گرم شدن روابط ایران با چین، هند را به تکاپو انداخت
رقابت قدرتهای شرق برای افزایش همکاری اقتصادی با ایران
صاحبخبر - گروه سیاسی: بنا به اعلام رسمی هدف از سفر این دو مقام هندی تقویت مناسبات تجاری و گفتوگو درباره چند موضوع مهم منطقهای بوده که از جمله آنها توسعه بنادر چابهار بوده است. دهلی نو مدتهاست که برای توسعه بندر چابهار و تبدیل کردن آن به یک موفقیت اقتصادی رابطه تنگاتنگی با تهران برقرار کرده است. بندر چابهار در فاصله کمتر از 900 مایلی بمبئی واقع شده و میتواند دروازه بسیار مهمی برای دهلی نو در رسیدن به آسیای میانه و افغانستان باشد. از زمانی که بحث توافق تجاری 25 ساله بین ایران و چین جدی شده به نظر میرسد، کابینه هند خیال آرامی نسبت به چشمانداز حضور در ایران ندارد. در زمان سفر ناندرا مودی، نخست وزیر هند در سال 2016 به ایران، ایران، هند و افغانستان توافق سهجانبهای را به نام کریدور حمل و نقل بین المللی در راستای تسهیل انتقال کالا از هند به افغانستان از طریق چابهار امضا کردند. اما از زمان طرح موضوع توافق تجاری و سرمایهگذاری سنگین چینیها در بنادر ایران این احتمال مطرح شده است که حضور هندیها در پروژههای ایران به خصوص بندر چابهار تحت تاثیر این مسئله قرار بگیرد به خصوص آنکه هندیها نگران بندر چابهار هستند. اگرچه هنوز توافق تجاری چین و ایران به صورت نهایی امضا نشده، اما هندیها در تلاش هستند تا جای پا در تهران را حفظ کنند. نکته حائز اهمین اینکه سفر سینگ به ایران نخستین سفر یک وزیر دفاع هند طی 20 سال گذشته به ایران محسوب میشود. سینگ بعد از ورود به ایران در توئیتر نوشت که مذاکرات بسیار مثمر ثمری را با امیر حاتمی، همتای ایرانیاش داشته است. وی تاکید کرد: ما درباره موضوعات مربوط به امنیت منطقهای از جمله افغانستان و موضوعات مرتبط با همکاری دوجانبه گفت و گو کردیم. دو روز بعد وزیر امور خارجه هند وارد ایران شد و بنا به گزارشات هر دو این وزرای هندی در سفر خود به دنبال مطمئن شدن نسبت به ادامه حضور هندیها در توسعه بندر چابهار و برخی دیگر از پروژهها در ایران بودند. هندیها به دنبال آن بودند که مطمئن شوند با ورود چین و نهایی شدن امضای توافقنامه تجاری بین پکن و تهران آنان همچنان میتوانند جایگاه خود در ایران را حفظ کنند. باید گفت که نگرانیهای طرف هندی بجاست؛ چراکه ایران پس از آنکه دید دهلی نو در توسعه خط ریلی چابهار ـ زاهدان تعلل میکند بلافاصله هندیها را از این پروژه کنار گذاشت. به گزارش روزنامه هندو نیوز، شرکت راهآهن ایران تصمیم گرفته است که خود این پروژه را با کمک 400 میلیون دلاری از صندوق توسعه ملی اجرا کند. از طرف دیگر وزارت امور خارجه هند اعلام کرده است که شرکت ویدش از توسعه میدان گازی فرزاد ب که مذاکرات مربوط به آن از سال 2009 در جریان بوده است کنار گذاشته شده است. البته مقامات ایرانی تاکنون اخبار مربوط به واگذاری توسعه بندر چابهار به چینیها را تکذیب کردهاند. کیسی سینگ، سفیر سابق هند در ایران در این باره میگوید: توافق تجاری ایران و چین بر روابط استراتژیک هند و ایران و استفاده دهلی نو از بندر چابهار اثرگذار خواهد بود. وی تاکید کرد: بندر جاسک در غرب چابهار و در نزدیکی تنگه هرمز واقع شده و چین میتواند از این طریق روی مرز ساحلی پاکستان با ایران نفوذ پیدا کند. به نظر میرسد البته مذاکرات اخیر طرفهای هندی با ایرانیها موفقیتآمیز بوده و دهلی نو اعلام کرده است که به همکاری با تهران ادامه خواهد داد. وی مورالید هاران، یک مقام بلندپایه هندی، اعلام کرده است که هند و ایران به همکاری در پروژههای توسعهای ادامه خواهند داد و حتی گفت که پروژه خط ریلی چابهار ـ زاهدان به ارزش 1.6 میلیارد دلار دوباره بین دو کشور به جریان افتاده است. سند همکای ایران و چین در سفر ظریف به پکن نهایی میشود؟ یک روز پس از تحریمهای جدید آمریکا علیه ۱۸ بانک ایرانی، محمدجواد ظریف وزیر امورخارجه کشورمان جمعه ۱۸ مهر ماه وارد استان یون نان در جنوب چین شد. وزیر امور خارجه کشورمان برای انجام سفر دو روزه رسمی به چین رفته است، این سفر که به دعوت وانگ ویی وزیر امور خارجه چین انجام شده است و بعدازظهر دیروز هم مقامات این کشور از وزیر خارجه کشورمان استقبال کردند و ظریف امروز با همتای چینی خود دیدار و گفتوگو کند. ظریف در بحبوحه کرونا در چین به دنبال چیست؟ سفر سکان دار دستگاه دیپلماسی کشورمان به چین در حالی انجام شد که بسیاری از رسانههای معاند اخیرا سعی در موج سواری از عدم ارتباط تهران و پکن داشتند، در حالی که همه دنیا درگیر بحران کرونا هستند بسیاری از رسانههای وابسته به غرب درصدد عملی نشدن روابط طولانی مدت بین ایران و چین بودند به همین دلیل این سفر را میتوان دیداری در راستای طرز فکر غلط برخی از کشورها و رسانه ها که چشم دیدن روابط تهران و پکن را ندارند و برای بستن دهان شایعه پراکنان دانست! وزارت خارجه کشورمان هدف سفر ظریف به چین را روانسازی تجارت، مذاکره درباره بحران کرونا و اسناد اقتصادی و بهداشتی میان دو کشور عنوان کرده است. چین بزرگترین شریک تجاری ایران است و همراه با سوریه و ونزوئلا، تنها کشوری است که به طور علنی نفت ایران را میخرد. همچنین ایران و چین ماههاست که بر سر «قرارداد ۲۵ ساله استراتژیک» در حال گفتوگو هستند، اما جزئیات این گفتوگوها تاکنون محرمانه نگه داشته شده است و دو کشور بنا بر اظهارات سعید خطیب زاده سخنگوی وزارت خارجه ایران مدام در حال رایزنی و رد و بدل کردن سند همکاری ۲۵ ساله خود هستند تا به نتیجه نهایی برسند. روابط تهران_ پکن؛ سپری در برابر تحریم های آمریکا حسن هانی زاده کارشناس مسائل بین الملل سفر ظریف به چین را به منظور نهایی کردن توافقنامه راهبردی ۲۵ ساله تهران و پکن داست. او همچنین گفت که این سند در صورت نهایی شدن، به تصویب مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان کشورمان رسیدن، قطعا تاثیر مثبتی در اقتصاد ایران خواهد گذاشت، چراکه این توافقنامه میتواند یک جبهه مشترک ایرانی، روسی و چینی در برابر تهاجم اقتصادی و تحریمهای آمریکایی علیه این سه کشور ایجاد کند و به مرور زمان چرخه دلار از تعاملات تهران، مسکو و پکن خارج خواهد شد و در نهایت هرگونه تحریم آمریکا برای تحریم بیشتر علیه سه کشور خنثی میشود. کارشناس مسائل بین الملل همچنین تاکید میکند که موضوع دیگر همکاری ایران و چین در حوزههای مختلف سیاسی است، چین عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد است و میتواند در برابر تلاش آمریکا برای تصویب قطعنامههایی در شورای امنیت علیه ایران جلوگیری کند به همین خاطر آینده روابط تهران و پکن بعد از سفر ظریف استحکام بیشتری پیدا خواهد کرد و موجب میشود که سند همکاری ۲۵ ساله ایران و چین سریعتر نهایی شود.∎
نظر شما