به دنبال صحبت ها و انتقادات اخیر وزیر بهداشت از وضعیت تحقیقات سلامت، رضا ملک زاده معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت از سمت خود استعفا داد.
رضا ملک زاده در گفتگو با ایسنا، ضمن تائید اینکه نامه استعفای خود را به وزیر بهداشت ارائه کرده است، متنی در اختیار ایسنا قرار داد که در قالب آن به انتقادات روز گذشته سعید نمکی پاسخ داده شده است.
دکتر رضا ملک زاده در پاسخ به اظهارات اخیر وزیر بهداشت، در متنی با عنوان «حمله به تحقیقات نظام سلامت ایران، واقعیت یا فرار رو به جلو؟!» آورده است:
« اظهارات اخیر جناب عالی درباره تحقیقات علوم پزشکی ایران با ادعاهایی همچون : « 98 درصد تحقیقات علوم پزشکی صرف انتشار مقالات در فلان مجله می شود» و طرح سوالاتی «مانند تحقیقات علوم پزشکی چه قدر پا به عرصه پرمشکل نظام سلامت گذاشته است؟» ، چنان بی پایه و اساس است که حتی بیگانگان ایران ستیز در فراسوی مرزهای کشور، که در قالب پروژه های کلان و صرف میلیاردها بودجه، درصدد اثبات ناکارآمدی تحقیقات علوم پزشکی در ایران بوده اند، چنین نتیجه عجیب و کاملا مردودی نگرفته اند؛ چرا که همان گروه های متخاصم هم، پس از تحقیقات پرشمار و تعطیل ناپذیر خود، علی رغم اشاره به برخی اشکالات موجود در سیاستهای تحقیقاتی ایران که به اعتقاد ما ریشه در سیاست گذاری های خارج از حیطه وزارت بهداشت و در مرجعی فراتر دارد، نهایتا به پیشرفت های کیفی تحقیقات علوم پزشکی ایران و افزایش چشمگیر استناد به مقالات محققان ایرانی در کنار رشد کمی اذعان کرده اند و اسناد آنها موجود و منتشر شده است.
کسانی می توانند تحقیقات پزشکی را به نقد و چالش بکشند که یک تحقیق موثر در عمر خود کرده باشند!
اصولا کسانی می توانند حیطه تحقیقات پزشکی ایران را به نقد و چالش بکشند که خود محقق ملی یا بین المللی بوده، ارکان و نظام تحقیقات را به خوبی بشناسند و با وجود دشواری ها و چالش های سخت این عرصه مهم و تاثیرگذار، همپای تحقیقات پیشرفته دنیا حرکت کرده ، عمر خویش را صرف تحقیقات کرده یا دست کم یک تحقیق مهم و اثرگذار بین المللی انجام داده باشند.
در خوشبینانه ترین تصور ممکن، می توان گفت اظهارات و هجمه شما به تحقیقات علوم پزشکی و تلاشهای شبانه روزی شمار زیادی از محققان بی ادعا و سختکوش این عرصه که در سخت ترین شرایط تحریم و فشارهای بین المللی و با وجود سهم ناچیز بودجه تحقیقات پزشکی - کمتر از نیم درصد بودجه ناخالص ملی! – دستاوردهای بسیار موثر و کاربردی را ارائه کرده اند، می تواند ناشی از عدم شناخت شما از عرصه تحقیقات به طور کلی و پیشرفت های علوم پزشکی در ایران به طور خاص باشد.
از درس دادن «مدیریت بحران کرونا» به جهان تا «معرکه گیری برای ساخت واکسن کووید -19 » !
در شرایطی که جهان با بحران یک اپیدمی وحشتناک و بی سابقه بیماری عفونی مواجه است و تحقیقات گسترده برای یافتن دارویی موثر و تولید واکسن ایمن پاسخگو به تمام جمعیت ها پس از یک سال از آغاز شیوع ویروس تا کنون ادامه دارد و هیچ کشوری حتی پیشرفته ترین های علمی جهان مدعی یافتن داروی موثر و قطعی کرونا نشده اند و در حالی که سازمان بهداشت جهانی با توان و تجربه مدیریت اپیدمی های گذشته و فراخوان همبستگی تحقیقاتی برای درمان کرونا همه جهان را به هشیاری، رعایت موارد بهداشتی وصبر تا زمان تولید دارو و واکسن فراخوانده شما، هر زمان آمار مبتلایان و مرگ و میرها افزایش یافته، از پذیرش مسوویت شانه خالی کرده و هر گاه ، آمارها اندکی فروکش کرده، مدعی درس دادن «مدیریت بحران کرونا» به جهان شده و همین اواخر از برپاکردن معرکه « تولید واکسن در ایران» سخن گفته اید - واکسنی که اگر هم تولید شود به مدد تلاش همین محققان علوم پزشکی ایران خواهد بود که آنها را فاقد دستاوردهای موثر و کاربردی خوانده اید- اما باید بدانید دنیای علم با چنین ادبیات و معرکه گیری هایی بیگانه است و پیشرفته ترین کشورهای علمی و دانشگاه های مهم و مراکز تحقیقاتی معتبر جهان که دارای زیرساختهای تحقیقاتی کافی تولید واکسن هستند، هنوز در اعلام ارائه نهایی واکسن کاملا موثر با احتیاط سخن می گویند !
هرچند که به عنوان معاون تحقیقات از نزدیک در جریان تلاش فراوان محققان ایرانی برای تولید واکسن کووید -19 و سایر واکسنهای مورد نیاز برای بیماری ها هستم که در آینده و در زمان مناسب، اخبار آن نیز به اطلاع مردم خواهد رسید اما در عین اعتقاد به لزوم ایجاد زیرساختهای کافی برای تولید واکسن و امیدواری به نتایج واکسن کووید -19 در ایران، اعتقادی به راه انداختن معرکه در عرصه تحقیقات واکسن ندارم و چنین هیجاناتی را مغایر با اسلوب تحقیق و شیوه های کار علمی می دانم.
آنچه امروز به عنوان واقعیات کرونا مشاهده می کنید همان پیش بینی های مطالعات اپیدمیولوژی کووید -19 در ایران است! آنها را جدی گرفتید؟
اما در خصوص مطالعات اپیدمیولوژی کووید -19 نیز درحالی توان پژوهشگران ایران در این حیطه را زیر سوال برده اید که ایران سابقه مطالعات کوهورت آینده نگر وسیع را داشته و به مطالعات ملی اپیدمیولوژی آینده نگر در جهان شناخته شده است و تلاش های علمی ایران در این نوع مطالعات به همکاری های علمی بی شمار و دستاوردها و افتخارات ملی و بین المللی ماندگار انجامیده است . مطالعات اپیدمیولوژیک کووید -19 به پشتوانه تجارب در چنین مطالعاتی در حال انجام است.
روز گذشته در اخبار وزارت بهداشت به نقل از سعید نمکی، وزیر بهداشت انتقاداتی نسبت به وضعیت تحقیقات سلامت مطرح شد و در بخشی از این نامه با اشاره به نام معاون تحقیقات و فناوری این وزارتخانه عنوان شد: «نامه بنده به دکتر ملک زاده در روزهای اول شیوع کرونا در کشور را مشاهده کنید که ۱۰ آیتم تعیین شده، اما یکی از آنها تاکنون جواب نداده است. کدام وزیر کم خرد با چنین یافته های شکسته ای می تواند بخش سلامت کشور را اداره کند؟ اصلا نباید بر یافته هایی که بر حسب یک تخمین به وزیر داده می شود، کار و اعتماد کرد. این تخمین ها تاکنون درست نبوده و ۱۰ مدل اپیدمیولوژیک به من دادند که هیچ کدام صحیح نبوده و برای هیچ اقدامی مناسب نبود.»
متن استعفای دکتر ملک زاده مهاون تحقیقات وزیر بهداشت
نظر شما