تاکنون سناریوهای مختلفی برای افزایش حقوق ۱۴۰۰ مطرح شده است و بدبینانهترین آنها افزایش ۲۵ درصدی حقوق کارگران درست مثل کارمندان دولت است. سناریو دوم که نمایندگان مجلس روی آن تاکید دارند افزایش ۳۲ تا ۳۵ درصدی حقوق است.
سناریو سوم بر اساس درصد افزایش رقم سبد معیشت و همچنین نرخ تورم فعلی مبنی بر افزایش ۴۰ درصدی حداقل حقوق مطرح شده است. نمایندگان کارگری دلٍ خوشی از افزایش درصدی ندارند و میخواهند حقوق کارگران در سال آینده به صورت ریالی افزایش پیدا کند.
سناریو چهارم بر همین اساس روی افزایش حداقل دو میلیون تومانی تاکید دارد و در نهایت سناریو پنجم به عنوان خوشبینانهترین آنها میگوید حداقل حقوق باید با رقم سبد معیشت برابر شود و بر همین اساس حقوق کارگران باید برای سال بعد چهار میلیون و ۲۰۰ هزار تومان افزایش پیدا کند.
در نهایت مذاکرات سهجانبه کاگران، کارفرمایان و دولت در شورای عالی کار تعیین کننده نهایی افزایش حقوق کارگران در سال آینده خواهد بود. پارسال این مذاکرات در اسفندماه به نتیجه نرسید و تازه در فروردین شاهد تعیین افزایش حقوق ۹۹ بودیم.
سناریو اول؛ افزایش ۲۵ درصدی
به گزارش فرارو، بدترین سناریو برای کارگران، بر پایه افزایش حقوق کارمندان در لایحه بودجه مطرح شده است.
دولت برای سال آینده تصمیم گرفته حقوق کارمندان و بازنشستگان را ۲۵ درصد افزایش دهد و مجلس هم با این تصمیم موافقت کرده است. البته در مصوبه مجلس افزایش ۲۵ درصدی برای حقوق کمتر از ۱۰ میلیون و افزایش ۲.۵ میلیونی برای حقوقهای بالاتر در نظر گرفته شده است.
بعضی کارشناسان میگویند حقوق کارگری هم باید متناسب با حقوق کارمندان در سال ۱۴۰۰ یعنی ۲۵ درصد افزایش پیدا کند.
با توجه به اینکه پایه حقوق در سال ۹۹ یک میلیون و ۸۳۵ هزار تومان تعیین شده بود، افزایش ۲۵ درصدی حداقل حقوق کارگران یعنی اینکه هر کس در سال آینده بر اساس قانون کار ماهانه حداقل دو میلیون و ۲۹۳ هزار تومان دریافت کند که در کنار مزایا ممکن است دریافتی کارگران به حدود سه میلیون تومان برسد. این سناریو تناسب چندانی با خواسته نمایندگان کارگری ندارد و از نظر آنها افزایش حقوق کارگران نباید بر اساس افزایش حقوق کارمندان تعیین شود.
سناریو دوم؛ افزایش ۳۲ تا ۳۵ درصدی
پایه حقوق کارگری هر سال در شورای عالی کار و توسط نمایندگان کارگران، کافرمایان و دولت تعیین میشود، اما امسال مجلس هم پیشنهاداتی برای افزایش حقوق کارکنان برای سال آینده ارائه کرده است.
محمد بابایی کارنامی سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی پیش از این اعلام کرده بود این کمیسیون پیشنهادی مبنی برا افزایش حداقل ۳۵ درصدی حقوق کارگران در سال آینده به دولت ارائه کرده است. بابایی گفته بود نگرش دولت و مجلس برای ارتقا سطح حقوق کارگران مثبت است و ما با جدیت این موضوع را پیگیری خواهیم کرد.
البته همین نماینده مجلس در گفتگویی جداگانه رقم دیگری را به عنوان افزایش حقوق کارگران برای سال آینده مطرح کرده است. او که علاوه بر سخنگوی کمیسیون اجتماعی، رئیس فراکسیون کارگری مجلس است، اعلام کرده افزایش ۳۲ درصدی حقوق کارگران برای سال آینده قطعی به نظر میرسد.
او مبنای این سناریو را رابطه افزایش حقوق کارگران و کارمندان در هر سال میداند و میگوید طبق آنچه به صورت عرف انجام میشود، افزایش حقوق کارگران براید پنج تا هفت درصد بالاتر از عدد افزایش حقوق کارکنان دولت باشد.
بابایی در گفتگو با ایلنا میگوید «من اگر جای آقای وزیر تعاون باشم بدون نیاز به برگزاری جلسه ۳۲ درصد را همین الان مصوب میکنم.» البته باید توجه داشته باشید که پایه حقوق توسط وزیر تعاون تعیین نمیشود و بر اساس قانون کار، نهایتا شورای عالی کار تعیینکننده خواهد بود. همین موضوع باعث شده تا گفتههای نماینده ساری در مجلس، واکنش نماینده کارگران در شورای عالی کار را در پی داشته باشد. فرامرز توفیقی میگوید «این چه استدلال نادرستی است که، چون همیشه حقوق کارگران پنج تا هفت درصد بیشتر از کارمندان بوده، افزایش ۳۲درصدی قطعی است؟ آیا ایشان میخواهد به دولتیها و کارفرمایان خط بدهد تا در مذاکرات مزدی، مقابل افزایش عادلانه و قانونی دستمزد ایستادگی کنند؟!»
سناریو سوم؛ افزایش ۴۰ درصدی
شورای عالی کار قبل از اینکه وارد تعیین نرخ افزایش حقوق برای سال آینده شوند، عموما در ابتدا رقمی را به عنوان سبد معیشت کارگران تعیین میکنند که مجموع هزینههای خرید یک سری کالاها و محصولات خوراکی است. این رقم بر اساس قانون کار مبنای تصمیمگیری برای افزایش پایه حقوق در نظر گرفته میشود. در جلسات شورای عالی کار برای تعیین دستمزد سال ۱۴۰۰، رقم سبد معیشت کارگران شش میلیون و ۸۹۵ هزار تومان تعیین شده است.
سال گذشته رقم سبد معیشت چهار میلیون و ۹۴۰ هزار تومان بود و این مورد نشان میدهد امسال هزینه زندگی برای کارگران حدود ۴۰ درصد افزایش پیدا کرده است. بر همین اساس سناریوی دیگر برای افزایش حقوق کارگران در سال ۱۴۰۰ همان نرخ ۴۰ درصدی است که بر اساس آن پایه حقوق از یک میلیون و ۸۳۵ هزار تومان در سال ۹۹ به دو میلیون و ۵۶۹ هزار تومان خواهد رسید و در کنار مزایا مثل حق مسکن، حق اولاد، بن کارگری و ... احتمالا حداقل دریافتی کارگران به حدود سه میلیون و ۴۰۰ هزار تومان خواهد رسید.
زمانی این سناریو به واقعیت نزدیکتر میشود که آن را با نرخ تورم یک سال اخیر مقایسه کنیم. بر اساس آخرین گزارش مرکز آمار، نرخ تورم سالانه در ۱۲ ماه منتهی به بهمن ۳۴.۲ درصد اعلام شده است. از طرف دیگر تورم نقطه به نقطه یعنی میزان افزایش قیمتها در بهمنماه نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴۸.۲ درصد محاسبه شده. عموما تورم نقطه به نقطه و سالانه با یکدیگر اختلاف دارند و با توجه به اینکه افزایش ۴۰ درصدی حداقل حقوق کارگران رقمی بین این دو نرخ تورم است، میتوان آن را به واقعیت نزدیکتر دانست.
سناریو چهارم؛ افزایش دو میلیون تومانی
نمایندگان کارگری مثل سالهای گذشته، مصر هستند به جای افزایش درصدی، سراغ افزایش مبلغ ریالی حقوق کارگران در سال آینده برویم. یکی از سناریوهای مطرح شده برای افزایش حقوق در سال آینده، رقم دو میلیون تومانی است. چراکه رقم سبد معیشت تعیین شده برای امسال یعنی شش میلیون و ۸۹۵ هزار تومان، حدود دو میلیون تومان بالاتر از سبد معیشت سال گذشته است.
بر این اساس سناریو افزایش دو میلیونی پایه حقوق برای سال ۱۴۰۰ مطرح شده. البته این افزایش تا حد زیادی چشمگیر به نظر میرسد. چراکه در حال حاضر پایه حقوق یک میلیون و ۸۳۵ هزار تومان است و در کنار مزایا، حداقل دریافتی به حدود دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان میرسد.
با این حساب افزایش دو میلیون تومانی حداقل حقوق کارگران و رسیدن آن به چهار میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، معادل افزایش ۸۰ درصدی حداقل دستمزد است. نایب رئیس مجمع نمایندگان کارگران استان تهران با اشاره به دستمزد ۱۴۰۰ کارگران میگوید افزایش کمتر از دو میلیون تومان دستمزد کارگران با ماده ۴۱ قانون کار در تضاد است.
سناریو پنجم؛ افزایش ۴.۲ میلیون تومانی
هر ساله نمایندگان کارگران در شورای عالی کار، مبنای چانهزنی را بر سبد معیشت میگذارند. البته در سالهای گذشته همیشه حداقل مزد تعیین شده فاصله زیادی با رقم سبد معیشت داشته است. نمایندههای کارگری معتقدند باید این فاصله از بین برود و حداقل مزد برای سال ۱۴۰۰ همان رقم سبد معیشت یعنی شش میلیون و ۸۹۵ هزار تومان باشد.
آنها همچنین معتقدند به جای افزایش درصدی، باید مبلغ ریالی به عنوان میزان افزایش حقوق تعیین شود و بر همین اساس روی رشد چهار میلیون تومانی حقوق در سال آینده اصرار دارند. در حال حاضر پایه حقوق یک میلیون و ۸۳۵ هزار تومان و حداقل دریافتی حدود دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است.
این یعنی رقم پیشنهاد چهار میلیون و ۲۰۰ هزار تومان برای افزایش حقوق در سال آینده، به معنای افزایش ۱۷۰ درصدی پایه حقوق خواهد بود! نماینده کارفرمایان در شورایعالی کار با بیان اینکه اعلام عدد و رقم برای دستمزد سال آینده ساده نیست، میگوید اعتقاد داریم که باید شرایط زندگی بهتر شود.
ضمن اینکه همیشه رسیدن شرایط مطلوب با افزایش دستمزد بدست نمیآید بلکه با افزایش قدرت پول ملی و کاهش قیمتها حاصل میشود. سبد معیشت شش میلیون و ۸۹۵ هزار تومانی از طرف گروه کارگری مطرح شده است و کافرمایان رقمی برای سبد معیشت پیشنهاد نداد.
مقایسه میزان افزایش حقوق کارگران در هفت سال گذشته
سال | پایه حقوق | حداقل دریافتی | میزان افزایش | نرخ تورم |
سال ۹۹ | یک میلیون و ۸۳۵ هزار تومان | دو میلیون و ۵۱۰ هزار تومان | ۳۳.۷ درصد | ۲۲.۲ درصد |
سال ۹۸ | یک میلیون و ۵۱۶ هزار تومان | یک میلیون و ۸۷۷ هزار تومان | ۴۲.۷ درصد | ۴۶.۶ درصد |
سال ۹۷ | یک میلیون و ۱۱۴ هزار تومان | یک میلیون و ۳۱۵ هزار تومان | ۱۶.۳ درصد | ۷.۳ درصد |
سال ۹۶ | ۹۳۰ هزار تومان | یک میلیون و ۱۳۱ هزار تومان | ۱۶.۴ درصد | ۷.۹ درصد |
سال ۹۵ | ۸۱۲ هزار تومان | ۹۷۲ هزار تومان | ۹ درصد | ۸.۵ درصد |
سال ۹۴ | ۷۱۲ هزار تومان | ۸۹۲ هزار تومان | ۲۳.۲ درصد | ۱۴.۲ درصد |
سال ۹۳ | ۶۰۹ هزار تومان | ۷۲۴ هزار تومان | ۲۷.۹ درصد | ۱۹.۶ درصد |
نظر شما