امر را بگیرد». دوگانهانگاری میان رادیکالیسم و میانهروی که کرباسچی به آن اشاره میکند، در واقع تکرار سیاست سالهای۹۲ ، ۹۴ و ۹۶ اصلاحطلبان است. جبهه اصلاحات در آن سه برهه نیز با این توجیه سیاسی که اگر از روحانی یا از افراد مخالف تندروی حمایت نکنیم، کشور به ورطه تندروی خواهد افتاد، کشور را به مدت هشت سال در قبضه قدرت خود و جریان اعتدالگرا قرار دادند.
دوگانه درون جریانی جهانگیری-پزشکیان
علاوه بر اختلاف بر سر حمایت یا عدم حمایت از لاریجانی، بحث دیگری که میان اصلاح طلبان محل دوگانه و اختلاف شده، حمایت از جهانگیری یا پزشکیان است. وقتی پزشکیان اخیرا پس از ثبت نام، در حضور خبرنگاران تصریح کرد که «نامزد پوششی جهانگیری نیست» میشد فهمید که مجادله ای پنهان میان این دو نفر بر سر کسب آرای نهایی اصلاح طلبان وجود دارد.
این مجادله را میشود از لا به لای رسانههای منسوب به اصلاحات هم فهمید. روزنامه اعتماد در گزارش روز پنجشنبه ۲۳ اردیبهشت ماه، در گزارشی با عنوان «جهانگیری یا پزشکیان، کاندیدای اصلاحات» به بررسی شرایط کاندیداتوری این دو چهره پرداخت.« اعتماد» در بخشی از گزارش خود با اشاره به شانس بالای جهانگیری، نوشت: «اسحاق جهانگیری قاعدتا بیش از دیگران از این شانس برخوردار است که کاندیدای نهایی جریان اصلاحات باشد. جهانگیری اما فارغ از اینکه هنوز رسما از عزم خود برای ورود به صحنه کلامی دستکم بهطور صریح نگفته، با یک مشکل مهم روبروست و آن، اینکه بهدلیل ۸ سال حضور در دولت روحانی و معاون اول رئیسجمهوری کنونی، سخت قادر به جلب آرای شهروندان باشد. با این همه او شاید ازجمله معدود اعضای این فهرست است که ردصلاحیتش در انتخابات پیشرو بعید مینماید». با این حال «اعتماد» در بخش پایانی نوشته خود، با اشاره به مورد پزشکیان به عنوان رقیب درون جریانی جهانگیری افزود: «اما جهانگیری تنها گزینه بهنسبت مطمئن اصلاحطلبان نیست و پزشکیان و عارف نیز احتمالا مشکل خاصی در مسیر دریافت تاییدیه شورای نگهبان نخواهند داشت. تفاوت این دو اما از جهاتی دیگر حائز اهمیت است و آن، اینکه هرچه پزشکیان پرکار و پرتحرک مشغول کار ستادی و انتخاباتی است، ظاهرا عارف تاحدودی ناامید از اینکه مورداجماع جبهه اصلاحات قرار گیرد و البته موردوثوق پایگاه اجتماعی این جریان سیاسی، از فعالیت بازایستاده است». با کنارکشیدن عارف از گود رقابتهای انتخاباتی میشود چنین نتیجه گرفت که امروز پزشکیان اصلی ترین رقیب جهانگیری برای جلب نظر بزرگان و فعالان اصلاح طلب است تا بتواند به عنوان نامزد نهایی اصلاحات در انتخابات ریاست جمهوری باشد.
اکنون با شرایط پیشآمده قبلاز تایید صلاحیتها با حمایت کارگزاران از جهانگیری، معاون اول روحانی را باید نماینده طیف لیبرال و طرفداران اقتصاد بازار دانست درحالیکه پزشکیان از سوی برخی دیگر از اصلاحطلبان حمایت میشود که بهدنبال چهره جدید با گرایشهای عدالتخواهانه هستند. رقابت میان این دو طیف را باید دنبال کرد تا ببینیم به کجا خواهد رسید.
در صورت حضور نامزد افراطی اصولگرا، از لاریجانی حمایت میکنیم
علیمحمد نمازی، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی در گفتوگو با خبرنگار «صبحنو»، با اشاره به وضعیت نامزدهای اصلاحطلب تصریح کرد: آقایان تاجزاده، محسن هاشمی، جهانگیری و پزشکیان موقعیت بهتری در مقایسه با دیگران دارند و اگر بیشتر از یک نفر از این چهار نفر تاییدصلاحیت شوند، با استفاده از مکانیسمهایی که تا الان پیشبینی شده، کسی که سبد رأی اول را داشته باشد، بهعنوان کاندیدای اول اصلاحات شناخته خواهد شد. نمازی با اشاره بهاحتمال حمایت اصلاحطلبان از لاریجانی، گفت: آقای لاریجانی کاندیدای اصلاحطلبان نیست و ایشان بهطور مستقل ثبتنام کرده و من نام ایشان را «کاندیدای ذخیره» انتخابات گذاشتهام. آقای لاریجانی از این جهت آمده تا اگر آقای رئیسی که کاندیدای اصولگرایان است به هر دلیلی نبود، حول آقای لاریجانی اجماع صورت بگیرد. این فعال اصلاحطلب تصریح کرد: اگر کاندیداهای اصلی اصلاحطلبان هم از فیلتر عبور نکردند یا نهاد اجماعساز به این جمعبندی رسید که کاندیدایی جلوی آقای رئیسی ندارد، شاید بخشی از احزاب اصلاحطلب بهسمت آقای لاریجانی بروند و از ایشان حمایت کنند.
عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی گفت: کسانی که به آقای لاریجانی نظر دارند، عمده صحبتشان این است که در یک فضای دوقطبی که یک طرف آن آقای لاریجانی و طرف مقابل یکی از چهرههای افراطی جناح اصولگرا باشد، منطقی و صحیح این است که اصلاحطلبان از آقای لاریجانی حمایت کنند. نمازی تاکید کرد: بااینحال، اصلاحطلبان هنوز امید دارند که از بین آن ۴-۵نفری که نام بردم، یک نفر تاییدصلاحیت شود تا برای اجماع روی او مذاکره صورت بگیرد. نمازی گفت: بر اساس مصوبه نهاد اجماع ساز اصلاحات که حمایت از کاندیدای نیابتی را منتفی دانسته، اگر قرار بر حمایت از نامزد نیابتی باشد، فقط بخشی از جبهه اصلاحات از آقای لاریجانی حمایت خواهند کرد اما اگر آن مصوبه اینطور اصلاح شود که در صورت ایجاد دوقطبی میان لاریجانی از یک طرف و نامزد افراطی از طرف مقابل باید از لاریجانی حمایت شود، در آن صورت تمام اصلاح طلبان پشت آقای لاریجانی خواهند رفت.
شاید قرعهکشی کنیم
نمازی در پاسخ به این سوال که با توجه به وضعیت نامناسب نامزدهای اصلاحطلب و علی لاریجانی در نظرسنجیهای مردمی، اصلاحطلبان از میان این چهرهها کدامیک را بر دیگری ترجیح خواهند داد، تصریح کرد: من دراینباره، نظر خودم را میگویم. اگر اصلاحطلبان به این نتیجه برسند که همه نامزدهای مدنظرشان در نظرسنجیها در یک سطح قرار دارند، در این صورت مذاکره و تبادل آرای اعضا در نهاد اجماعساز اصلاحات بسیار مهم خواهد بود و بعد از مذاکرات مکفی، رأیگیری خواهد شد و نتیجه رأیگیری ملاک عمل خواهد بود.
نمازی اضافه کرد: اگر فرضا از میان دو-سه نفر نامزد نهایی مدنظر جبهه اصلاحات، انتخاب و اجماع نهایی سخت شود، ممکن است کار به قرعهکشی هم برسد اما با توجه به شرایط موجود، به نظر میرسد مذاکره و سپس رأیگیری در اولویت باشد.
نمازی با اشاره به امکان مذاکره میان نهاد اجماعساز اصلاحات با طیف راست سنتی بهعنوان بخشی از بدنه حامیان علی لاریجانی، گفت: چنانچه اصلاحطلبان کاندیدای اختصاصی نداشتند، دو گزینه پیش روی آنها خواهد بود؛ اول اینکه انتخابات را تحریم کنند و دوم اینکه از آقای لاریجانی حمایت کنند. در صورت حمایت از آقای لاریجانی، اصلاحطلبان قطعا بهدنبال تحقق عواملی که در موفقیت ایشان نقش دارد و موثر است ازجمله جذب بخشی از جامعه اصولگرایی، خواهند رفت. وی با بیان اینکه تا الان هیچگونه گفتوگویی با این بخش از جامعه اصولگرایی صورت نگرفته است، تاکید کرد: هیچکسی از اصلاحطلبان تا زمانی که نتایج بررسی صلاحیتها مشخص نشده، احتمال حمایت از آقای لاریجانی را مطرح نمیکند.
انتهای پیام
∎
نظر شما